İstanbul BAM 14. HD 2021/862 E. 2024/664 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/862

KARAR NO: 2024/664

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 30/12/2020

NUMARASI: 2019/631 E. - 2020/725 K.

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince 5 adet satış faturasından kaynaklanan 993.012,46 TL bedelinde ürünün satılmasına rağmen, davalı şirketin farklı tarihlerde toplam 858.150,00 TL ödediğini, bakiye 134.862,46 TL'nin tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin ithalat ihracat işleri ile uğraştığını, 2018 senesinde Cezayir'de bulunan ... firmasınca sipariş edilen 410 adet ... marka araç lastiğinin, davacının aracılığı ile ... Dış Tic.Ltd. Şti'nden satın alındığını, müvekkilinin ve Cezayirli firmanın 40 adet ürün sipariş ettiğini ve toplam 127.400 USD ödemenin EFT ve çekle ödendiğini, sipariş ve ihraç edilen 410 adet lastik için düzenlenen üç fatura bedelinin ödendiğini, 410 adet lastik için gümrük beyannamesi düzenlendiğini, konşimento ile gerek gümrük beyannamesinde aynı adetin yazıldığını, davacı da talep edilen miktarı gümrükleyerek Cezayir'deki alıcıya ulaştırdığını, ancak bu ihracat tamamlanıp davacıya ödeme yapıldıktan sonra davacı şirketçe 78 adet daha lastik gönderildiğinin bildirildiğini, davacının kendi kusuru ile gümrük beyannamesini farklı yazarak yurt dışındaki alıcının ceza ödemesine neden olduğunu, müvekkilince sipariş edilmeyen lastiklerin gönderilmesi halinde de müvekkilinin sorumlu olmayacağını, fazla lastiklerin bedelinin ithalatçı tarafından müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin siparişinden fazla gönderilen emtiadan sorumlu tutulamayacağını, haksız düzenlenen faturanın muhasebecinin hatası ile ticari defterlere kayıt edildiğini, müvekkilinin davalı tarafından yapılan hatadan habersiz olduğunu savunarak, davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin, faturaların, ticari defter ve açık hesap kayıtlarının, çek giriş-çıkış bilgilerinin incelenmesi neticesinde, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre bir parti ve 410 adet lastik satışı için anlaşıldığı, bu satışın iki fatura ile faturalandırıldığı, davacının düzenlediği tüm faturaların ve davalının tüm ödemelerinin her iki taraf ticari defterlerinde birebir ve aynen kayıtlı olduğu, 410 adet lastik satışına ilişkin ilk iki faturanın bedelinin davalı tarafından davacıya tamamen ödenmiş olduğu, davacının bedelini tahsil edemediği üç faturasından bir tanesinin 78 adet lastik teslimine ilişkin ve davalının kaşe-imzasını da içeren fatura olduğu, diğer iki faturanın ise fiyat farkı faturası olduğu, her ne kadar karşılıklı iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmede taraflar yüklendiği-taahhüt ettiği edimden fazlasını kabule zorlanamaz ise de, davalı tarafından bu faturalara 8 günlük yasal sürede itiraz ve iade yapılmayarak ticari defterlerine aynen kaydedilmiş olduğu, dolayısıyla davalının ticari defterlerinin fatura/borç kayıtları yönünden kendi aleyhine delil teşkil eder mahiyette bulunduğu, fiyat farkı uygulanacağı kaydını içeren mal satış faturalarını davalının tüm faturalar gibi itirazsız ticari defterlerine kaydetmiş durumda olduğu, davalı vekilince davacı faturalarının muhasebeci tarafından sehven kaydedildiği şeklindeki itirazının ise, basiretli tacir davranışı kapsamında faturalarının ön kontrolünü yaparak defter ve beyanlarına yansıtması gereken davalı tacir şirketin borçtan kurtulmasını sağlayacak mahiyette olmadığı, yasal sürede itiraz edilmeyen faturaların içerik itibariyle kesinleşmiş durumda olduğu, davacının alacağını kesin delil haline gelen birbirine tamamen mutabık ticari defter kaydı ve imzalı fatura delilleriyle ispatlamış olduğu anlaşılmakla... " gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas takip dosyasına yönelik itirazının 134.862,46 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktara takip sonrası yasal faiz uygulanmasına, fazla istemin reddine, alacağın %20'si oranında 26.972,49 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2018 yılında Cezayir'de yerleşik bir şirketin talep ettiği 410 adet ... marka araç lastiğini davacının aracılığıyla dava dışı ... Dış Tic.Ltd. Şti'nden satın aldığını, müvekkilinin komisyonculuk yaptığını ve lastiklerin müvekkili üzerinden Cezayirli alıcıya gönderildiğini, sipariş edilen 410 adet lastiğin toplam bedeli olan 127.400 USD'nin EFT ve çek ile ödendiğini, bunun karşılığı ihracata konu 12.06.2018 tarih ve ... nolu 172.315,40 TL bedelli, 12.06.2018 tarih, ... nolu ve 210.582,80 TL bedelli, 11.06.2018 tarih,... nolu ve 381.376,90 TL bedelli faturanın alındığını, yurt dışında sipariş edilen lastik sayısının belli olduğunu ve sadece 410 adet lastiğin sipariş edildiğini, tüm belgelerde de bu miktarda sipariş verildiğinin açık olduğunu, konşimento, fatura ve gümrük beyannamesinde de aynı sayının yazıldığını, davacının da bu miktarı gümrükleyerek Cezayir'deki alıcısına ulaştırdığını, ancak tüm ödemelerin yapılmasından sonra gönderilen yazı ile talep edilenden fazla lastiğin Cezayir'e gönderildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin haberi olmadan gönderilen ve fazladan gönderi nedeniyle alıcının gümrük cezası ödemek zorunda kaldığı, müvekkilinin sipariş etmediği bu lastikler nedeniyle müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, fazladan gönderilen 78 adet lastiğin halen Cezayir Gümrüğünde bekletildiğini ve alıcıya 15.000 USD ceza yazıldığını, davacının kendi hatası ile müvekkilinden haksız çıkar sağlama peşinde olduğunu, davacının bu hatayı fark ettikten sonra ihraç edilen lastiklerle alakası olmayan 14.07.2018 tarih ve ... nolu 49.333,44 TL bedelli fiyat farkı faturası düzenlediğini, muhasebecinin de bu faturayı normal fatura olarak değerlendirerek sehven deftere işlediğini, bu faturadan başka 12.06.2018 tarihli ... nolu 83.903,72 TL bedelli fiyat farkı faturasının da düzenlendiğini, bu faturanın da sehven defterlere işlendiğini, taraflar arasında fiyat farkına ilişkin bir sözleşme bulunmadığını, her iki fatura için hesaplama yapıldığında davacının talebinin aslında fazladan kendi hatası ile gönderdiği 78 adat lastik "ek faturası" ve sözleşme olmayan "fiyat farkı" faturası olduğunu, zira tekibin 49.333,44 TL+ 83.902,72 TL = 133.236,16 TL olduğunun takibin ise 134.862,46 TL ana para için başlatıldığını, Sehven kayıt edilen bu faturalardan kaynaklanan alacağın bulunmadığını, sehven yapılan kayıt nedeniyle davacının Bakırköy ...Noterliğinin 18.12.2018 tarihli ihtarı ile fatura bedellerini istediğini, bu ihtara İstanbul ... Noterliğniin ... yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verilerek, bunun üzerine haksız alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe de itiraz edildiğini, Cezayir firmasının sadece talep ettiği ürünlerin bedelini ödediğini, fazladan satılan emtia bedelinin ödenmediğini, davacının fazladan sattığı emtianın bedelini müvekkilinden talep edilmesinin hatalı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve sözleşme kapsamında davacının teslim ettiği emtia karşılığında bir kısım ödemelerin yapıldığı sabittir. Uyuşmazlık, teslim edilen emtiaya göre davalının yaptığı ödemenin yeterli olup olmadığı, takip konusu edilen faturaların davalı defterine sehven kayıt edildiği iddiasının yerinde olup olmadığı ve davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı ile miktarına ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından 27.12.2018 tarihli cari hesap bakiyesi olan 134.862,46 TL ile 33,25 TL işlemiş faizinin tahsili amacıyla başlatılan takibe süresinde itiraz edildiğin, itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür. Mahkemece, davalının Cezayir'e ihraç edeceği 410 adet büyük araç lastiği alımı konusunda akdi ilişkiye ilişkin belgeler getirtilmiştir. Davalı vekili, sipariş edilen emtianın gönderildiğini ve bunların bedelinin ödendiğini, ancak davacının sipariş edilmeyen fazladan 78 adet daha lastiği gümrüğe teslim ettiğini, bu lastiklerin davalı tarafından talep edilmediğini ve yurt dışındaki alıcının bu lastiklerin bedelini davalıya ödemediğini, buna rağmen bu lastiklerin bedeli ile sözleşmeye aykırı şekilde düzenlenen fiyat farkı faturalarının müvekkiline gönderildiğini, usulsüz faturaların sehven normal bir fatura gibi defterlere işlendiğini savunmuştur.Mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi incelemesinde, taraflar arasındaki akdi ilişki kapsamında davalı adına düzenlenen 5 adet faturanın davalıya teslim edildiği ve faturaların davalının defterinde kayıtlı olduğu belirlenmiştir. İncelemede 11.06.2018 tarihli ve 12.06.2018 tarihli iki adet faturanın satılan 410 adet lastik ve bunların iç lastiklerinin bedellerine ilişkin olduğu, diğer üç adet faturadan 14.07.2018 tarihli ... nolu faturanın 78 adet lastik satış bedelini içerdiği, kalan iki faturanın ise birinin 12.06.2018 tarihli fiyat farkı faturası, diğerinin ise 31.07.2018 tarihli fiyat farkı faturası olduğu belirlenmiştir. Davacının 410 adet lastik satışına ilişkin iki adet satım faturasından başka 83.902,72 TL fiyat farkı faturası düzenlediği, 78 adet lastik satışı için ayrıca 7.817,50 TL fiyat farkı faturası düzenlediği belirlenmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede fiyat farkı alınacağına dair bir hüküm bulunmamakla birlikte, davacı vekilince sunulan e-postalarda "Mısır'dan ihraç edilen lastiklerle ilgili %6 fiyat farkı faturası düzenleneceğine" ilişkin yazışmalar olduğu, ayrıca davacının düzenlediği mal satış faturalarında "gününde ödenmeyen faturalara aylık %6 vade farkı uygulanır" notunun bulunduğu görülmektedir. Sunulan tüm faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve takip dayanağı alacağın kaynağı olan üç adet faturanın bedelinin ödenmemesi nedeniyle, davalının ticari defterine göre davalının 134.862,46 TL borçlu olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme davacı tarafından ifa edilmiş ve satıma konu emtialar davalıya teslim edilmiştir. Emtiayı temsil eden faturaların davalıya teslim edilmesi ve bu faturaların itirazsız olarak kayıt edilmesi emtianın da teslim alındığını doğrulamaktadır. Davalı vekili, faturaların sehve muhasebeci tarafından alım faturası gibi algılanarak kayıt edildiğini savunmuştur. Davalı şirket tacir olup, her türlü iş ve işlemlerinde basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlüdür. Tüzel kişi tacirin iş ve işlemlerinin yöneticileri ve tacir yardımcılarının eliyle yapılması karşısında, tacir yardımcısı veya çalışanını bir sözleşmenin ifası sırasında yaptığı teslim alma gibi eylemlerinden tacirin sorumlu olduğu açıktır. Aksi halde, ticari hayatın devamının imkansız hale getirecektir. Tebliğ edilerek kayıt edilen ve 8 günlük süre içinde itiraz edilmeyen faturanın içeriği kesinleşmiş ve bu fatura içeriğindeki mal veya hizmetin faturada belirlenen bedelle alındığı sabit hale gelmiştir. Davacının alacağı hususunda tarafların ticari defterleri, gerek miktar gerekse kayıtlı belgeler bakımından bir birini doğruladığından başka bir araştırma yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Davalı tarafından ileri sürülen savunmalar kanıtlanmadığı gibi, bu savunmalar davalı defterinde kayıtlı olan ve kesinleşen faturaları hükümden düşürmeye yeterli olmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar verilmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 6.908,67 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline,3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 25.04.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.