İstanbul BAM 15. HD 2022/2145 E. 2024/371 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/2145

KARAR NO: 2024/371

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 11/05/2022

NUMARASI: 2020/340 Esas, 2022/324 Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ: 08/05/2024

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraflarca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili, müvekkili davacı firmanın, davalı firmanın anahtar teslim olarak yapımını üstlendiği ... Ankara Dc Binası Yapımı işi kapsamında, davalı firma ile arasında akdedilen 16.08.2018 tarihli TBİ 0/25 No’lu Ekipman Satın Alma Sözleşmesi (Ana Sözleşme) uyarınca 28 adet ısıtma-soğutma cihazı (... - Dolaylı Buharlaşmalı Soğutma Sistemi) tedariği işini üstlendiğini, işbu sözleşme kapsamında müvekkili firmanın, çok büyük ebatlarda olan 28 adet cihazı ana sözleşme kapsamında imal etmesi karşılığında sözlemenin ödeme vadesi şeması içerisinde yer alan ödemelere hak kazanacağını, cihazların bedelinin %22'sinin teminat mektubu sonrasında, %28'inin level 2 testi tamamlanan cihaz başına 24.920 Euro olarak testin tamamlanmasından itibaren 10 gün içerisinde, bakiye %50’si olan 1.246.000,00 EURO bedelin ise level 5 testi tamamlanan cihaz başına tüm cihazların testlerinin tamamlanması beklenmeden herbir cihaz için 44.500 EURO olarak 10 gün içerisinde ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkili firmanın, level 5 testlerinin tamamlandığını öğrendiğini ve cihazların kabulünün yapılmış olması sebebiyle bakiyenin tamamının tarafına ödenmesini talep ettiğini ancak davalının en son 23.09.2019 tarihinde ..., ... seri no'lu çek ile yaptığı ödeme sonrasında bakiye tutar için hiçbir ödeme alamadığını ve tarafların cari hesabına işlediği ... nolu 210.040,00 € bedelli faturanın bir kısmının, ... nolu 210.040,00 € bedelli, ... nolu 210.040,00 € bedelli, ... nolu 210.040,00 € bedelli, ... nolu 210.040,00 € bedelli fatura karşılıklarının ödenmediğini, karşılıklı yürütülen görüşmeler neticesinde bir sonuç elde edilememesi üzerine bakiye 869.720,00 € ile işlemiş faizi yönünden İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatılmak zorunda kalındığını, davalının bugüne kadar müvekkili firmaya haklı hiçbir gerekçe olmaksızın ödeme yapmadığı, icra takibine de haksız olarak itiraz ettiklerini, davalı tarafla icra takibi öncesi ve sonrası yapılan şifahi görüşmelerde firmanın ekonomik durumunun bozuk olması sebebiyle ödeme yapamayacaklarını ifade ettiklerini ve müvekkili firmaya ödeme tarihi için de herhangi bir dönüş yapılmadığını, itiraz ve ödeme yapılmaması üzerine dava öncesi zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ve ... nolu arabuluculuk dosyasında uzlaşmama tutanağı düzenlenip taraflarca imzalandığını, müvekkili firmanın taahhütlerine uygun olarak, davalı firmaya duyulan güven ile çok ciddi bir mali riske girerek davalı tarafa teslim edildiğini, davalı firmanın ise müvekkili firma üzerinden alınan cihazların maliyetinin yabancı firmalara oranla çok daha düşük olması sebebiyle çok ciddi bir kar elde ettiğini, davalı firmanın cihazlar için temin edilmesi gereken temiz su şebekesi bağlantısı, kesintisiz enerji nakli ve bina içi hava izolasyonunu sağlamamış olması gibi sebeplerle cihazların tam anlamıyla devreye alınması için gerekli şartları sağlamamış olmasına rağmen, cihazların uygunluk testlerinden başarı ile geçmiş ve ... cihazların kabulünü yapması üzerine müvekkili firmanın alacağını tahsile hak kazanmış olduğunu, müvekkili firmanın hakettiği alacaklarına karşılık olarak davalı firmaya muhtelif tarihlerde her biri 210.040,00 € bedelli 12 adet fatura ve geç ödeme için vade farkı faturaları kesildiğini ve işbu faturalardan ... numaralı fatura bedelleri karşılığı 869.720,00 EURO ve işlemiş faizi 82.611,49 EURO olmak üzere toplam 952.331, 49 EURO ödenmesi gereken bakiye tutarın ödenmediğini, müvekkili firmanın ekipmanların imalatlarında euro cinsi üzerinden makine, malzeme ve ekipman tedarik ettiğini, zamanında yapılmayan ödemeler ve davalı tarafça eksik yapılan işler sebebiyle yapılan işten ciddi zarara uğranıldığını, üstüne alacağını tahsil etmede sıkıntı yaşanması sebebiyle ekonomik olarak oldukça zor durumda kaldığını, müvekkili firmanın davalı firmayı finanse etmek gibi bir zorunluluğunun olmadığı, kurdaki yükselme sebebi ile davalı firmanın ödeme yapmak istememesinin ticari ahlak ve basiretli tacir ilkesi ile uyuşmadığını, cihazların level 5 testinin başarı ile tamamlanması sonrası 10 gün içinde ödeme yapılmasının sözleşme gereği olduğunu, testin üzerinden çok fazla zaman geçmesine rağmen ödeme yapılmamış olduğunu, davalı firmanın sürekli olarak ödemeyi yapmama çabası içerisinde hareket ettiğini, davalı firma ile yapılan görüşmelerde döviz kurlarının aşırı artışı sebebi ile ödeme yapacak durumları olmadığını belirttiğini ve indirim talep ettiklerini fakat müvekkili firmanın ödemelerinin de döviz cinsi olması ve cihazların neredeyse zararına maledilmiş olması sebebiyle bu tür bir fedakarlığın müvekkili firmadan beklenmesinin mümkün olmadığını, davalı kurumun rayiç bedellerinin çok altında tedarik ettiği davaya konu cihazların bedellerini sözleşmeye uygun olarak ve basiretli bir tacir gibi tam ve eksiksiz ödeme yükümlülüğü altında olmasına rağmen ödememesinden dolayı hakkında İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ve takibe haksız olarak itiraz edildiğini, davalının haksız itirazının iptali için işbu davanın ikamesi ve davalının ekonomik durumunun bozuk olması sebebiyle dava sonunda alacağın tahsil kabiliyetinin bulunmaması halinde müvekkilinin mahvına sebep olunabileceğinden bu aşamada ihtiyati tedbir taleplerinin zorunlu olduğunu, davalı tarafın icra takibine yönelik itirazının iptalini, takibin devamını, yargılama süresince davalı tarafın menkul ve gayrımenkulleri ile banka hesapları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, davacı tarafın sözleşme ve ekleri gereği üzerine düşen edim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kendilerine e-posta ve ihtarname yoluyla ihtarda bulunulduğunu ve sonuç alınamadığını, davacı firmanın dava dilekçesinde belirttiği hususların doğru olmadığını, alacağının bulunmadığını, 18.09.2018 tarihinde FAT sırasında belirtilen ... tarafındaki hava akış güzergahındaki su pompası ve tankın ayrı hücrelerde tesis edilmesini talep ettiklerini, ilk gelen 4 cihazda bu ayrım olmamakla birlikte daha sonra gelen cihazlarda da standart bir imalatın bulunmadığının tespit edildiğini, bahse konu imalatın yapılmamış olmasının level 2 testlerinin tekrarlanmasına sebep olduğunu, iş programı ve hak ediş ödemelerinde olumsuz etki yaptığını, bu bölümlerde şantiyede yapıldıktan sonra level 2 testlerinin tamamlandığını, cihazların çatı ve damper imalatlarının sahada yapıldığını, davacı tarafça gönderilen cihazların problemli olduğu 28.09.2018 tarihinde tespit edilerek tutanak altına alınıp cihazlardaki kusur ve ayıplarının ADC TBİ TEK L 1109 yazı ile karşı tarafı bildirildiğini, sol 1 odasına müteakip 4 adet cihazın elektrik ve su bağlantıları müvekkili şirket tarafından davacı taraf ile antant kalınarak sağlandığını, 14.02.2019 tarihinde ilgili tesisatlara gerekli beslemelerin verildiğini, taraflarına su ile ilgili nozullarda tıkanmalar olduğunun bildirildiğini, 15.02.2019 tarihinde filtrenin sisteme eklendiğini, tüm cihazlara (Meet Me odaları hariç) su verme operasyonunun 18.03.2019 tarihinde yapıldığını, sisteme verilen suyun davacı tarafın istediği değerlerde dışarıdan tedarik edildiğini, Adyabatik sistemi besleyen ... şantiyesinde 26.02.2019 tarihinde devreye alınmaya başlanıldığını 02.03.2019 tarihinde tüm sistemlerin uygun suyu verecek şekilde çalışmanın tamamlandığını, sözleşmeye uygun olarak davacı tarafından yapılması gereken edimlerin olduğunu, davacının ayıplı ifası nedeni ile bu ayıpların vekili davalı tarafından giderilmeye çalışıldığını, davacı tarafın sözleşmeye göre level testlerini kendilerine verilen test programına uygun olarak tamamlaması ve sözleşme eki teknik şartnameye uygun olarak çalışır şekilde davalı firmaya teslim etmesi gerektiğini, uptime öncesi teknik şartnamede yer alan ve taahhütte bulundukları cihazların çalıştırma ayarlarını da yapmalarının gerektiğini, davacının bu edinimlerini yerine getirmediğini, 16.04.2019 14.05.2019 tarihleri arasında 4 hafta süre boyunca test firması ve ... yetkililerinin sahada bekletildiğini, cihazların level 4'e uygun olarak şartnamede belirtildiği şekilde otomatik olarak yapması gereken ilgili ayarları yapmadığı için bu ayarların manuel olarak cihazlara tanımlandığını, bu şekilde uptime testinin yapıldığını, 27.05.2019'da davacı tarafa bildirilen ve 28.05.2019 tarihinde başlanan level 5 testlerine süpervizörün bulundurulmadığını, uptime öncesi yapılması istenen ayarların cihazlarda yapılmaması nedeni ile 29.05.2019 tarihinde testlerin ... tarafından durdurulduğunu, 31.05.2019 tarihinde yapılan level 5 testlerinin işveren tarafından işin durdurulma sebeplerinin test raporunda belirtildiğini, 07.06.2019 tarihinde bağımsız bir kuruluş olan ... tarafından tanklardan ve hatlardan örnekler alınarak testler yapıldığını, analiz sonucunda su ile ilgili bir problem olmadığına dair raporun davalı şirkete verildiğini, 11.06.2019 tarihinde davacı yetkililerinin de istediği noktalardan örnekler alınarak tekrarlandığını, ilgili firmanın davacı tarafa bahse konu tuzun sisteme verilen sudan kaynaklanmadığını, tamamlandığını, bu dönemde 2 aylık elektrik, su faturası kullanıldığını, bu dönemde şirket çalışanları ile alt yüklenicilerin şantiyedeki çalışmaya devam ettiğini, bunun maliyetlerinin artmasına neden olduğunu, davacı tarafa fatura edildiğini, davacının hiçbir alacağının bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; söz konusu eserin level testlerinin tamamlandığı, en son level 5 testinin Haziran 2019 yılında yapıldığı, eserin 26.07.2019 tarihinde kabulünün yapıldığı, söz konusu eserin hali hazırdaki durumu ve ayıplı olup olmadığı hususunda talimatla yapılan keşifte eserin sorunsuz şekilde çalıştığının anlaşıldığı, eserin kullanmakta olan ... yetkililerince herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığı, cihazların istenilen değerde ve normal verilerde çalıştığı, level testleri esnasında davalı yanca esere sözleşmeye aykırı olarak kuyu suyu verildiği, level testleri sırasında yaşanan aksaklıkların ve sorunların yüklenici firma tarafından giderildiği, somut olayda davalı iş veren tarafından davacı firmaya işten el çektirildiği yolunda bir iddia ileri sürülmediği, eser sözleşmesi genel hükümleri ve emsal yüksek mahkeme kararları gereği eser sözleşmelerinde sözleşme imzalandıktan sonra yapılan tüm işlerin yüklenici tarafından yapıldığı, keza yükleniciye işten el çektirildiği ispat edilmediği müddetçe eksik işlerin, ayıplı işlerin de yüklenici tarafından giderildiği karine olarak kabul edildiği, bilirkişi kök ve ek raporlarında detaylı olarak belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşme eki teknik şartname gereği cihazlara Proseste Rverse Ozmoz suyu verilmesi gerektiği, davalı yanca sözleşmeye aykırı olarak cihazlara kuyu suyu ve şantiye elektiriği verilerek cihazlar kullanılmaya çalışıldığı, yaşandığı iddia olunan sorunların da davalı yanca ilk etapta verilen kuyu suyu ile ilgisi olduğu raporlarda tespit edildiği, yüklenici tarafından eserin kabulü yapılmadan önce davalı yanca verilen kuyu suyunun neden olduğu hasar nedeni ile cihazlardaki bir kısım parçalar değiştirilerek eser yeniden sözleşmeye uygun hale getirildiği, eserin kabulünden sonra sorunsuz çalıştığı anlaşıldığı, hali hazırda cihazlar için verilen garanti süresinin de dolduğunun anlaşıldığı, 1. Ek raporun 5. Sayfasında belirtildiği üzere her ne kadar davalı yanca söz konusu eserin ayıplı olduğuna dair SHM'den tespit raporu ibraz edilmiş ise de bu raporun dosya üzerinde verilen bilgi ve belgelere göre tanzim edildiği, tespit raporunda belirtilen arıza ve tespitlerin daha önce level testleri esnasında yaşanan arıza ve tespitler olduğu söz konusu tespitlerin kök raporun 11. Sayfasında da yazıldığı, cihazlardaki hasarlı bölümlerin /parçaların level testleri sırasında ve sonrasında değiştirildiğinin anlaşıldığı, Davalı vekilince keşif esnasında dinletilen tanıklardan ... level 4 testi ve geçici kabul sürecinde yaşanan sıkıntılar ile ilgili beyanlarda bulunduğu, tanık ...'ın da geçici kabul ve level testleri esnasında yaşanan aksaklıklarla ilgili beyanlarda bulunduğu, level 3 testi sırasında yaşanan paslanma sorunlarından bahsettiği, paslanmaların sonrasında giderildiğini, paslanmaların sudan kaynaklı olduğunu, garanti süresinde cihazlarla ilgili bir sorun ile karşılaşılmadığını beyan ettiği, davalı tanıklarının beyanları level testleri ve geçici kabul sürecinde yaşanan aksaklıklarla ilgili olup eserin tam kabulünün yapıldığı tarihten sonrasında yaşanan bir aksaklık, ayıp durumu ileri sürülmediği aksine eserin garanti sürecinde herhangi bir sorun çıkarmadığını beyan ettikleri, ayıbın varlığı hususunda tanık beyanı zayıf bir delil olup , alınan bilirkişi raporunda da cihazların ayıplı olmadığı, sözleşme ile istenilen değerlerde çalıştığı sonucuna varıldığı,Mahkemece; Davalı vekilinin gecikme cezası ve elektrik enerjisi bedeline ilişkin düzenledikleri faturaların davacı yanca süresi içinde itiraza uğramadığına ilişkin beyanının aksine söz konusu faturaların davacı tarafça iade edildiği gibi söz konusu cihazların sözleşme bitiş tarihi olan 30/11/2018 tarihi öncesi davalıya teslim edildiği ve davalı ile asıl iş sahibi ... arasındaki işin gecikmesine sebebiyet verilmediği, sözleşmeye konu 28 adet cihazın tümünün son teslim tarihi olan 30/11/2018 tarihi öncesi davalıya teslim edildiği, sözleşme süresi içinde ancak sözleşmedeki periyoda göre 7 adet cihazın gecikmeli teslimi nedeniyle 4.717,00 Euro gecikme cezası talep edebileceği, her ne kadar davacı vade farkı faturası düzenleyerek ticari defterlerine işlemiş ise de, sözleşmede vade farkı düzenleneceğine ilişkin hüküm bulunmadığı gibi vade farkı faturasının icra takibine de konu edilmediği, eserin ayıplı olup olmadığı, davalının davacıdan ne kadar gecikme cezası isteyebileceği yani davacı alacağından mahsubu gereken gecikme cezasının miktarı hususları yapılan yargılama neticesinde subuta erdiği, bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilmediği, keza 21.10.2021 tarihli raporunda belirtildiği üzere sözleşmede belirli bir takvime göre ödeme prosedürünün ön görüldüğü, son %50 bedelin level 5 testlerinin tamamlanması sonrası 10 gün içinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, anılan kararlaştırmanın ancak borcu muaccel kılacağı, TBK'nın 117. Maddesi gereği muaccel bir borçlusunun alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağı, temerrüt ihtarına rastlanmadığı, takip tarihinin 21.01.2020 olması nazara alındığında davacının 23.01.2020 tarihli ihtarının da önem arz etmediği, kısacası davalının takip öncesi temerrüde düşürülmediği bu nedenle takipte istenen faiz talebinin yersiz olduğu sonucuna varılmış faiz talebinin reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak 865.003,00 Euro üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a. maddesi gereğince kamu bankalarının EURO cinsinden vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmak suretiyle faiz işletilmesine, takibin bu şekilde devamına, fazlaya dair istemin reddine, alacak likit olmadığından ve yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, ayıplı ifanın söz konusu olmadığını, süresinde ödeme yapılmadığını, temerrüt faizine hükmedilmesi gerektiğini, alacağın faturaya dayalı olup likid olduğunu, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davacı aleyhine sözleşme kapsamında gecikme cezası tahakkuk ettirilmesi söz konusu olsa dahi bu cezaya ilişkin hesaplamanın her bir cihaz bedeli üzerinden günlük onbinde 5 (%0,05) oranında yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda bu oranın hatalı olarak binde 5 (%0,5) olarak hesaplandığını, yargılama sırasında rapora yönelik itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını, dava konusu ekipman satınalma sözleşmesi'nin bölüm a- sözleşme özel şartlar başlığı altında yer alan ödeme vadesi kısmında; sözleşme bedelinin %50'si olan 1.246.000,00 euro bedelin, cihazların level 5 testlerinin tamamlanması sonrası tüm cihazların testten geçmesi beklenmeden testi tamamlanan her bir cihaz için 44.500,00 euro'nun 10. gün içinde ödeneceğinin açıkça belirtildiğini, bu maddenin belirli vade hükmü teşkil ettiğini, faiz başlangıç tarihinin Level 5 testlerinin tamamlanarak onaylandığı tarih olan 26.07.2019'u takip eden 10. gün, yani 05.08.2019 olduğunun kabulü ve somut olayda temerrüt olgusunun gerçekleşmesi için ihtara gerek olmadığının tespiti gerekirken, mahkemece hatalı olarak icra takibinin derdest edildiği gün faize esas alındığını, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, davanın başından itibaren ileri sürdükleri üzere mahkemece, davalı tarafından düzenlenen gecikme bedeli ile elektrik ve ısıtıcı maliyetlerine ilişkin iki adet faturanın davacı tarafa tebliğ edildiği ve davacının 8 gün içerisinde bu faturalara itiraz etmediği hususunun tespit edilmesi gerektiğini, karara esas alınan mali bilirkişi raporunda davacının davalıya kestiği ve itiraza uğrayan 3 adet faturadan kaynaklı vade farkı istenmesinin söz konusu olmadığını, davacı tanığının sisteme kuyu suyu verildiğine ilişkin iddiasını kabul etmediklerini, dosyada alınan bilirkişi heyeti raporunun hükme esas alınamayacağını, yeni bir heyet oluşturularak Ankara Batı 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/35 D.İş sayılı dosyasından alınan 3 kişilik heyet raporu ve Yıldız Teknik Üniversitesi Akademisyenlerinden oluşan 3 kişilik uzman heyetinin yerinde inceleme yaparak oluşturduğu Teknik rapora yönelik hatalı tespitlerin dahi dikkate alınmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Taraflar arasında 16.08.2018 tarihli TBİ 0/25 No’lu Ekipman Satın Alma Sözleşmesi akdedilmiştir.Bu sözleşmeye göre davacının davalıya 28 adet ısıtma-soğutma cihazı tedariki ve çalıştırması işini üstlenmiş ve işin son teslim tarihide 30/11/2018 tarihi olarak kararlaştırılmıştır. Davacı sözleşmeye uygun ifa yükümlülüğünü yerine getirdiğini, sisteme kuyu suyu verilmesi nedeniyle tıkanmalar yaşandığını, bununda giderildiğini, cihazların testlerden geçtiğini, asıl iş sahibi Turkcelin kabulünün gerçekleştiğini, level 5 testinden geçen cihazlara ilişkin takibe konu ve tarafların ticari defterlerine işlenen 5 adet faturadan 869.720.000 Euro bakiye alacak ile işlemiş 82.611,49 Euro faizi olmak üzere toplam 952.331,49 Euro alacağın tahsili için icra takibi başlattıklarını, alacağın süresinde ödenmemesi nedeniyle asıl alacak, işlemiş faizi ve alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı talepli itirazın iptali davası açmıştır. Davalı ise, davacının ifa yükümlülüğü yerine getirmediğini bu hususun e-posta ve ihtar yoluyla bildirildiğini, 4 cihaz dışındaki cihazların standarta uygun imal edilmediğini, eksik imalatların level 2 testini tekrarlanmasına neden olduğunu ve iş program ve hakediş ödeneklerinin aksamalarına sebep olduğunu, cihazların problemli olduğuna dair 28/09/2018 tarihli tespit tutanağı düzenlendiğini, sisteme verilen elektrik ve suyun davacının istediği değerlerde dışarıdan tedarik edildiğini, davacının ayıplı ifaların davalı tarafından giderildiğini, cihazların çalıştırılması, ayarlanmasının sahada davacı tarafından yapılması için ... firmasının 4 hafta bekletildiğini, bahse konu olumsuzlukların sistemde kullanılan sudan kaynaklanmadığını, bu süreçte 2 aylık elektrik ve su kullanıldığını ve davacı tarafa fatura edildiğini belirterek davacının alacağı bulunmadığından davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ekipman, üretim, kurulum ve montajına ilişkin eser sözleşmesidir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif, keşifte dinlenen tanık beyanları ve bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapora göre; soğutma cihazlarının 28/11/2018 tarihinde sevkedildiği, 2019 yılı Şubat ayında organize sanayiden kuyu suyu tedarik edilerek arıtmasız cihazlara verildiği, bu nedenle cihazlarda tuz oluştuğu, davacı firmanın bu nedenle oluşan arızayı giderdiği, cihazların 1,5 yıldır sorunsuz çalıştırıldığı, level 5 testinin 2019 yılı Haziran ayında, kabulünün ise 2019 yılı Temmuz ayında gerçekleştiği ve Temmuz ayından itibaren garanti kapsamında olduğu, davacının 2019 yılı Mart ayında davalıya mail gönderdiği ve arıtmasız kuyu suyu kullanıldığını bildirildiği, oluşan zararın bedelsiz olarak davacı firma tarafından giderildiği, cihazların zamanında teslim edildiği, keşif sırasında da cihazların çalışır halde ve teknik şartnameye uygun olduğunun tespit edildiği, iddia edilen gecikmenin cihazlar şantiyeye teslim edilmesine rağmen davalı firma tarafından yapılması gereken binadaki tesisat ve sistem montaj tesisatlarından kaynaklandığı, ancak bu gecikmenin davalı ile asıl iş sahibi ... arasında işin gecikmesine neden olmadığı, asıl iş sahibi tarafından tümünün kabulünün 26/07/2019 tarihinde yapıldığı, davalı tarafın eksik ve ayıpların taraflarınca giderildiğine ilişkin beyanlarını kanıtlayamadığı, davacı tarafından cihazlardaki arızalı ve hasarlı bölümlerin parçalarının level testleri sırasında değiştirildiği, 21/01/2020 takip tarihi itibariyle davacı alacağının taraflar arasındaki 16/08/2018 tarihli birim fiyatlı sözleşme olup sözleşme bedelinin 2.492.000 Euro+KDV, KDV dahil 2.940.560 Euro olduğu, davacı tarafından 14 adet 210.000 Euro bedelli fatura düzenlendiği, 2 adet vade farkı fatura düzenlenmiş ise de bunun takipte alacağa konu edilmediği, ticari defterlerde 869.720,37 Euro alacağı olduğu, ve bu alacağı icra takibine konu ettiği, davalının davaya yansıtma faturası olarak 317.420 Euro tutarlı kestiği elektrik giderleri ve ısıtıcı kirası faturasının davalı lehine alacak olarak değerlendirilemeyeceği, gecikme nedeniyle davalının 373.000 Euro bedelli fatura, teknik raporu nazaran sözleşmede öngörülen günlük %00 5 üzerinden 4.717 Euro olması gerektiği, zaten 373.000 Euro gecikme faturasının davacı tarafından iade edildiği, gecikme kabulü halinde davacı 865.003,03 Euro alacaklı olduğu, işlemiş faiz yönünden ise dosyada temerrüt ihtar bulunmadığı ve işlemiş faiz talep edilemeyeceği belirtilmiş olup, mahkemece davanın kısmen kabulü ile Davalının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak 865.003,00 Euro üzerinden iptaline, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a. maddesi gereğince kamu bankalarının EURO cinsinden vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmak suretiyle faiz işletilmesine, takibin bu şekilde devamına, fazlaya dair istemin reddine, alacak likit olmadığından ve yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamı itibariyle, taraflar arasındaki 16/08/2018 tarihli sözleşmeye göre davacının sözleşme süresinde taahhüt ettiği 28 adet ısıtma-soğutma cihazının testlerinin tamamlanarak davalıya sözleşmenin bitim tarihi olan 30/11/2018 tarihinden önce teslim ettiği, sözleşmenin 11. Maddesinde kararlaştırılan gecikme cezası ve cezai şart başlığı altında yapılan düzenlemede "satıcının sözleşmede belirtilen hükümlerini, sözleşme hükümlerine uygun şekilde zamanında, gereği gibi ve/veya hiç yerine getirmemesi halinde ayıba esas cihaz adet bedeli üzerinden her gün için % 0,05 oranında cezai tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder." şeklindeki düzenleme ifaya etkili cezai şart olup, her ne kadar bilirkişi raporlarında 7 adet cihaz gecikmeli olarak teslim edilmiş ve buna göre gecikme cezası hesaplanmış ve mahkemecede bu gecikme cezası davacı alacağından mahsup edilmiş ise de, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 869.720,00 Euro alacağı olduğu, işin tamamının süresinde, eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edildiği, sözleşmeye konu cihazların tamamının teslimatlarının sözleşmede kararlaştırılan süreden önce yapıldığı, gecikmenin sözkonusu olmadığı, asıl iş sahibi ile davalı arasında iş tesliminde sıkıntı yaşanmadığı, davacı alacağından gecikme cezası kesintisi yapılamayacağı, davacının alacağının likit olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 869.720 Euro asıl alacak üzerinden iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a. maddesi gereğince kamu bankalarının EURO cinsinden vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmak suretiyle faiz işletilmesine, takibin bu şekilde devamına, asıl alacağın (869.720 Euro) takip tarihindeki satış kuru üzerinden hesaplanan TL değeri olan 5.714.060,40 TL %20'si olan 1.142.812,08 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının işlemiş faiz talebinin, davalı tarafın temerrüddü sözkonusu olmadığından reddine dair karar vermek gerektiğinden yerel mahkeme kararının kaldırılması ve yeniden hüküm kurulması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, alacak likid olduğundan davacı lehine asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, işlemiş faiz talebinin reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)1- Davalı vekilinin istinaf taleplerinin REDDİNE,2-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 3-İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/2022 tarih ve 2020/340 Esas, 2022/324 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 4- Davanın KISMEN KABULÜ ile, a-)Davalının İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 869.720 Euro asıl alacak üzerinden İPTALİNE, b-)Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a. maddesi gereğince kamu bankalarının EURO cinsinden vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmak suretiyle faiz işletilmesine, takibin bu şekilde DEVAMINA, c-) Asıl alacağın (869.720 Euro) 21/01/2020 takip tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanan 5.714.060,40 TL nin %20'si üzerinden hesaplanan 1.142.812,08 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, d-) Davacının işlemiş faiz talebinin REDDİNE,

B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN 1-Alınması gereken 519.248,41 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 111.713,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 407.534,54 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı tarafından yatırılan 111.713,87 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yapılan toplam 19.163,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 17.397,77 TL nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 6.258,00 yargılama giderlerinin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 576,46 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 380.352,95 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 113.975,73 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN 1-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE, 2- Alınması gereken 519.248,41 TL harçtan, davalı yanca peşin olarak yatırılan 130.311,05 TL harçtan mahsubu ile bakiye 388.937,36 TL harcın davalı yandan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 100,80 TL posta gideri olmak üzere toplam 321,50 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE, 4- Davalı yanca yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6-Gerek ilk derece gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 08/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.