İstanbul BAM 14. HD 2024/761 E. 2024/966 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/761

KARAR NO: 2024/966

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 29.01.2024 tarihli Ek Karar

NUMARASI: 2024/2 D.İş

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ek kararda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; borçlu tarafından müvekkiline verilen 31.08.2012 tanzim ve 31.12.2012 vade tarihli 14.000,00 USD miktarlı senedin ödeme için süre verilmiş olsa dahi ödeme yapılmadığını, alacakla ilgili olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğunu iddia ederek, borçlunun borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3.şahıslardaki alacaklarının uygun bir teminat karşılığı İİK 257 maddesi gereğince ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 04.01.204 tarihli Değişik İş kararıyla "... Alacaklının, borçlulardan alacağı olan toplam 14.000,00 USD ( 1 USD = 29,8377 TL, 14.000,00 USD X 29,8377 TL =) 417.727,8‬0TL üzerinden kabulüne, tahsilinin ifasınının temini bakımından, vaki isteği İİK 257. maddesinin 1. fıkrasına uygun bulunan alacak, rehinle temin edilmemiş ve diğer tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşılık yukarıda miktarı yazılı teminat karşılığında, adı geçen borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının; İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde İhtiyaten haczine, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında devamına..." karar verilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararından sonra Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... talimat sayılı dosyası ile icra işlemi uygulandığını, bu şekilde de ihtiyati haciz kararından haberlerinin olduğunu, alacaklı tarafın daha önce İstanbul ... İcra Müdürlüğünce ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptığını, gerekçe olarakta işbu dosyaya sunulan senetlerin gösterildiğini, bu takibe süresinde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, alacaklı tarafın senetleri icra dairesinden alarak süresi geçtiği halde ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, bu senetlerin zamanaşımı yönünden bono niteliğini haiz olmadığını, dolayısıyla böyle bir belgeye istinaden de ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, söz konusu senedin, hem süresi bakımından senet olma özelliğini yitirdiğini hem de Borçlar Kanunu çerçevesinde 10 yıllık süre zamanaşımı düşünüldüğünde alacaklı tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, haksız ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkillerinin araçlarının haczedildiğini, müvekkillerinin zarara uğradığını, bu nedenle alacaklıya karşı açılacak tazminat davasına teminat olması ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz olduğundan davalar sonuçlanıncaya kadar alacaklının mahkeme nezdindeki teminatı üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmemesine karar verilmesini, ayrıca mahkemece sundukları haciz tutanağında müvekkilinin imzasının bulunmadığını, bu itibarla, haksız yere konulan ihtiyati haczin kaldırılmasını, alacaklıya karşı tazminat ve menfi tespit davası açacak olmaları nedeniyle itiraz ve davalar sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati hacze itirazı talebini değerlendirdiği 29.01.2024 tarihli ek kararıyla; "...İcra takibinin dayanağı olan belge TTK.nun 688 maddesinde öngörülen unsurları taşımakta olup, kambiyo senedi vasfında ise de TTK.nun 814. maddesinde yer alan 3 yıllık zamanaşımı süresi ve TBK 146 maddesinde belirtilen 10 yıllık genel zaman aşılı dolduktan sonra ihtiyati hacze başvurulduğu karşı tarafın itiraz dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunduğu anlaşıldığından..." itirazın kabulü ile 04/01/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar vermiştir.Bu ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Borçlu hakkında icra takibi başlatıldığını, mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali gereğince tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ihtiyati haciz talep edildiğini, İİK 257 maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz ile borçlunun icra takibini başarısız kılmaya yönelik davranışlarının önüne geçilmesinin amaçlandığını, borçlu tarafından müvekkiline bir senet verildiğini ancak bu senede ilişkin ödeme yapılmadığını, ihtiyati haciz için gereken yaklaşık ispatın deliller doğrultusunda sağlandığını, zamanaşımına uğramış olan bir bononun HMK 202.maddesi uyarınca delil başlangıcı niteliğinde olduğuna kanaat getirildiğini, sonuç olarak ihtiyati haczin gerekliliği ve haklılığının ortada olduğunu, mahkemece 04.01.2024 tarihli karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne yönelik hukuka uygun bir karar verildiğini, karara borçlu vekili tarafından itiraz edildiğini, mahkeme tarafından itirazın kabul edildiğini, ihtiyati haciz müessesinin bir koruma tedbiri olduğundan herhangi bir alacak içinde tedbir verilebileceğini, somut olayda delil başlangıcı niteliğindeki bonoya dayanılarak talep edilen ihtiyati haczin kabulünün usul ve yasaya uygun olduğunu, ayrıca itiraz eden vekili yararına 5.900,00 TL takdir edilen vekalet ücretinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek, itirazın kabulüne dair ek kararın kaldırılmasına ve itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen kararın istinafına ilişkindir.İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne karar verilmiş; itirazının kabulüne dair verilen ek karara karşı, talep eden vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamından, talep eden vekili tarafından, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 18.10.2023 tarihinde borçlu aleyhine 14.000,00 USD asıl alacak, 13.608,00 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.608,00 USD'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibe konu olarak 14.000,00 USD miktarlı 31.08.2012 tanzim tarihli, 31.12.2012 vade tarihli senedin gösterilmiş olduğu, borçlu tarafından takibe itiraz edildiği, talep eden tarafça itiraz üzerine iş bu ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, talep dilekçesine ekli talep konusu 14.000,00 USD tutarlı bononun borçlu tarafından 31.08.2012 tarihinde 31.12.2012 ödeme günlü olarak alacaklı adına düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında, bononun zamanaşımına uğramış olması, alacaklı tarafça icra takibinin ilamsız takip şeklinde başlatıldığı konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, zamanaşımına uğrayan ve yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilen alacak nedeni ile ihtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı, mahkemenin ek kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.Öte yandan, İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaate varılması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. İİK'nın 265/1.maddesi hükmü uyarınca ise borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2009/3834 Esas, 2009/4928 Karar sayılı emsal ilamında; "...İİK.'nun 265. maddesinde, ihtiyati hacze itiraz nedenleri tahdidi olarak sayılmıştır. Bunlar; mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ilişkin olup, İhtiyati haczin dayandığı sebepler ise aynı yasanın 257. maddesinde düzenlenmiş olup, bunlar da alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve para borcuna ilişkin olmasıdır.Somut olayda itiraz eden borçlu vekili, çekin zamanaşımına uğradığını ileri sürerek, ihtiyati hacze itiraz etmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz nedenleri şekli ve sınırlı olarak İİK.nun 265 nci maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Borçlu vekilinin zamanaşımına yönelik itirazı anılan madde kapsamında olmadığı gibi, TTK’nun 726. maddesine göre, hamilin müracaat hakkı, ibraz müddetinin bitiminden itibaren altı ay geçmekle zamanaşımına uğrar ise de, çekin ibraz edildiği 25.02.2008 tarihinden itibaren ihtiyati haczin istendiği 10.10.2008 tarihine kadar zamanaşımını kesen sebeplerin bulunup bulunmadığını da incelemek gerekmektedir. Bu hususlar ise bir alacak ya da menfi tespit davasında incelenebilecektir.O halde, mahkemece, yukarıdaki açıklamalar gereğince, ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmek gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesine yer verilmiştir. Somut olayda ise genel zamanaşımı süresi olan TBK'nın 146.maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süreside dolmuştur. Mahkeme tarafından talep eden tarafın talep konusu bononun zamanaşımına uğraması nedeniyle ilamsız icra takibi başlatılmış olduğu ve talep konusu belgenin yazılı delil başlangıcı niteliğinde bulunduğu hususları göz önünde bulundurularak, ihtiyati hacze yapılan itirazın değerlendirilerek karar verilmesi uygun olacaktır. Dosyada İİK 258 maddesi gereğince alacağın varlığına kanaat getirecek deliller sunulmadığı gibi borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimaline yönelik iddialar ise soyut niteliktedir. Bu gerekçeler gözetilerek ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekir iken zamanaşımı yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmış olması isabetli olmamakla birlikte sonuca etkili görülmemiştir. Borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına karşı itirazı üzerine İİK265 maddesi göz önünde bulundurularak taraflar davet edilip duruşma açılarak dinlenmelerinden sonra hüküm tesis edilmiştir. Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2.kısım 1.bölümünde, görülmekte olan bir dava içinde olmamak koşulu ile ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir, delillerin tespiti, icranın geri bırakılması, ödeme ve tevdi yeri belirlenmesi işleri duruşmalı ise 5.900,00 TL maktu vekalet ücretinin verilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yasal düzenleme kapsamında mahkemece kendisini vekille temsil ettiren itiraz eden yararına takdir edilen vekalet ücretine yönelik hükümde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 265/son ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-HMK'nın 353/1.b.1. ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye irad kaydına,3-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353.1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda,10.06.2024 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.