İstanbul BAM 14. HD 2024/623 E. 2024/803 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/623

KARAR NO: 2024/803

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 22.02.2024 tarihli ara karar.

NUMARASI: 2023/729 Esas

DAVA: İtirazın iptali (dava içi ihtiyati haciz talebi)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasında davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince kabulü üzerine, davalılar vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının kabulüne dair verilen ara karara karşı, davacı vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, dava ve talep dilekçesinde özetle; ... A.Ş. tarafından ... Anonim Şirketi, ..., ... Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi, ... İşletmeler A.Ş., ... İşletmeler Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketi aleyhine genel kredi sözleşmesine istinaden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/1060 D. İş - 2023/1074 Karar sayılı, 27.09.2023 tarihli kararıyla yukarıda belirtilen davalılar aleyhine %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İİK'nın 265. maddesi uyarınca, davalılar vekili tarafından itiraz edilmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekili, itiraz dilekçesinde özetle; Müvekkilleri aleyhine mahkeme tarafından verilmiş ihtiyati haciz kararından icra dosyasından tebliğ edilen ödeme emirleri ile muttali olunduğunu, alacaklının kat ihtarı ile taraflar arasındaki sözleşmeye dayanmakta olduğunu, alacaklı tarafından keşide edilen 02/03/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile kat edildiğini iddia ettiğini, Üsküdar ... Noterliğinden keşide edilen 08/03/2018 tarih ve ... sayılı ihtarname ile itiraz edildiğini, kat ihtarının kesinleşmediğini, icra takibinde ihtiyati haciz başvurusunda borcun nedeni olarak “ihtarname ve sözleşme” gösterilmekte olduğunu, Genel Kredi Sözleşmesi, ... ile diğer alacaklı bankalar tarafından imzalanan ve değişik tarihlerde tadil edilen “Refinansman ve Sendikasyon Kredisi Sözleşmesi” ile yenilendiğini, müvekkillerinin Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında bir borcu kalmadığını, bu sözleşmeye dayalı olarak alacak iddiasında bulunulamaz olduğunu, alacaklı tarafından imzalanan “Refinansman ve Sendikasyon Kredisi Sözleşmesi” ekleri ve tadillerinin banka tarafından mahkemeye sunulmamış olması nedeniyle ihtiyati haciz kararı verildiğini, müvekkillerinin tüm malvarlığının “Refinansman ve Sendikasyon Kredisi Sözleşmesi” ve tadil protokolü kapsamında; menkul, gayrimenkul, hisse, marka, işletme rehini sözleşmeleri ile ...’ ın da aralarında bulunduğu bankalara garameten rehin olarak verildiğini, İİK.nın 45. Maddesinde; " Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yolu ile takip edebilir" hükmünün bulunduğunu, müvekkillerinin ... dahil bankalar lehine değişik gayrimenkuller üzerinde 400.000.000 TL, 80.000.000 TL, 5.000.000 USD bedellerinde garame ipoteği tesis ettiğini, ayrıca marka, emtia ve hisse sözleşmelerinin mevcut olduğunu, hiçbir rehin sözleşmesinin mahkemeye ibraz edilmediğini, alacağın tamamı rehinle temin edilmiş olmasına rağmen, alacaklının bunu ihtiyati haciz başvurusunda beyan etmediğini, “Refinansman ve Sendikasyon Kredisi Sözleşmesi” uyarınca teminat temsilcisi tayin edilen ... Bankası tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, rehinle temin edilmiş ve muaccel olmayan bir alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesinin yasaya aykırı olduğunu, Refinansman ve Sendikasyon Kredi Sözleşmesinde temerrüt ve kredilerin geri çağırılması ile ilgili olarak özel düzenlemelerin yer almakta olduğunu, Refinansman ve Sendikasyon Kredi Sözleşmesinin 16.1.2. maddesi uyarınca “temerrüt halinde kredi verenler, kredi tutarlarına göre, kredi verenlerin en az %75’ nin onayı ile krediyi geri çağırabilirler” hükmünün bulunduğunu, böyle bir onayın mevcut olmadığını, kredi geri çağırımına ilişkin kat ihtarının usulsüz ve sözleşmeye aykırı olduğunu, kat ihtarnamesine Üsküdar ... Noterliğinden keşide edilen 08/03/2018 tarih ve ... sayılı ihtarname ile itiraz edildiğini ve kat ihtarnamesinin kesinleşmediğini, muaccel bir alacaktan söz edilemeyeceğini belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Esas hakkında davanın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2023/729 sayılı dosya ile açıldığı görülmekle, itirazın değerlendirilmesi için itiraz dilekçesi bu mahkemeye gönderilmiş ve aşağıdaki kararla itiraz hakkında değerlendirme yapılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince itirazın değerlendirildiği 22.02.2024 tarihli ara kararıyla; "...İhtiyati haciz kararına itiraz edenler ihtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz etmişlerdir. Davacı tarafından Genel kredi sözleşmesine istinaden ihtiyati haciz talep edilmiştir. Davacı banka ile davalı ... A.Ş. arasında 20/12/2013 tarihli 4.000.000 USD bedelli genel kredi sözleşmesi bulunduğu, diğer davalıların müteselsil kefil sıfatıyla genel kredi sözleşmesini imzaladıkları anlaşılmıştır. Davalı şirketler ile bankalar arasında 20/12/2013 tarihli Refinansman ve Sendikasyon kredisi sözleşmesi ile 24/09/2014 tarihli Finansal yapılandırma sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşmelere istinaden birçok ipotekler verildiği, alacak rehni sözleşmesi, düzenleme şeklinde ticari işletme rehni sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır. İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekili tarafından ihtiyati haciz kararı veren İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasına sunulan Prof.Dr. ...'ye ait uzman görüşünde de belirtildiği üzere; vadesi gelmiş bir alacak için ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. 20/12/2013 tarihli Refinansman ve Sendikasyon kredisi sözleşmesinin 16/1-2 maddesi ve 24/09/2014 tarihli Finansal yapılandırma sözleşmesinin 14/1-1 maddesi uyarınca kredinin geri çağrılabilmesi için alacakların en az %75'inin onayı gerektiğinden, bu onay alınmadan kredinin talep edilmesinin mümkün olmadığı, alacağın muaccel sayılabilmesi için alacaklanın ödemeyi talep edebilmesi gerektiği, grup kredisi veren bankaların %75'inin onayı alınmadan kredi ödemesinin talep edilemeyeceği, bankaların %75'inin onayı alındığında alacağın muaccel olabileceği anlaşılmıştır. Her ne kadar sözleşme maddelerinde krediyi geri çağırma kararının muacceliyet tarihinden itibaren 60 gün içinde alınmaması ve bu süre içinde temerrüt tarihinin devam etmesi halinde alacaklılardan her biri kendi kredisinin geri ödenmesini talep edebileceği düzenlenmiş ise de; muacceliyetin ancak alacakların %75'inin onayıyla gerçekleşeceğinden ihtiyati haciz kararı tarihinde muaccel hale gelmiş bir alacaktan bahsedilemeyeceği Mahkememizce kabul edilmiştir. Kaldı ki; sözleşmeler kapsamında birçok ipotekler verildiği, alacak rehni sözleşmesi, düzenleme şeklinde ticari işletme rehni sözleşmesi yapıldığı anlaşıldığından İİK'nın 45. maddesi, TBK'nın 586/2.maddesi gözönüne alındığında; öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması gerektiği, ipotek ve rehinlerin alacağı karşılamadığının belirlenmesi halinde ancak geri kalan alacak için ihtiyati haciz talep edilebileceği ancak ihtiyati haciz kararı tarihinde ipoteklerin ve rehnin davacının alacağına yetmeyeceği hususunda yaklaşık ispata elverişli delil sunulmadığı... " gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüyle; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.09.2023 tarih ve 2023/1060 D.İş- 2023/1074 K. sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar verilmiştir. Bu ara karara karşı, ihtiyati haciz isteyen davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz isteyen davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Refinansman ve Sendikasyon Sözleşmesi'nin ilgili maddelerinde bizzat hüküm altına alındığı üzere; mezkur sözleşmenin taraflarca imza edilmiş olması, daha önce tanzim edilen genel kredi sözleşmelerine konu borçları sona erdirmediği gibi bu borçların ertelendiği, yenilendiği yahut nakledildiği anlamına gelmediğini, Mezkur sözleşmenin 1.2 maddesinde açıkça hüküm altına alındığı üzere; bu sözleşmenin taraflarca imza edilmiş olmasının, daha önce tanzim edilen Genel Kredi Sözleşmelerinin, taahhütnamelerin geçerliliğine ve yürürlüğüne halel getirmediğini, Müvekkili banka Refinansman ve Sendikasyon Sözleşmesi'nin 16.1.2 maddesi ile düzenlenen temerrüt haline ilişkin hüküm ve şartlara uygun bir şekilde, davalı borçlulara ihtarda bulunarak, kendi kredisinin geri ödenmesini talep ettiğini, davalılar vekilinin ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde ve Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen uzman görüşü raporunda mezkur sözleşmenin 16.1.2 maddesinin yalnızca ilk cümlesine yer verilmiş olup görüldüğü üzere; temerrüt halinde, krediyi geri çağırma kararının muacceliyet tarihinden itibaren 60 gün içerisinde alınamaması ve bu süre boyunca temerrüt halinin devam ediyor olması halinde, kredi verenlerden her biri ihtarda bulunarak kendi kredisinin geri ödenmesini talep edebileceğini, dolayısıyla ihtiyati haciz talebinde ve takip talebimizde yalnızca Genel Kredi Sözleşmesine konu alacağın talebe dayanak olarak gösterilmesinin; hem Genel Kredi Sözleşmesindeki hüküm ve şartlara hem de borçlular vekilinin iddia ettiğinin aksine"Refinansman ve Sendikasyon Sözleşmesi" ile belirlenen hüküm ve şartlara uygun olduğunu, Refinansman ve Sendikasyon Sözleşmesi kapsamında, müvekkili bankanın da aralarında bulunduğu, alacaklı bankalar lehine tesis edilen ipotekler, 2. ve 3. derece ipotekler olduğunu, dolayısıyla somut olayda önce rehne başvurma kuralı uygulama alanı bulmadığını, İİK'nun 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak sayılmış olup, borçluların itirazları bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceğini, sonuç itibariyle, ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçluların itirazlarının hukuki hiçbir yasal dayanağı bulunmadığından ve ihtiyati hacze konu edilen alacak bakiyelerine dair herhangi bir ödeme de yapılmadığından itirazın reddine karar verilmesinin elzem olduğunu, tüm bu sebeplerle dosya kapsamına sunulan kredi sözleşmeleri, ihtarname ve alacağın dayanağı tüm belgeler ile yaklaşık ispat koşulları oluşmuş olup davalıların ihtiyati hacze itirazlarının reddine karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemenin ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ara kararı usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ara kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen ara kararın istinafına ilişkindir.İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair ara karar verilmiş; bu ara karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya kapsamından, talep eden vekili tarafından, davalı asıl kredi borçlusu ... A.Ş ile diğer davalı borçluların müteselsil kefil olarak imzaladıkları 20.12.2013 tarihli 4.000.000 USD limitli genel kredi sözleşmesi uyarınca, asıl borçluya kullandırılan 1.603.000 USD kredi borcunun ödenmediği, borcun ödenmemesi üzerine 28.12.2016 tarihinde kat edildiği, borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine ihtiyati haciz talep edildiği, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/1060 Değişik İş 2023/1074 Değişik iş karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı verildiği, verilen karara itiraz edilmesi üzerine, esas davanın açıldığı anlaşılan İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemisinin 2023/729 E sayılı dosyasında yapılan inceleme sonucu istinafa konu 22.02.2024 tarihli ara karar ile ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği ,alacaklı banka tarafından İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takibinin başlatıldığı, borçluların itirazı üzerine duran takibin devamı için eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir. İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekili tarafından ihtiyati haciz kararı veren İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasına sunulan Prof.Dr. ...'ye ait uzman görüşü esas alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Uzman görüşü ve mahkeme karar gerekçesinde kredinin geri çağrılması hükümlerinin temerrüt hali bakımından uygulanması mümkün değil ise de, yine mahkeme karar gerekçesinde belirtildiği üzere, sözleşmeler kapsamında birçok ipotekler verildiği, alacak rehni sözleşmesi düzenleme şeklinde ticari işletme rehni sözleşmesi yapıldığı anlaşılmakla, ipotek ve rehinlerin alacağı karşılamadığının belirlenmesi halinde karşılanmayan tutar yönünden ihtiyati haciz talep edilebileceği, ancak ihtiyati haciz kararı tarihinde ipotek ve rehinlerin davacının alacağını karşılamadığı ve yetmeyeceği hususunda yaklaşık ispatın sağlanmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacize itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ara kararında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Buna göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 ve 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 16.05.2024

KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.