Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2021/1432

KARAR NO:2024/1340

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:29/12/2020

NUMARASI:2016/773 Esas - 2020/763 Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesindan Kaynaklanan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete nakliye rizikolarına karşı ... Poliçesi ile sigorta örtüsü alınan dava dışı ... - ...'nin ithal ettiği cam ürünlerinin Targovishte - Kırklareli arasında nakliyesi sonrasında, Kırklareli'nde kamyondan tahliyesi sırasında kırık olduğunun anlaşılması üzerine müvekkiline hasar ihbarında bulunulduğunu, yapılan ekspertiz çalışması sonucunda müvekkilince 4.733,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, tahliye sırasında hasarın araç sürücüsünün de imzası bulunan tutanak ile tespit edildiğini, ödeme ile müvekkilinin sigortalının haklarına halef olduğunu, alacağın rücuen tahsili amacıyla ... sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; sigortalıya ait yükün asıl taşıyıcısının, ...olduğunun, navlun faturasının bu şirketçe düzenlendiğini ve taşıma işinin anılan şirketçe müvekkiline ait araç kiralanarak gerçekleştirildiğini, .... ...'ye ait emtianın taşına sırasında hasarlandığına ilişkin tutanak düzenlendiğini, sürücü tarafından düzenlenen ve karşı tarafça imzalanmayan başka bir tutanakta, yükleme sırasında camların çatlak olduğunun anlaşıldığını, sigortalı .... ... yetkililerinin hasarlı emtiayı taşıtmak için sürücüye baskı yaptıklarını, aynı güzergahta sürekli taşıma yapıldığını ve diğer taşımalarda hasar oluşmadığını, camların çatlak olarak yüklendiğinin kabulü gerektiğini, ...'nin 17/2.maddesine göre zarar görenin talimatından veya kusurundan kaynaklanan bir durumdan meydana gelen hasardan taşımacının sorumlu tutulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Dosyaya sunulu olan, 22.04.2019 tarihili Bilirkişi Raporunun sonuç kısmında, Davacının aktif husumet ehliyetinin değerlendirilebilmesi için; Dosyaya poliçe klozlarını ihtiva eden ana abonman poliçenin sunulması gerektiği, buna bağlı olarak, davacının sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe kapsamında olup olmadığının değerlendirilebileceği, Mal faturası eklenmek sureti ile gönderilen ve ... Bankasına yazılacak talimat ile, gönderen tarafından gönderilen tanzim edilen 09.09.2015 tarih .... nolu fatura için gönderilen tarafından yapılan ödemenin belgesinin celp edilmesi gerektiği, istiflemenin hatalı yapıldığı yönünde uyarı görevini ifa etmeyen davalının %25 oranında kusurlu olduğu, sorumluluk tutarının 344,56EURO olacağı ve bu tutarın sorumluluk sınırını geçmediği, davacının talebinin haklı görülmesi halinde %5 faiz oranını geçmemek üzere kamu bankalarınca uygulanan azami mevduat faiz oranı üzerinden faiz talep edebileceği yönünde kanaat belirtmiştir. Dosyaya sunulan 09/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda sonuç itibariyle; Dava konusu olayda meydana gelen hasarın gönderenin sorumluluğunda olan ambalajlama hatasından kaynaklandığı, sunulan poliçe özel şartlarında da belirtildiği üzere bunun teminat kapsamında olmadığı, teminat kapsamında olmayan hasar nedeniyle davacının sigortalısına yaptığı ödemenin bir lütuf ödemesi (.....) olacağı, bu tarz bir ödeme sonucunda hasarın meydana gelmesinde sorumluluğu olmayan fiili taşımacıya rücu imkanı olamayacağı için davacı sigorta şirketinin İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi nezdinde ... Esas sayılı dosya ile başlatmış olduğu takibin yerinde olamayacağı, davalının takibe itirazının yerinde olacağı, Mahkemenin hasarın nedeni konusunda yukarıda ulaştığımız görüş aksine, hasarın yükleme ve istiflemeden veya yükleme ve istiflemeye nezaret yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden kaynaklandığı yönünde bir kanaate sahip olması durumunda ise, dava konusu olayı kapsayan abonman sigorta sözleşmesinde yer alan, davacı sigorta şirketinin tazmin ettiği zararı taşımacıya rücu edemeyeceği özel şartı gereği, davacının rücu için başlatmış olduğu Anadolu ... İcra Dairesi nezdinde ... Esas sayılı dosya ile başlatmış olduğu takibin yerinde olamayacağı, davalının takibe itirazının yerinde olacağı sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dosyaya sunulan 09/07/2020 tarihli bilirkişi raporu mahkememizce benimsenerek uyuşmazlığa konu davada rücu şartları gerçekleşmediğinden..." gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Hasarın, davalının kusuru ile gerçekleştiğini, sigortalıya ait emtianın davalı şirkete ait araçla yurt dışından taşınması sırasında uğradığı hasarın araç sürücüsünün katılımıyla tutanak altına alındığını, taşıma belgesine göre göndericinin ..., alıcının ... A.Ş. Taşıyıcının ise davalı şirket olduğunu, ...A.Ş. fabrikasına gönderilen camların, "nakliye sırasında yol akışından dolayı kırık olarak stoklara indirildiğine" ilişkin 12.09.2015 tarihli tutanağa rağmen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, 21.11.2018 tarihli bilirkişi ek raporunda, hasarın yükleme, istifleme, sabitleme hatasından meydana geldiği, ayrıca yükleme, istif, sabitleme gönderene ait olsa dahi, davalının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret etmesi gerektiği ve bu sebeple davalının müterafik kusur olduğunun kabul edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, taşıyıcının ....'nin 17/2. maddedeki sorumluluktan kurtuluş beyinnelerinden hiç birine dayanamadığını, 22.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda istiflemenin hatalı yapıldığı yönünde uyarı görevini ifa etmeyen davalının %25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiğini, hükme esas alınan 09.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda, belge ve fotoğraflara dayanılarak düzenlenen ve yukarıda da belirtilen bilirkişi raporlarında davalı tarafın hasardan sorumlu olduğu tespitleri mevcut olmasına rağmen, yükleme ve istifleme işlemlerinin yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı kaydının mevcut olduğu, hasarın yetersiz ambalajlamadan kaynaklanmış olabileceğinin bildirildiğini, raporun aksine delillere rağmen varsayıma göre düzenlenen raporun esas alındığını, taşıma sırasında gerçekleşen zarardan ...'nin 17. maddesine göre taşımacının sorumlu olduğunu, ambalajın, yüklemenin ve istifin hatalı olması halinde dahi nezaret görevini yerine getirmeyen taşımacının sorumlu olduğunu, raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmeden karar verilmediğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, nakliyat emtia sigorta polçisenden kaynaklanan rücu alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava dışı sigortalı .... ile davacı arasında düzenlenen 01.01.2015 başlangıç tarihli 1 yıl vadeli abonban sözleşmesi kapsamında Bulgaristan'dan getirtilecek cam emtialar taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmıştır. Poliçenin özel notlar başlıklı kısmında 5.000,00 Euro'ya kadar hasarlarda eksper görevlendirme şartı bulunmadığı belirtilmiştir. Maddenin devam eden kısmında ise "Taşımalar sırasında meydana gelebilecek kazalar sonucu oluşabilecek hasarlardan (yükleme ve istifleme hatalarından kaynaklanan hasarlar dahil, ambalajlama hataları hariç) nakliyeci firmaya ve ...'ye ait ve kiralanan vasıtalarla yapılan taşımalardan sigorta ettirene ve nakliyeci firmaya rücu edilmeyecektir" düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamındaki belgelerden davalının fiili taşıyıcı olarak dava konusu emtiayı taşıdığı ve varma yerinde sürücünün de katılımı ile düzenlenen tutanakta emtiada hasar bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan ekspertiz incelemesinde, hasarın taşıma sırasında oluştuğu ve taşımacının kusurlu olduğu belirlenmiştir. Davacı tarafından hasar bedeli ödenerek buna ilişkin makbuz sunulmuştur. Dosya içinde makbuz dışında, alacağın devrine ilişkin bir belgeye denk gelinmemiştir....'nin 17/1. maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen ve tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. ...'nin 17/2. maddesinde eğer kayıp veya hasar; hasara uğrayan malların ambalajlanmaması yada hatalı ambalajlanmış olması halinde yükün gönderici veya alıcı tarafından alınması, yüklenmesi ve özellikleri gereği özel risklerden doğmuş ise taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir. Ancak yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğunun bulunduğu yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla kabul edilmektedir. Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı, göndereni uyarmadan ve ....' nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse; öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecek; fark edebileceği durumlarda ise hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir.Genel ilke bu olmakla birlikte, sigortacı ile sigorta ettiren arasında özel hükümler içeren sigorta sözleşmesinde bu ilkeden ayrılacak hükümler konulabilir. Sigortacı rücuya tabi bir ödemenin lütuf ödemesi olarak yapılacağını sigorta sözleşmesi ile kabul edebilir. Somut olayda yukarıda belirtilen poliçe özel şartlarına göre ambalaj hatalarından kaynaklı hasarlar açıkça rücu dışı bırakılmıştır. Sigorta poliçesinde rücu dışında bırakılan bu tür hasarların, ödenen prim dengesi de gözetilerek sonradan, poliçe kapsamında sigorta ettirene veya özel şartlarda belirtilen taşımacıya rücu edilemeyecektir. Dosya kapsamından yapılan ödeme karşılığı doğan alacağın yazılı şekilde sigortacıya devir edildiğine ilişkin yazılı bir delil sözleşmesi bulunmadığından, alacağın devri yoluyla da davacının alacaklı olduğu kabul edilemeyeceğinden ilk derece mahkemesi kararı ve gerekçesi yerindedir. Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 368,30 TL istinaf harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 26.09.2024 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.