İstanbul BAM 16. HD 2022/1886 E. 2024/1063 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO 2022/1886 Esas

KARAR NO: 2024/1063

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 13/06/2022

NUMARASI: 2021/322 Esas, 2022/73 Karar

DAVANIN KONUSU: Markaya tecavüzün Tespiti, meni, refi, tazminat

KARAR TARİHİ: 30/05/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin "..." ve "..." markalarını ve ticaret unvanını 15 yıldır yayıncılık, eğitim ve öğretim alanında kullandığını, "... ülke çapında tanınan bir marka olduğu, ülke çapında çok sayıda dershane ve okulla da hizmet verdiğini, "..." markasının ... numarası ile TPMK nezdinde tanınmış marka olarak tespit edildiğini, davalıların Ankara ilindeki eğitim kurumunda "..." markası ile faaliyet gösterdiğini, "..." ismi ile eğitim sektöründe faaliyet gösterdiğini, aralarında organik bağ bulunan davalıların bu ismi tabela, internet sitesi, broşür ve reklam billboardlarında kullandığını, Ankara 1.FSHHM nezdinde 2020/4 D.İş dosyası ile yapılan tespit işleminde, "... Cad. No:... Kızılay Çankaya/Ankara" adresinde ... tabelasının kullanıldığını, billboardlarda " ...", "...", "... isimlerinin kullanıldığını, davalı şirketlerin aynı adreste faaliyet gösterdiğini, "..." alan adı ve internet sitesi içeriğinde ... ibarelerinin kullanıldığını, bu markalar altında eğitim-öğretim hizmetleri ile kitap-broşür gibi emtialar sunulduğunu, davalıların davacı şirket ile aynı sektörde hizmet verdiğini, davalıların bu kullanımlarının müvekkiline ait marka ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, müvekkili markasına tecavüz oluşturduğu ve haksız rekabet teşkil ettiğini, davalı adına tescilli markaların "..." markaları olduğunu ve "..." markasının davalı adına tescilli olmadığını, "..." markasının davacı adına ilk olarak ... numarası ile tescil edildiğini, daha sonra " ..." , "...", "... gibi markaların da tescil edildiğini, müvekkilinin "..." markasına büyük yatırımlar yaptığını, tanınır hale getirdiğini, davalının kullanımlarının davacının "..." markasından haksız yarar sağlayacağını, tüketicinin yanılmasına iltibasa neden olacağını, itibarına zarar vereceğini, davalıların marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden fiillerinin tespitini, önlenmesini, 10.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminat ile maddi tazminatın SMK 151/2-b maddesi kapsamında hesaplanmasını talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, maddi tazminat talebini 22.335,97 TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ... Tic.Ltd. Şti. kolejinin taraf sıfatı bulunmadığını, ülke çapında 17 okulu ve 40'dan fazla kursu bulunan tescilli bir marka ve kuruluş olduğunu, davacıların müvekkilerine daha önceden herhangi bir ihtarname göndermediğini, müvekkili İlk ... Tic. Ltd. Şti.'nin de eğitim alanında faaliyeti bulunmadığını, ne mal ne de hizmet alanında haksız rekabet ya da marka hakkına tecavüz oluşturacak bir eylemi bulunmadığını, piyasaya yönelik herhangi bir mal ve hizmetin bulunmadığının da delil tespiti raporunda tespit edildiğini, tespit raporunda pasif haldeki şirketin atıl kalmış tabelasından ve atıl haldeki internet uzantılarından başka bir şey tespit edilmediğini, kaldı ki atıl haldeki tabelanın ve internet uzantılarının da kaldırıldığını, bu hususun davacının da bilgisi dahilinde olduğunu, "..." ve "..." markalarının müvekkili adına tescilli olduğunu, "..." ibaresinin de nesnel bir kelime olduğunu ve davacının tekeline verilemeyeceğini, kaldı ki müvekkilinin "..." ibaresi üzerinde Ankara FSHHM'nin 2005/45 E. ve 2006/113 K. sayılı kararlarında da görülen kazanılmış hakları bulunduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"...1-Davalıların eyleminin, davacının marka tescillinden doğan haklara tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına,2-Maddi tazminat talebinin kabulüne, 22.335,97 TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,3-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 15.000 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,4-Tecavüz teşkil eden tabela ve sair ürünlerin masrafı davalılardan alınmak sureti ile imhasına, 5-25/08/2020 tarihli ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına, 6-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan tahsiline," Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davalılar vekili istinaf isteminde;Davalılardan ...Şti nin husumeti olmadığı gibi davacının iddialarının da diğer davalı ile ilgili olduğunu, netice-i talebinde de "davalı" şeklinde talepte bulunduğunu, davalılar arasındaki irtibatı kurmadığını, davalıların farklı tüzel kişiler olduklarını,Davalı ... şti nin ise piyasaya yöneltilmiş herhangi bir mal ve hizmeti olmadığının raporda tespit edildiğini, markaya tecavüz olmadığını, şirketin pasif olup atıl tabela ve internet uzantılarından başka bir şey de tespit edilemediğini, tabelanın da ve internet uzantılarının kaldırıldığını, davanın konusuz kaldığını,Davalının ... ibaresi üzerinden haksız rekabet yürüttüğünü, ... ibaresinin davacıya özgülenemeyeceğini,Ankara FSHHM 2005/45, 2006/49 Sayılı dosyasında müvekkillerinden ... Şİrektinin kazanılmış hakkı olduğunu, 41 sınıfta sempozyum, konferans, kongre, seminer düzenleme, idare hizmetleri, kütüphane hizmetleri yönünden müvekkili ... şirketinin kullanımının mümkün olduğunu,2017-2018-2019 gelir olarak bahsedilen bedellerin eğitim hizmeti ya da yayıncılık ile ilgisi olmaıdğını, dershanelerin kapandığını, 2012 de basılmış, sonrasında baskı görmemiş kitaplar olduğunu, Faturalarda kıyafetler ve yayınlar olup yayınların kampüs eğitim kurumlarından edinildiğini, ... ile ilgisi olmadığını, müvekkilinin karı olmadığını,Davalının maddi manevi zararı olmadığını davanın reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME TPMK nezdinde ... numaralı ... ibareli markanın (16. sınıf), ..., ... nolu ... ibareli markanın (41.sınıfta), ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı markaların davacı ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ adına tescilli olduğu, bu markalardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı markaların tescil kapsamında 41.sınıfta "Eğitim, öğretim hizmetlerinin" de yer aldığı görülmüştür. ... numaralı “...”, ... numaralı “...”, ... numaralı “...” markalarının 20.02.2020 tarihinde, 16 ve 41. Sınıflarda Ankara 1.FSHHM'nin 2020/4 D.İş dosyasında tespit işleminin yapıldığı 06.02.2020 tarihinden sonra başvurusu yapılarak davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır. - TPMK nezdinde ... numaralı "... + şekil" ibareli markası 41.sınıfta " sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri, kütüphane hizmetleri, " hizmetleri, 27.01.2004 başvuru tarihi ile tescilli olup, ... numaralı " ... + şekil" markaların 41.sınıfta "eğitim ve öğretim hizmetlerini kapsar şekilde " davalılardan .... LTD ŞTİ adına tescilli olduğu görülmüştür. -Ankara 3.FSHHM aracılığı ile alınan 07/09/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Tespit incelemesinin yapıldığı 06.02.2020 tarihi itibariyle, davacıya ait "... Cad. No:... Kızılay-Çankaya/ANKARA" adresinde "dershane, eğitim kursu" olarak faaliyet gösteren davalıya ait işletmenin tabelalarının yanı sıra broşür ve kurs kitapları üzerinde, ayrıca ilgili tarihte davalı tarafından kullanılan "..." alan adında ve bu alan adı altında faaliyet gösteren internet sitesi içeriğinde "... şeklindeki ibareler ve "..." harflerinden oluşan logonun markasal nitelikte kullanıldığı, bu kullanımların davacı adına ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralar ile tescilli bulunan "..." esas unsurlu markalarla karıştırılacak düzeyde benzer olduğu, ayrıca davalı işletme tarafından sunulan "dershane, eğitim kursu" hizmetleri ile bu hizmetlerin bir parçası olarak sunulan "kitapçık ve rehber ve soru bankası gibi yayınların" davacı adına tescilli markaların tescil/koruma kapsamında bulunan "Sınıf 41: Eğitim, öğretim hizmetleri" ve "Sınıf 16: Basılı yayınlar, kitaplar, dergiler" malları ile aynı ya da aynı tür mal ve hizmetlerden olduğu, bu nedenle dava konusu bu kullanımlarla davacı adına tescilli olan "..." esas unsurlu markalar arasında, 6769 sayılı SMK'nın 7/2-b maddesinde karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu, dava konusu kullanımların davacı adına tescilli bulunan markalardan doğan haklara tecavüz ve/veya haksız rekabet oluşturması durumunda SMK 151/2-b maddesi kapsamında tazminat tutarı 22.335,97 TL olacağı, (2017-2018-2019 cirosunda markanın cşroya %5 etkisine göre) ayrıca dava konusu bu kullanımların TTK'nın 55. Maddesi, 1. Fıkrası, (a) bendinin dördüncü alt bendi kapsamında davacı faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açacak nitelikteki kullanımlardan olduğu, bu tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, dava konusu kullanımların davacı adına tescilli bulunan markalardan doğan haklara tecavüz ve/veya haksız rekabet oluşturup oluşturmadığına ilişkin nihai takdirin mahkemeye ait olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. 06/12/2021 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; Davacı tarafın SMK 151/2-c bendine göre lisans bedeline göre hesaplama yapılmasına ilişkin talebin mahkemenin 14.10.2021 tarihli celsesinde reddedildiğinden bilirkişi heyetince bu hususta bir inceleme yapılamadığı, kök raporda ulaşılan, davalıların dava konusu kullanımlarının davacı adına tescilli markalarla karıştırılma ihtimali bulunan kullanımlardan olduğu ve davalı ... LTD. ŞTİ. adına tescilli markaların da bu kullanımlar için yasal bir hak sağlamadığı yönündeki kanaatlerini değiştirecek yeni bir delil ya da belgeye rastlanmadığı, davalı ... TİC. LTD. ŞTİ.'ne ait 2017, 2018, 2019 yıllarına ilişkin gelir addedilen bedellerin eğitim ya da yayıncılıkla ilgili olmadığı, öncelikle bu bedellerin kaynağının irdelenerek dayanağının ortaya konulması gerektiği ileri sürülmüşse de 6769 sayılı SMK'nın 151/2-b bendine göre yapılan hesaplamalarda gelir ayırımı yapılması mümkün olmadığından, tazminat hesaplamasında toplam gelir ortalaması üzerinden hesaplama yapılarak tahmini bir bedel belirlendiğini, takdiri mahkemeye ait olmak üzere davalı iddialarının kök rapordaki kanaatlerini değiştirecek nitelikte olmadığı bildirilmiştir. Ankara 1. FSHHM'nin 2020/4 D.İş dosyasına sunulan 07.02.2020 tarihli bilirkişi tespit raporunda; Davalı şirketin ... Cad. No:... Kızılay-Çankaya/ANKARA” adresinde 06/02/2020 tarihinde yapılan incelemede, iş yerinin tabelalarında, iş yerinde bulunan broşürde, iş yerinin dışında bulunan vitrindeki kitaplarda “...”, ...” ve “... ” şeklindeki ibarelerle “...” harflerinden oluşan logonun markasal nitelikte kullanıldığı, 04.02.2020 tarihinde “...” web sitesinin davalı tarafından kullanıldığı, web sitesinin içeriğinde “... ve “...” şeklindeki ibarelerle “...” harflerinden oluşan logonun markasal nitelikte kullanıldığı tespit edilmiştir.

GEREKÇE Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni refi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; delil tespit dosyasına göre, davalı yanın kullanımında olan "..." şeklindeki 23.07.2019'da tescil edilen web sitesinin alan adında "..." ibaresin yer aldığı, site içinde de ... şeklinde markasal kullanımlar olduğu, işyeri tabelasında, işyerindeki broşürlerde, vitrindeki kitaplarda ... dershaneleri ibarelerinin kullanıldığı, davalıların kullanımının davacının markasının tescil sınıfında olduğu, keza 16.sınıftaki "basılı yayınlar kitaplar, dergiler" emtiası ve 41.sınıftaki "eğitim öğretim hizmetlerinin" benzer olduğu, davacının ... esas unsurlu pek çok markası mevcut olup ... ibareli ... numaralı markasının 09.07.1992'den beri 16.sınıfta, ... ibareli ... numaralı markasının ise 04.06.1999'dan beri 41.sınıfta tescilli olduğu, davalılardan ....ŞTİ'nin 2004 1722 numaralı ... ŞEKİL ibareli 41.sınıfta markası mevcut ise de; tescil sınıfının "eğitim öğretim hizmetlerini içermediği", Ankara FSHHM' nin 2005/45E, 2006/133 K sayılı ilamında da bu hizmetler yönünden davalıya öncelik hakkı tanınmadığı, davacının 2020/15296 numaralı markasının ise davacının marka başvurularından sonraki tarihli olup SMK 155.md gereğince savunma argümanı olarak ileri sürülemeyeceği anlaşılmakla mahkemece markaya tecavüze dayalı istemin kabulüne karar verilmesi yerindedir. Davalılar vekili davalı ....Şti'nin pasif husumeti olmadığını ileri sürmüş ise de; davadan önce yapılan delil tespitinde işyeri adresinde davalı .....Şti'nin vergi levhası olduğu, davalı yanca sunulan faturalarda ...'nin yer aldığı görülmekle pasif husumete ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Davacı SMK 151.2.b maddesine göre maddi tazminat talep etmiş olup mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre maddi tazminata hükmedilmesi yerinde görülmüş, davalı yanca sunulan ... şekil ibareli markasal kullanım yer alan faturalarda "sınav kitapları, ders kitapları" yer aldığı da görülmekle davalının maddi tazminata ilişkin isteminin reddi gerekmiştir. Somut olayın özelliği, ihlal süresi, ihlalin ağırlığı dikkate alındığında takdir olunan manevi tazminat dosya kapsamına uygun olmakla bu yöndeki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 2550,42-TL harçtan, peşin alınan 617,70-TL (537-TL nispi + 80,70-TL maktu) harcın mahsubu ile bakiye 1.932,72-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 9-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 30/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.