İstanbul BAM 14. HD 2023/1860 E. 2024/165 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/1860

KARAR NO: 2024/165

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TARİHİ: 13/06/2023

NUMARASI: 2022/288 Esas - 2023/248

DAVA: Alacak

Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davalı ... Ltd Şti yönünden davanın husumet yokluğundan, diğer davalılar yönünden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sera malzemeleri üreticisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile sera projesi yapımı hususunda anlaştığını, taraflar arasında işbu malzemelerin tedariki, satımı ve gönderilmesi de dahil olmak üzere geniş kapsamlı bir proje sözleşmesi akdedildiğini, tarafların anılan projeye ilişkin malların FOB teslim şekli ile müvekkilinin Türkmenistan'da bildirdiği adresine gönderilmesi için anlaştıklarını, sözleşme bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, satışa konu malların, deniz yoluyla sevkiyatı için davalı taraflardan ... Tic. A.Ş.'nin yönetiminde olan Atakaş Limanı'na getirildiğini, taşımayı gerçekleştirecek olan davalılardan ...'in donatanı olduğu ... (IMO NO:...) gemisinin 24.05.2020 tarihinde İskenderun Atakaş Limanı'na bağlandığını, yüklemelerin devam ederken 30.05.2021 tarihinde saat 23:30 sıralarında liman personeli tarafından ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için kaynak işlemi yapılmaya başlandığını, geminin 3 numaralı ambar kapağı üzerindeki kaynak işlemi devam ederken ambar içerisindeki yükün tutuşmasına sebep olunduğunu ve yangının başladığını, tüm müdahalelere rağmen yangına engel olunamadığını, müvekkili tarafından satın alınan malların yanarak kullanılamaz hale geldiğini, bu hususta taraflarınca T.C. İskenderun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/14 Değişik İş sayılı dosyasından tespit talebinde bulunulduğunu, davanın kabulü ile davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesine, müvekkilinin zararının tam olarak belirlenmesini teminen artırılmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 USD'nin 30.05.2020 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... (... IMO nolu RUSYA BAYRAKLI ... gemisi donatanı) vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu uyuşmazlıkta görevli mahkemenin denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatına haiz İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde dayandığı delillerin usulüne uygun olarak dosyaya sunulmadığı ve taraflarına tebliğ edilmediğini, davacının işbu davayı takip yetkisi bulunmadığını, hasar gördüğü iddia edilen malların mülkiyetinin davacıya ait olmadığını, malların FOB teslim şekli ile satın alındığı iddiasının kabulünde dahi FOB teslim şeklinin yalnızca malların gemiye yüklenmesinin tamamlanmasından sonraki risk geçişini düzenlemekte olduğundan mülkiyete dair herhangi bir düzenlemeyi havi olmadığını, dolayısıyla FOB teslim şekli ile bir sözleşme yapıldığı iddiasında dahi davacının davayı takip yetkisi bulunmadığını, davacının Birleşik Arap Emirlikleri'nde mukim bir şirket olması sebebiyle yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, müvekkilinin taşıyan sıfatına haiz olmaması sebebiyle husumet tevcih edilemeyeceğini, müvekkilinin ..., ... gemisinin taşıyanı veya donatanı değil yalnızca çıplak mülkiyetini elinde tutan maliki olduğunu, dava konusu talebin hak düşürücü süreye uğradığını, davanın hak düşürücü süre içinde açılmaması sebebiyle özel dava şartı noksanlığı gerekçesiyle HMK madde 114/2 ve 115/2 uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu talebe ilişkin olarak davacı tarafından süresi içerisinde zıya veya hasar bildiriminde bulunulduğunun ispat edilemediğini, müvekkilinin taşıyan sıfatına haiz olmadığını ve 3. kişilere karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davaya konu yangın hadisesinden 2 nolu davalı olan Atakaş Limanı'nın tek başına sorumlu olduğunu, dava dilekçesinde atıf yapılan bilirkişi raporunun geçersiz olduğunu belirterek davanın usulden reddi ile her halükarda esastan reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu emtiaların gemiye tamamen yüklendikten ve emtiaların geminin zilliyetinde iken yangının çıktığını, davacı yabancı şirket olduğundan 5718 sayılı MÖHUK kanununun 48. maddesine istinaden Türk Mahkemelerinde dava açan tüzel kişilerin yargılama ve giderleriyle karşı tarafların zarar ve ziyanlarını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda olduğunu, HMK 115. maddesine istinaden davacının dava şartı şartı eksikliğini gidermesini aksi halde dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddini talep ettiklerini, davacının iddiasının aksine gemideki yangının yüklemeler devam ederken çıkmadığını, gemi kaptanının talimatları ve sorumluluğu içerisinde limanda yükleme işlemi bittikten sonra yine kaptanın talimatına istinaden geminin üç nolu ambar kapağında lashing hizmeti yapılırken çıktığını, gemi kaptanının gemi ambar kapaklarına lashing (kaynak) ve sıcak çalışma yaptırmak için İskenderun Liman Başkanlığın'dan aldığı ''Geminin işveren olduğu durumlar için çalışma izin formu'' yazısını dilekçeleri ekinde sunduklarını, gemi kaptanının sorumluluğu üstlendiğini ve yasalara uygun olarak taahhüt ettiğini, bu nedenle müvekkilinin yangınla ilgili hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davacının satım sözleşmesi yaptığını, bedelini ödediğini iddia ettiği ve bu nedenle dava konusu olayda asıl sorumlu olan ve dava dilekçesinde sebebi anlaşılamayan nedenle davacı tarafından dava dışı bırakılan ... Ltd. Şti. firmasının T.C İskenderun 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/17 Değişik İş ve T.C. İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/56 Değişik İş dosyasında tespit talebinde bulunulduğunu ve bilirkişilerce rapora bağlandığını, davacının satım sözleşmesini dava dışı ... Ltd. Şti. İle yaptığını ancak emtianın yanmasından dolayı teslim alamadığını, adı geçen firmaya ödeme yaptığını iddia ettiğini, ...'nın verdiği gümrük beyannamesinde emtianın önemli bir kısmını beyan ettiğini, davacının geminin varış limanında bu emtiaları teslim aldığını, bu belgelerin davacı tarafından ibraz edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davada denizcilik ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili ve görevli olduğundan dosyanın İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, müvekkili ... Hizm. Ltd. Şti hakkında dava dilekçesinde açıkça, diğer davalılardan gemi donatanı ...'in Türkiye'de yetkili acentesi olduğu ve taşıyanın vekili olarak davaya dahil edildiğinin ifade edildiğini, buna rağmen müvekkiline açıkça davanın tarafı olarak davalı sıfatıyla dava yöneltildiğini, müvekkilinin kendi kusuruna dair bir iddiada bulunulmadığı dava dilekçesindeki anlatımdan açıkça anlaşıldığını, bu itibarla müvekkili hakkında doğrudan davalı sıfatıyla dava açılmış olmasının yanlış olduğunu, işbu davada müvekkilinin acentesi olduğu ... IMO nolu Rusya Bayraklı ... gemisi donatanı ...'e karşı ve bunun yanında taşımada aracılık eden diğer ilgililere karşı asaleten dava açılmış olmasına rağmen acente konumundaki müvekkiline karşı izafeten olarak dahi dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, ilgili yasa hükümlerine göre zarar gören tarafından donatana dava açılmasının mümkün olmadığı durumlarda acenteye karşı donatana izafeten dava açılabildiğini, bu davada müvekkiline izafeten bile dava açılmasının yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesinde hatalı olarak kaza tarihinin 30.05.2021 olarak yazıldığını, kazanın 30.05.2020 tarihinde meydana geldiğini, davaya konu zararın niteliğine göre bu zarara ilişkin zamanaşımının 1 yıl olduğunu, zamanaşımını kesen bir işlemin de söz konusu olmadığını, bu nedenle zamanaşımı dolduktan sonra dava açıldığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, dava tarihi itibari ile dava konusu miktarın belirlenmemiş olmasının belirsiz alacak davası açılabilmesi için yeterli olmadığını, somut uyuşmazlıkta davaya konu edilen miktarın davacı tarafça açılan tespit davası ile tespit ettirildiğini, dava tarihi itibariyle davacı açısından dava konusu miktarın dahi belirli olduğunu, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın re'sen reddini talep ettiklerini, yabancı bir şirket olan davacı şirketin yargılama giderleri ile karşı tarafın zarar ve ziyanlarını karşılamak için teminat yatırmak zorunda olduğunu, bu nedenle verilen süre içerisinde teminat göstermemesi halinde davanın usulden reddinin gerektiğini belirterek davacı tarafça haksız, delilsiz ve hukuka aykırı iddialarla açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin ayrı ayrı davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davada denizcilik ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili ve görevli olduğundan dosyanın İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkilinin taşımanın deniz taşıması aşamasını üstlenen alt taşıyan konumunda olduğunu, davacı ile taşıma işleminin tamamı için taşıma sözleşmesi düzenleyen ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin malların gemiye kadar olan kara taşıması kısmını davalı ... A.Ş. ile sözleşme yaptığını, deniz taşıma sözleşmesinin FOB (free on board) usulüne göre yapıldığını, müvekkilinin sorumlu olduğu deniz taşımasını yapacak olan ... IMO nolu Rusya Bayraklı ... gemisi donatanı ... adlı firmanın taşımadaki sorumluluğunun yükün geminin küpeştesine bırakılmasından sonra yani taşımanın başlatıktan sonraki zararlar açısından söz konusu olacağını, somut olayda henüz yükleme tamamlanmadan liman personeli tarafından ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için kaynak işlemi yapılırken geminin 3 numaralı ambar kapağı üzerindeki kaynak işlemi devam ederken, ambar içerisindeki yükün tutuşmasında sebep olarak yangın başladığını ve zarar oluştuğunu, dava konusu zarardan müvekkilinin temin ettiği geminin donatanın da kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, davalı ... Ltd. Şti.'nin malların deniz taşıması için müvekkili ... Ltd. Şti. ile yaptığı sözleşmede malların limana getirtilmesi ve gemiye yerleştirilip sabitlenmesi (lashing) işlerini diğer davalı ... A.Ş. tarafından üstlenildiğini, bu işin faturasının da davalı ... A.Ş. tarafından davalı ... Ltd. Şti.'ye gönderildiğini, iş bedelinin de davalı ... Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş.'ye ödendiğini, bu süreçte oluşan zarardan münhasıran ... Ltd. Şti. ve ... A.Ş.'nin sorumlu olduklarını, davacı şirketin ilk olarak tüm taşıma için davalılardan ... Dış Tic. Ltd. Şti. ile taşıma sözleşmesi düzenlendiğini, anılan davalının daha sonra malların limana getirildikten sonra gemiye yüklenmesi ve yükün sabitlenmesi, bağlanması ve geerkli olan tüm hizmetleri kapsayan lashing hizmeti için ... Tic. A.Ş. ile sözleşme düzenlediğini, müvekkili ... Ltd. Şti. ile malların gemi ile deniz taşıması yapılması için önceki sözleşmeden ayrı ve bağımsız bir başka sözleşme yaptığını, dava konusu taşıma sırasında meydana gelen yangın ve zararın doğmasında davalılardan ... Tic. A.Ş.'nin kusurlu olduğunu, dava konusu olayda geminin bağlandığı İskenderun Atakaş Limanı'nda yükleme devam ederken 30.05.2021 tarihinde saat 23:30 sıralarında liman personeli tarafından ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için kaynak işlemi yapılmaya başlandığını, geminin 3 numaralı ambar kapağı üzerindeki kaynak işlemi devam ederken ambar içerisindeki yükün tutuşmasına sebep olunduğunu ve yangının başladığını, tüm müdahalelere rağmen yangına engel olunamadığını, T.C. İskenderun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/14 Değişik İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda zararın nedeninin açıklandığını, müvekkilinin davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek reddini, kusur ve sorumluluğu bulunmadığından davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa ayrı ayrı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin lojistik firması olduğunu, yurt içi ve yurt dışı taşıma lojistik işleri yaptığını, müvekkili firma ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davaya konu malların FOB teslim şekli ile davacı ... Grup'un Türkmenistan adresine gönderilmesi için anlaştığını, müvekkili firma ile diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin taşıma sözleşmesi imza ederek malların taşınması konusunda anlaştıklarını, sözleşme bedelinin müvekkili firma tarafından fiili taşıyan olan ... Tic. Ltd. Şti.'ne ödendiğini, davaya konu malların deniz yoluyla sevkiyatı için ... Ticaret A.Ş.'nin yönetiminde olan Atakaş Limanı'na getirildiğini, diğer davalı ...’in donatanı olduğu ... (IMO no:...) gemisinin 24.05.2020 tarihinde İskenderun Atakaş Limanı'na bağlandığını, bağlama işlemi yapıldıktan sonra yükleme devam ederken 30.05.2021 günü saat 23:30 sıralarında liman personeli tarafından ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için kaynak işlemi yapılmaya başlandığını, kaynak işlemi yapıldığı esnada geminin üç numaralı ambarı içerisindeki yüklerin tutuştuğundan yangın başladığını, liman veya gemi personelince yangına engel olunamadığından davacının da mallarının içinde bulunduğu bir kısım malların yandığından ve soğutma çalışmaları esnasında kullanılamaz hale geldiğini, yangın sonrasında akdi taşıyan olan müvekkilinin davacıya ait mallarla ilgili olarak boşaltma, ayırma, depolama, bekleme ve benzeri masraflarla ilgili olarak birçok ödeme yaptığını, ortaya çıkan yangınla ilgili olarak Hatay Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı İskenderun İstasyon Amirliği ekiplerince yangın raporu tanzim edildiğini, raporda yangın çıkış sebebine ilişkin olarak gemi üzerinde uygulanan kaynak işlemi sırasında ısı transferi neticesinde yangının çıktığının tespit edildiğini, yangının kesin çıkış sebebinin bilirkişilerce tespitinin uygun görüldüğünün belirtildiğini, taraflarınca T.C. İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/56 Değişik İş sayılı dosyasından delil tespiti talebinde bulunulduğunu, bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde 24/06/2020 tarihli bilirkişi raporu tanzim edildiğini, bilirkişi raporunda yangının kesin çıkış sebebinin kaynak işlemi olduğunun tespit edildiğini, raporda tek ve asli kusurlu olarak gemi kaptanının belirlendiğini, TBK 66. madde uyarınca malların zarar görmesinden liman işletmesinin de sorumlu tutulması gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Davalılardan ... Hizmetleri Ltd. Şti. Nin ise dava konusu taşımaya acente sıfatı ile dahil olduğu dava dilekçesinde bizzat davacı vekili tarafından da beyan ve kabul edilmiş olup, bu davalının taşıyan sıfatı yahut pasif husumet ehliyetin haiz olduğuna ilişkin dosyaya başkaca bir delil de sunulmamış olduğundan TTK 105 maddesi dikkate alınarak bu davalı bakımından davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiştir.Davalılardan ... Ltd. Şti. Nin ise dava konusu taşımaya acente sıfatı ile dahil olduğu dava dilekçesinde bizzat davacı vekili tarafından da beyan ve kabul edilmiş olup, bu davalının taşıyan sıfatı yahut pasif husumet ehliyetin haiz olduğuna ilişkin dosyaya başkaca bir delil de sunulmamış olduğundan TTK 105 maddesi dikkate alınarak bu davalı bakımından davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Deniz taşımalarında tazminat istemlerinin tabi olduğu hak düşürücü süreyi düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nun 1188/1 fıkrası uyarınca; eşyanın ziya ve hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat isteme hakkı bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceği düzenlenmiş olup, uyuşmazlığa konu yangın hadisesinin 31/05/2020 tarihinde meydana geldiği, TTK 1188/1 uyarınca tazminat davasının 31/05/2021 tarihine kadar açılması gerektiği, Covid 19 virüsü pandemisi kapsamında alınan tedbirlere ilişkin 25/03/2020 tarihli 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna eklenen Geçici 1-a Maddesi ile dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; ... 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki sürelerin 13/03/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden geçerli olmak üzere 30/04/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durdurulmasına karar verildiği; salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanının durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabileceği ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda salgının devam etmesi nedeniyle bu durma süresinin, 29/04/2020 tarih ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile 15/06/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uzatıldığı, buna göre davacının dava açma süresinin 15/06/2020 tarihinden itibaren 1 yıl olarak hesaplanması gerektiği ve buna halde hak düşürücü sürenin 15/06/2021 tarihinde sona ereceği mahkemece hesaplanmıştır. Eldeki davada ise arabuluculuk sürecinin hak düşürücü süre tamamlandıktan sonra 07/07/2021 tarihinde başlatıldığı, arabuluculuk görüşmelerinin 18/08/2021 tarihinde sonlandığı, eldeki davanın ise görevsizlik kararı veren İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde 19/08/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmakla TTK 1188 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşılan davanın, davalılardan ..., ... Ticaret A.Ş., ... Limited Şirketi, ... Dış Ticaret Ltd. Şti. Hakkında hak düşürücü süre nedeni ile, Davalılardan ... Hizmetleri Ltd. Şti. hakkındaki davanın ise pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine..." karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Huzurdaki uyuşmazlıkta, hak düşürücü sürenin başlangıcı zarar tarihi değil, ürünlerin teslim edilmesi gereken tarih olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20.10.2014 tarih ve 2014/9094 E., 2014/15985 hak düşürücü sürenin başlangıç tarihinin malların teslim edilmiş olmaları icap eden tarihten itibaren işlemeye başlayacağının hüküm altına alındığını, İlk derece mahkemesi tarafından eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğunu, davalılardan ... Ticaret AŞ taşıyan niteliğini haiz olmadığını ve taşıyanın sorumluluğu hükümleri gereğince bir yıllık hak düşürücü süre uygulanamayacağını, davalılardan ... Hizmetleri Ltd. Şti., acente olması nedeniyle huzurdaki davada husumet ehliyeti bulunmadığını, Bu hususta, Türkiye Cumhuriyeti devleti dışında bir ülkede mukim olan şirketin, deniz yoluyla taşınmasına aracılık eden ve hukuki anlamda sorumluluğu bulunan ... Hizmetleri Limited Şirketinin davanın tarafı olduğunu, davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve usule aykırı olacağı görüşünde olduklarını, TTK hükümleri gereğince taşıyan niteliğini haiz davalılar yönünden, zayi olan emtiaların teslim edilmesi gereken tarihin mahkeme tarafından belirlenmemesi ve hukuka aykırı olacak şekilde hak düşürücü sürenin zarar tarihinden itibaren hesaplanması; liman işletmecisi olan davalılardan ... Ticaret AŞ hakkında genel hükümler uygulanması gerekirken, ticari anlamda taşıyan hükümlerinin uygulanması ve yurt dışında mukim olan şirketin acentesi niteliğinde olan ... Hizmetleri Limited Şirketinin davada taraf olmasına rağmen davanın reddine karar verilmesi hukuka ve usule aykırı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacıya ait emtiaların davalı Atakaş Limanından taşınması sırasında liman personeli tarafından yapılan kaynak (lashing) işlemi sırasında ambardaki yükün tutuşması sonucu çıkan yangın nedeniyle zayi olan emtialar nedeniyle uğranılan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın davalı ... Ltd Şti yönünden husumet yokluğundan, diğer davalılar yönünden hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacının satın almış olduğu emtianın taşınması hususunda ilk olarak davalılardan ... firması ile taşıma sözleşmesi akdettiği, davalı ... firması tarafından bu taşıma işini diğer davalı ... firmasına yaptırmak üzere bu davalı ile anlaşma yaptığı, Davalı ... firmasının ise diğer davalı ... firmasının maliki olduğu ... isimli gemi ile taşınmasını organize ettiği, dava konusu emtiların davalılardan ... bünyesindeki limanda yükleme esnasında çıkan yangın nedeni ile de dava konusu hasarın oluştuğu anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesince taşıyan davalılar yönünden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. TTK'nın 1188/1-2 maddesinde; "Eşyanın ziyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar." düzenlemesi yer almaktadır. TTK'nın 1188.maddesinde hak düşürücü sürenin, taşıyanın eşya veya bir kısımını teslim ettiği veya hiç teslim edilmemişse onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar, düzenlemesi karşısında mahkemece yurt dışındaki alıcıya teslim edilmesi gereken tarihin esas alınması gerekir. Bu maddede zararın bilinmesinden veya ihbardan söz edilmemiştir. Bu durumda emtianın teslim edilmesi gereken tarihin tespit edilmesi gerekirken mahkemece bu husus değerledirilmeden yangının tarihinin esas alınması hatalı olmuştur. Bu durumda mahkemece, eşyanın tamamen yanıp zayi olup olmadığı konusunda gerekirse bilirkişi raporu alınması, tamamen zayi olduğu tespiti halinde emtianın teslimi gereken tarihin tespit edilerek sonucuna göre hak düşürücü süre konusunda değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan bu gerekçe kapsamında diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.a.6.maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince iadesine, 4-İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran taraflara iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 08.02.2024

KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.