Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2024/239

KARAR NO:2024/741

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:13/09/2023

NUMARASI:2018/68 Esas, 2023/766 Karar

BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2018/610 ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:01/10/2024

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'ın davalı taraftan yapmış olduğu işlerden dolayı 9 adet araç satın aldığını, davacı tarafından satış sözleşmesinin altına 1971 model .... aracın satışı verilecektir diye çekince konulduğunu, davacının bu satışlar sırasında yapmış olduğu esaslı hata ve/veya hile ile 1971 model ... aracı satın alacağı yerde 1970 model .... aracın davacıya davalı tarafından satıldığından bahisle ... plakalı aracın trafik tescilde davalı adına trafik tescil kaydının iptali ile davacı adına tesciline, sehven davacı adına tescil edilen 1970 model ...'nun davalı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesi ile; davalı ...'in, ... Şirketi olarak kafeterya - restoran işletmeciliği yapmakta olup, davacı ..... Şti, ... ile, .... Kadıköy/İstanbul adresindeki işyerinin tümüyle birinci sınıf işçilikle modern, güncel trendlere uygun şekilde estetik ve kozmetik yenilenmesi, yeni mefruşat ve donanım ile donatılması hususunda mutabakata varıldığını, yapılacak işlerin görselleri hazırlanmış, işin süresi, kullanılacak malzeme ve işçilik belirlenmiş, işin karşılığı ekte sunulan 1.849.000,00 TL bedelli toplam 9 adet klasik aracın devri yapıldığını, iş bedelinin tamamen ödendiğini, ancak, davacı, işi yapmak üzere anlaşma yapılan tamir ve tadilat işi süresinde yapmadığı gibi halen yarım ve eksik vaziyette bırakarak ve işi terkettiğini, işyerinin halen kullanılamaz vaziyette olduğu gibi, eksik ve hatalı yapılan işler nedeniyle işyeri su almakta bu nedenle eksik ve hatalı yapılan imalatların büyük bir kısmı kullanılamaz durumda veya işlevliğini kaybetmiş olduğunu, davalının, istisna akdi uyarıca iş tevdi ettiği davacının eksik ve hatalı imalatı sebebiyle yazın işe başlaması gerekirken işyerini açamadığını ve halen kullanılamaz vaziyette beklediğini, işyerinin tamir ve tadilatını yürütecek olan davacı, önce bugün/yarın şeklinde oyaladıktan sonra kendisine yapılacak işin ödemesi yerine verilen 1.849.000,00 TL bedelli toplam 9 adet araçtan bir tanesini ayrıca restore edilmesi için bu işte uzman olan davalının irtibatlı olduğu tamirciye bıraktığını, yaklaşık 60.000.-USD değerinde yedek parça ve yenileme yapıldıktan sonra aracı almak için yüzü olmadığından bilerek ve kasten iftira mahiyetinde şikayette bulunarak “satın aldığı aracın kendisine teslim edilmediğinden bahisle” aracı savcılık aracılığı ile almaya kalktığını, davacının izah edilen hatalı imalatlarından dolayı İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/5 D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapılmış olup, 122.671,33-TL hatalı işler olduğu, 318.621,00-TL de bozulmuş imalatların olduğu tespit edildiğini, söz konusu rapor dışında da eksiki hatalı ve daha yapılmaya başlanmamış işler de olduğunu, davalının 1970 model ...marka aracı hile ile devrettiği iddialarının kabulü mümkün olmadığını, davalı ile davacı arasında yapılan sözleşme gereğince 9 araç devredileceğini, devredilecek araçlar kapsamında, davacının ilk önce 1970 Model ... marka aracı ve 50.000-USD'yi talep ettiğini, daha sonra 1970 Model aracın istediği görüntüye ulaşması zaman ve masraflı olacağından, 1971 Model ... marka aracı taleple davalıya aradaki bedel farkı için 50.000-USD ödemeyi teklif ettiğini, davacının sözleşmeden doğan tamir işlerini gereği gibi ifa etmediği gibi ödemeyi teklif ettiği 50.000-USD yi de ödemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dosyada davacı vekili; davacının ... Şirketi olarak kafeterya - restoran işletmeciliği yapmakta olup .... Şti, ... ile, ... Kadıköy / İstanbul adresindeki işyerinin tümüyle birinci sınıf işçilikle modern, güncel trendlere uygun şekilde estetik ve kozmetik yenilenmesi, yeni mefruşat ve donanım ile donatılması hususunda mutabakata vardıklarını, yapılacak işlerin görsellerinin hazırlandığını, işin süresi, kullanılacak malzeme ve işçilik belirlendiğini, işin karşılığı 1.849.000,00 TL bedelli toplam 9 adet klasik aracın devri yapıldığını, iş bedelinin tamamen ödendiğini, ancak, ...Şti, işi yapmak üzere anlaşma yapılan tamir ve tadilat işi süresinde yapmadığı davalı firmanın iş bu dava konusu tasarım ve mimarlık işlemlerini yarım ve eksik vaziyette bıraktığını ve işi terk ettiğini, işyerinin halen kullanılamaz vaziyette olup, eksik ve hatalı yapılan işler nedeniyle işyerinin su almakta bu nedenle eksik ve hatalı yapılan imalatların büyük bir kısmı kullanılamaz durumda veya işlevliğini kaybetmiş durumda olduğunu, müvekkilinin, istisna akdi uyarıca iş tevdi ettiği firmanın eksik ve hatalı imalatı sebebiyle yazın işe başlaması gerekirken işyerini açamamış ve halen de adeta kullanılamaz olan dükkanda iş göremez vaziyette beklediğini, işyerinin tamir ve tadilatını yürütecek olan davalı firmanın, müvekkili önce bugün-yarın şeklinde oyaladığını, daha sonra kendisine yapılacak işin ödemesi yerine verilen 1.849.000,00-TL bedelli toplam 9 adet araçtan bir tanesini ayrıca restore edilmesi için bu işte uzman olan müvekkilin irtibatlı olduğu tamirciye bıraktığını, yaklaşık 60.000,00-USD değerinde yedek parça ve yenileme yapıldıktan sonra aracı almak için yüzü olmadığından bilerek ve kasten iftira mahiyetinde şikayette bulunarak “satın aldığı aracın kendisine teslim edilmediğinden bahisle” aracı savcılık aracılığı ile almaya kalkıştığını, davalı tarafından yapılacağı vaad edilen iş ve işlemlerin gereği gibi yerine getirilmediğini, yarım bırakılmış olup, iş bu durumun açık şekilde müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini, davalı tarafından tamamlanması vaad edilen işlerin çoğunluğu tamamlanmamış olup, tamamlanmış olan işler hatalı, eksik veyahut müvekkili ile tadilat çalışmalara başlanmadan önce taahhüt edilmiş olan ve gösterilmiş olan görsellerle ilgisi bulunmayan imalatlar yapıldığını, adeta tek taraflı şekilde karar verilerek tasarlanmış, üzerinde anlaşılmış olan kalite kriterleri ve güncel trendlere uygun, estetik olarak kararlaştırılmış olan kriterler hiçe sayılarak bir proje teslim edildiğini, Türk Borçlar Kanunu Madde 125; “Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir.” Davalı tarafından davacı ile aralarında yapılmış olan karşılıklı mutabakat sonucu borç yüklenilmiş olan sözleşmeye uymamak sureti ile eksik, hatalı ve ayıplı ifa sebebi ile davacıya hatırı sayılır miktarda maddi zararına sebebiyet verdiğini, taraflarınca dava konusu işyeri üzerinde delil tespiti hükümleri uyarınca iş bu eksik, hatalı ve ayıplı ifanın tespiti talep edildiğini, İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/5 Esas sayılı dosya kapsamında bilirkişi marifeti ile hatalı işler toplamının 122.671,83-TL olduğu, yapılan bir kısım imalatların da bozulmuş olmasından kaynaklı 318.621,00-TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, hatalı ve bozulan imalatların düzeltilmesi için hatalı ve bozulan imalatlar toplamı olan 441.282,83-TL kadar bir bedel harcaması gerektiği, davacının eksik, hatalı ve ayıplı şekilde imal edilen yapı ve imalatlar sebebi ile zamanında işyerini çalışmaya başlatamamış olup iş bu durumun kâr kaybına sebebiyet olduğu, dava konusu olayda davacının söz konusu iş ve işlerin zamanında, eksiksiz ve ayıpsız şekilde teslim edilmemesi davacının işyerinin faaliyete başlayamaması veyahut iş bu işyerinin satılamaması ve iş bu eksik ve ayıplı teslim sebebi ile ödemekte olduğu kira bedelleri sebebi ile davalıdan kaynaklı malvarlığında meydana gelen eksilmeler ve devam edecek olan eksilmelerden de sorumluluğu mevcut olduğunu, tüm bu anlatılanlar sebebi ile eksik, hatalı ve ayıplı işlemlerin düzeltilmesi için davalı tarafa e-mail ve telefon vasıtası ile bildirimlerde bulunulmuş ancak kendilerince hiçbir düzeltme ve onarım gerçekleştirilmemiş, olup taraflarca anlaşılan hususlar da davalı tarafından yerine getirilmediğinden bahisle davanın kabulüne, yapılacak olan işin bedeli mahiyetinde yapılmış olan ve davacı tarafından davacılara satılmış 9 adet klasik aracın üçüncü kişilere devrini ve bu nedenle ileride telafisi mümkün olmayacak olan zararların doğumunu engellemek adına araçların kaydına ihtiyati tedbir konulmasına, 9 adet, 1.849.000,00 bedelli klasik aracın davacıya iadesine, mümkün olmaması halinde araç bedellerinin davalıdan alınıp, davacıya iadesine, davacıya teslim edilmiş olan işyerinde bilirkişi eli ile tespit edilen hatalı ve bozulan imalatların düzeltilmesi için 441.282,83-TL maddi zararın davalıdan tazminine, tadilat süresi boyunca davacı tarafından ödenmiş olan kira bedelleri için fazlaya ilişkin haklarımız ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile ve HMK m. 107 göndermesiyle şimdilik 10.000,00-TL, dava konusu işyeri zamanında, ayıpsız ve eksiksiz şekilde davalı tarafından teslim edilmiş olsa idi davacı tarafından elde edilecek kardan davalı sebebi ile mahrum kalınmış olup, mahrum kalınan kar miktarının tazmini adına fazlaya ilişkin haklarımız ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile ve HMK m. 107 göndermesiyle şimdilik 10.000,00-TL’nin ve sözleşme uyarınca yapılması vaad edilen ancak, hiç yapılmamış işler için HMK md. 107 göndermesiyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00-TL'nin ticari avans faizleri ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.Mahkemece 13/09/2023 tarihli karar ile, "Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak için yapılan araç devrinin hatalı olduğundan bahisle yanlış devredilen aracın iadesi doğru aracın tescilinin sağlanması istemine ilişkindir. Birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklı yapılan işin ayıplı olması sebebiyle hatalı ve bozulan imalatların düzeltilmesinden kaynaklı maddi zararın giderilmesi, uğranılan zarar ve mahrum kalınan kârın tazmini istemlerine ilişkindir. Asıl ve birleşen davadaki ihtilafların kaynağı "... Kadıköy / İstanbul" adresindeki işyerinin tadilat işi oluşturmakta olup bu işin yapılması için anlaşan tarafların işveren olarak .... Şirketi ve yüklenici olarak ise ... olup taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi bulunmamaktaysa da eser sözleşmesinin yapılmasından kaynaklı alacak ve borçların bu şirketlere ait olduğu ihtilafsızdır. Yapılan iş dolayısıyla ...'nin ... Şirketi'ne kestiği 27.12.2016 tarih ve 810123 sıra nolu fatura da bu hususu doğrulamaktadır.Davacı sıfatıyla dava açan bir kimsenin dava konusu hak üzerinde tasarruf yetkisi yoksa o kimse gerçek anlamda taraf (aktif dava ehliyeti) sıfatını taşımaz. Mülkiyet hakkı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 683 ila 778. maddeleri arasında düzenlenmiş olup; anılan Kanun'un 683.maddesinde aynen: "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir." hükmü yer almaktadır. Mülkiyetin sağladığı aktif yetkiler, "o şeyde hukuk düzeninin sınırları içinde dilediği gibi tasarruf etme hakkı"dır. Bu tasarruf, malın fiilen kullanılması, semerelerin toplanması, malda değişiklik yapılması, malın tahrip ve tağyir edilmesi gibi fiili tasarrufları içine aldığı kadar, malı başkasına devretme, üzerinde hak tesis etme gibi hukuki tasarrufları da içine alır. Mülkiyeti koruyucu yetkiler (mülkiyetin menfi unsurları) ise; malikin, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabilmesi ya da her türlü haksız el atmanın önlenmesini dava edebilmesidir. Maddede belirtilen iki dava doğrudan doğruya mülkiyet hakkına ait yetkilerdir. Bu talepler mülkiyet hakkından kaynaklanır ve varlıklarını mülkiyet hakkından ayrılmaz bir biçimde, ona bağlı olarak sürdürürler." gerekçesi ile asıl davada talepte bulunabilecek kişi eser sözleşmesinin yüklenicisi ... olup dava ... tarafından açıldığından asıl davada davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, birleşen davada talepte bulunabilecek kişi eser sözleşmesinin işvereni .... Şirketi olup dava ... tarafından açıldığından birleşen davada davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Asıl dosya davacısı/birleşen dosya davalısı ... vekili istinaf dilekçesi ile, asıl dava ile birleşen davanın konuları farklı olduğundan tefrik edilmeleri gerektiğini, kararın defalarca rapor alındıktan ve dava açılışından 5 yıl geçtikten sonra 23. celse verildiğini, davanın açılması akabinde davaya konu ... plakalı aracın satışının yapıldığını, aracın mülkiyetine yönelik yargılamaya matuf bir uyuşmazlık bulunmakta iken; davanın açılmasından sonra aracın devredilmesinin muvazaayı kanıtlar nitelikte olduğunu, iptal davasında zorunlu dava arkadaşlığı olması nedeniyle devri yapılan şirketlerin de davaya dahil edilmesi gerekmekte iken bu yöndeki taleplerinin dikkate alınmadığını, iki şirket arasında bir anlaşma söz konusu olsa dahi araç devirlerinin ...'e yapılacağını, davalı yan tarafından sunulan taşıt listesinin bunu kanıtladığını, dolayısı ile davanını husumet ehliyeti bulunduğunu, birleşen dava yönünden; husumetten ret kararı usule ilişkin değil, esasa ilişkin karar olduğundan maktu vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın bu yönden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi şeklinde düzeltilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur .Asıl dosya davalısı/birleşen dosya davacısı ... vekili istinaf dilekçesi ile; birleşen dava yönünden davacı ...'in ...A.Ş şirketinin tek ortağı, yönetim kurulu üyesi ve temsilcisi olması sebebi ile davanın ... adına ikame edildiğini, şirketin ise tasfiye aşamasında olduğunu, yapılan şifahi anlaşmayı davacı ... ...'in kendi adına şahsen yaptığını, mahkemenin gerekçesinde tek dayanağın kesilmiş 1 fatura olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur .Uyuşmazlık, asıl davada hile hukuki sebebine dayalı olarak açılan tescil , birleşen davada ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Hem asıl hem da birleşen dosyalarda tarafların şirketleri arasında asıl dosya davalısının işyerinin dizaynı için şifahi eser sözleşmesi akdedilmiştir.Dava; asıl dosyada araç tescili , birleşen dosyada tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece her iki dosya yönünden davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.Dosyanın incelenmesinde Mahkeme kararına da dayanak yapılan iş dolayısıyla asıl dosya davacının şirketi ...'nin davalının şirketi olan ... Şirketi'ne kestiği 27/12/2016 tarih ve ... sıra nolu faturadan işin iki şirket arasında şifahen yapılan eser sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından , mahkemece hem asıl hem de birleşen dava yönünden davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 13/09/2023 tarih ve 2018/68 Esas, 2023/766 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2- Davacıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davalıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA,5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 01/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.