İstanbul BAM 16. HD 2022/1225 E. 2024/1072 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1225 Esas

KARAR NO: 2024/1072

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 26/04/2022

NUMARASI: 2021/237 Esas, 2022/111 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 30/05/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin haber ajansı olarak faaliyet gösterdiğini, ülke çapında ve yurt dışında yaygın ağı ile elde edilen haberleri, görüntü ve fotoğrafları, abonesi ve/veya müşterisi olan yayıncı ve yayımcı kişi ve kuruluşlara bedeli karşılığında satmakta olduğunu, müvekkilinin www...com.tr internet sitesi yoluyla haberleri abonelerine ulaştırdığını, adresin ayrıntılı içeriğinin sadece üyelere (abonelere) açık olduğunu, abonelerin tek kullanımlık şifrelerle siteye bağlanıp haberlerin ayrıntılarını ve görüntüleri/fotoğrafları kopyalayabilecekleri alanlara girdiklerini, sitenin detaylı içeriğine abone olmadan izinsiz olarak yasal yolla girebilmenin mümkün olmadığını, ancak hal böyle iken, ...com sahibi ve genel yayın yönetmeni olan davalının, https://www...com/... linkinde yayınlanan (... şifresiz link: https://www...com.tr/...) haber ve fotoğrafları müvekkilinin internet sitesinden şifre kırmak veya çeşitli usullerle almak yahut abone olan başka bir internet sitesinden kopyalamak suretiyle izinsiz alarak kaynağını dahi belirtmeksizin internet sitesinde yayınladığını, davalı tarafından müvekkilinin adının davalının internet sitesinde rızası hilafına yayınlanmaması müvekkilinin müşterileri ve aboneleri tarafından olumsuz baskılara maruz bırakıldığını ve ticari itibarının zedelendiğini iddia ederek, davalının sahibi olduğu internet sitesinde devam eden tecavüzün ref'ini, davalının sahibi olduğu internet sitesinde yapılan ihlaller için ayrı ayrı olmak üzere şimdilik toplamda 200,00 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 25/02/2022 tarihli dilekçesi ile, 200,00 TL olan maddi tazminat talebini 9.000,00 TL tutarında ıslah ederek, harcını yatırmıştır.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin ...com internet sitesinin genel yayın yönetmeni olduğunu, internet ortamında yayınlanan bir yayın nedeniyle kişilik haklarının ihlali sebebine dayalı tazminat talep edilecekse Basın Kanunu’nun uygulanacağını, Basın Kanunu'nun 13. maddesinde, sorumlular arasında genel yayın yönetmenini saymadığı için müvekkili yönünden husumet eksikliğinden davanın reddi gerektiğini, söz konusu haber ve fotoğrafların, ne FSEK kapsamında eser, ne de TTK kapsamında haksız rekabet hükümleri kapsamında korunan ürünler olduğunu, asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kullanımın genel hükümler çerçevesinde haksız fiil olarak değerlendirilebileceğini, bu durumda da dava açmak için Asliye Hukuk Mahkemeleri yetkili olacağından, Mahkemenin görevsizliğinin ve yetkisizliğinin söz konusu olacağını, dava konusu apaçık bir şekilde sıradan çekilmiş fotoğrafların FSEK’te sayılan eser grubuna girmediğini, sahibinin hususiyetini de taşımadığını, özgün olmadıklarını, eser sayılmayan bir ürünün haksız rekabete göre değerlendirilmesinin de mümkün olmadığını, birçok yerde kullanılmış olan davaya konu fotoğrafların anonimleştiğini, ülkenin önemli futbol kulüplerinde ve Milli Takımımızda uzun süreler görev almış tanınan bir futbolcu ile ilgili haberlerin, kısa sürede yayılan ve kamuoyunun yoğun ilgisine mazhar haberler olduğunu, anılan haber ve fotoğrafların kime ait olduğunu ve mahrecini bilmenin imkansız olduğunu ve davacı tarafın zarara uğradığı beyanının soyut olup ispatı gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, toplam 9.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talepler yönünden davanın reddine, " şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf isteminde özetle; Manevi tazminat isteminin reddedilmesinin hatalı olduğunu, TTK 56. Maddesinde haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini ve Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceğini belirterek; hukuki sorumluluğun sınırlarını çizildiğini, manevi tazminat koşullarının oluştuğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/8519 sayılı kararı; "...Anılan fotoğraf eser niteliğini taşımadığından, davacının 68. Madde kapsamında korumadan yararlanamayacağı; ancak, fotoğrafın olay tarihi itibariyle 9.554 TL değerinde olduğu hesaplandığından, davacının bu bedele hak kazandığı, ayrıca eser niteliğini taşımasa bile söz konusu fotoğrafın önemli bir toplumsal olaya dair anlık haber ve görüntü tespiti olması sebebiyle değerli olduğu ve böyle bir üründen haksız ve izinsiz biçimde yararlandığının TTK'nın 54, 55/c maddelerine göre haksız rekabet oluşturduğu, bu bakımdan, haksız rekabete uğrayan davacının TTK 56/1-e maddesi gereğince maddi tazminat yanında manevi tazminat da isteme hakkı bulunduğu gerekçesiyle..." şeklinde olup mahkeme sadece bir siyasi partinin afişinin ihlali için karar vermiş iken somut olayda davalının internet sitesinde birden çok ihlal gerçekleştirildiğini, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Bölümü Genel Kurulu’nun 18.02.1981, E. 1980/1. K.2 sayılı kararına göre; fotoğrafların sahibi, TBK m.58'deki şartlar varsa haksız rekabet hükümlerine göre manevi tazminat talep edilebileceğini, Davalının müvekkilinin çekmiş olduğu fotoğrafları ve yayınladığı haberleri, müvekkilinin adını da yazmayarak, kendi internet sitesinde müvekkilden izinsiz şekilde kullanmış olup, işbu internet sitesinin kâr amacıyla faaliyet yürüten bir ticari kuruluş olduğu, haberleri sunma hızı ve sunma şekilleriyle diğer haber internet sitelerinden ayrılıp daha fazla ticari kazanç elde ettikleri düşünüldüğünde, müvekkiline ait ve rızası hilafında yayınlanan haber ve fotoğraflardan maddi yarar elde etmiş olması kaçınılmaz olduğunu, Fotoğraf ve görüntülerin değerinin... Haber Ajansı'nın marka değeri ile oluştuğunu, müvekkilin ticari itibarının zedelendiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.01.2016 tarih ve 2014/213 E. - 2016/70 K. sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da, 15.12.2004 gün ve 2004/4-709 E.- 2004/720 K.; 31.05.2000 gün ve 2000/4-900 E. - 2000/935 K. sayılı ilamların dikkate alınmasını ve manevi tazminata hükmedilmesini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf isteminde özetle; Davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkilinin genel yayın yönetmeni olup Basın Kanunu 13.maddesinde yer alan sorumlulardan olmadığını, Mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğunu, fotoğrafların FSEK kapsamında eser olmadığını, Fikri Sınai Haklar kapsamında değerlendirilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, uyuşmazlık konusu haber ve fotoğrafların kullanımı genel hükümler çerçevesinde haksız fiil olarak değerlendirilebileceğini ve Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu, müvekkilinin adresi Şişli olduğundan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, Dava konusu fotoğrafların birçok gazete ve internet sitesinde kullanılmış olup fotoğrafların anonimleştiğini, günümüz haber ve medya kanallarında bir görselin kısa sürede yayılması son derece kolay olduğunu, ülkenin önemli futbol kulüplerinde ve Milli Takımımızda uzun süreler görev almış tanınan bir futbolcu ile ilgili haberlerin, kısa sürede yayılan ve kamuoyunun yoğun ilgisine mazhar haberler olduğunu, anılan haber ve fotoğrafların kime ait olduğunu ve mahrecini bilmenin imkansız olduğunu, zarar iddiasının farazi olduğunu, davacının, davasını somut delillerle ispatlamak zorunda olduğunu, Davacının maddi zarara uğradığı tespit edilemediğini, Bilirkişinin, davacı tarafça dosyaya 22.03.2021, 23.03.2021, 28.05.2021 ve 28.05.2021 tarihli haber kullanım bedeli başlıklı faturalar sunulduğunda bahisle müvekkili aleyhine 9.000 TL tutarında maddi tazminat talep edilebileceği belirtilmiş ve Mahkemece bu rapor hükme esas alınmışsa da ''kullanım bedeli'' başlıklı faturalar haksız rekabet fiilinden dolayı zarara uğradığını kanıtlayan belgeler olmadığını maddi tazminat isteminin reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Davacı vekili, müvekkiline ait haber ve fotoğrafların davalının imtiyaz sahibi ve genel yayın yönetmeni olduğu www...com isimli internet sitesinde kullanılması nedeni ile telif haklarının ihlal edildiğini, haber ve fotoğrafların eser niteliğinde kabul edilmemesi halinde ise haksız rekabet oluştuğunu ileri sürerek tecavüzün refi, maddi tazminat, manevi tazminat ve hükmün ilanını talep etmiştir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekili mahkemenin görevli ve yetkili olmadığını, müvekkilinin husumeti olmadığını ileri sürmüş olmakla öncelikle usule yönelik istinaf sebepleri incelenmiştir. Davacı öncelikle FSEK 68.maddesine dayalı talepte bulunmuş olup dava konusu fotoğraf ve haberin eser niteliğine haiz olup olmadığını çözmekle Fikri Sınai Haklar mahkemesi görevli olmakla davalı vekilinin göreve ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Davacının iddiası esasen haksız fiile dayalı olup haksız fiilin internet aracılığıyla paylaşılan haber ve görüntü ile oluşturulduğu ileri sürülmüş olmakla haksız fiilin etkilerinin görüldüğü yerde de dava açılabileceğinden davalının yetki itirazı yerinde olmadığından bu yöndeki istinafın reddi gerekmiştir. Bilirkişi raporuna göre; www...com alan adının ... adına tescil edildiği tespit edildiğinden davalının pasif husumeti olduğu da sabittir. Somut uyuşmazlıkta; dava konusu fotoğraf ve haberin davacının haber sitesine 22.08.2021'de saat 09.23'te yüklendiği, görselin şifreli linkte olduğunun raporda tespit edildiği, davalıya ait www...com isimli sitede ise 22.08.2021 saat 10.04'te yayınlandığı anlaşılmakla fotoğraf ve haber eser niteliğinde değil ise de, kullanım haksız olup mahkemece haksız rekabetin gerçekleştiği kabul edilerek sektör bilirkişisinin yer aldığı yeterli nitelikteki bilirkişi raporuna göre maddi tazminata hükmedilmesi yerindedir. Açıklanan nedenle davalı yanın istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Davacının istinaf istemi; manevi tazminat isteminin reddedilmesinin hatalı olduğuna yönelik ise de, dava konusu haber ve fotoğrafların eser niteliği bulunmadığı, davacı şirketin fotoğrafları çeken kişi mahiyetinde olmadığı, TBK'nın 58.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği gerekçesi ile manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesinde de usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından, taraf vekillerinin istinaf isteminin ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere; 1-Taraflar vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 153,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 273,90-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Alınması gereken 614,79-TL harçtan, peşin alınan 153,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 461,04-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.30/05/2024