Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/1418

KARAR NO: 2024/1222

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 20/04/2021

NUMARASI: 2020/473 Esas - 2021/476 Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki satım sözleşmesi ilişkisinde verilen çekler, yapılan ödemeler ve davalı tarafından teslim edilen emtia dikkate alındığında, müvekkilinin cari hesap ekstresinde alacaklı göründüğünü, davalıya 18.10.2019 tarihli 50.000,00 TL ve 31.10.2019 tarihli 50.000,00 TL tutarlı çeklerin verildiğini ve cari hesap bakiyesi olarak 33.634,04 TL alacak bulunduğunu, alacağın tahsili amacıyla Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı şirkete verilen iki adet çekin muaccel bir para borcuna istinaden verildiğini ve aksinin davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, ayrıca taraflar arasındaki ticari ilişkide müvekkilinin alacaklı olduğunu, davacı şirket ile dava dışı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. arasında organik bağ bulunduğunu, her iki şirketin ortaklık yapısı, yönetimi, muamele merkezi gibi ortak noktaları bulunduğunu, müvekkilinin tüm ticari ilişkisini ... Şirketi ile yaparken, bu şirketin mali sıkıntıya girmesi nedeniyle davacı şirketin kurulduğunu, işlerin daha çok davacı şirket üzerinden yapılmaya başlandığını, davacı ile organik bağ bulunan dava dışı ... şirketinin icra takip tarihi itibariyle müvekkiline 213.500,00 TL borçlu olduğunu savunarak, davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Dava dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir. Dava konusu, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle alacağın tahsili için davacı tarafça davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Yargılamaya konu Küçükçekmece ...İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından borçlu ... San. Tic. Ltd. Şti.'den 33.634,04 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız takip başlatılmıştır. Davalıya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlu vekili süresinde itirazında borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Davacının incelemeye konu 2019 yılı ticari defterlerinin kapanışının yapılmamış olduğu ve bu haliyle yasal şartları taşımadığı ve davacı lehine delil niteliğinde olmadığı dosya kapsamı içeriğinden anlaşılmıştır. Davalının incelemeye konu ticari defterlerinin yasal şartları taşıdığı ve davacı lehine delil niteliğinin olduğu dosya kapsamı içeriğinden anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı fatura ve ticari defter ve ticari kayıtlar içeriğinden anlaşılmaktadır.Davalının ticari defterler ve kayıtları ile her iki tarafa ait 2019 yılı BA - BS formlarının ve Bilirkişi ...' ın hazırlamış olduğu rapor içeriğinin incelenmesinde; - Dosyaya mübrez olan davacı şirkete ilişkin 2019 yılı BA formlarında, davalı şirkete ilişkin olarak toplam 37 adet KDV hariç 59.390,00 TL tutarlı fatura bildiriminin yapıldığı, - Dosyaya mübrez olan davalı şirkete ilişkin 2019 yılı BS formlarında, davacı şirkete ilişkin olarak toplam 37 adet KDV hariç 59.364,00 TL tutarlı fatura bildiriminin yapıldığı, - Davalı şirket ticari kayıtlarına göre, davacı şirkete ilişkin 02/01/2020 tarihli cari hesap bakiyesinin 10.01.223 hesap kodlu ... şirketinin cari hesabına hesaplar arası virman işlemi yapılarak hesap bakiyesinin 0,00 TL olarak belirlendiği, dava dışı ... ile davacı şirketin farklı tüzel kişiliklere sahip olduğu, bu sebeple mahsuplaşmanın hukuka uygun olmadığı, iki ayrı şirket yönünden alacak ve borçların ayrı olduğu, dava dışı şirketten olan alacağın ayrı olarak tahsil edilmesi gerektiği, - Davacı şirketin davalı şirketten 37 adet fatura karşılığı KDV dahil toplam 66.365,96 TL tutarlı mal ve hizmet almış olduğu, davalı şirkete 2 adet çek ile toplam 100.000,00 TL ödeme yaptığı, bu ödemelerin davalının ticari kayıtlarında yer aldığı ve bakiye 33.634,04 TL fazla ödeme yapılmış olduğu görülmüştür. Bu haliyle davalının davacıya icra takibindeki 33.634,04 TL kadar borcu bulunmaktadır. - Davalının kendi defterlerindeki bu ispatı ortadan kaldıracak, aksini gösterir herhangi bir kesin (yazılı) delil sunmadığı görülmüştür. Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu rapor içeriğinde de, davacının alacak miktarının talep miktar kadar hesap edildiği görülerek, davacının iddiasını ispat ettiği ve davalının bu ispatı ortadan kaldıracak herhangi bir yazıl delil sunmadığı da görülerek, açılan davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının Küçükçekmce ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik itirazının iptaline ve takibin devamına, alacağın %20'si oranında hesaplanan 6.726,80 TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacının, verilen çekler karşılığı ürün teslim edilmediğini ileri sürdüğünü, oysa çekle yapılan ödemelerin kayıtsız şartsız para borcuna karşılık yapıldığının kabulü gerektiğini, çeklerin muaccel bir borç için verilmediğini iddia eden kişinin bunu kanıtlaması gerektiğini, gerekçeli kararda ... Tic. A.Ş.'nin farklı tüzel kişiliklere sahip olduğunun belirtilmesine rağmen, cevap dilekçesinde ortaya konulan ve davacı ile ... arasındaki organik bağın araştırılması için sunulan delillerin toplanmadan karar verildiğini, Gerekçeli kararda, müvekkili şirketin defter ve belgelerine, müvekkili şirketin aleyhine olacak şekilde dayanılmasına rağmen, davacının defterlerinin usulüne uygun düzenlenmediğinden, müvekkili şirketin defter ve belgelerinin, müvekkili şirketin aleyhine olacak şekilde hükme esas alınamayacağını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesi ilişkisinde davacı tarafından verilen iki adet çek karşılığı yeterli emtia teslim edilmemesi nedeniyle, bedelsiz kalan çek bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı, ... San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine 33.634,04 TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamındaki delillerden ve taraf beyanlarından, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve bu ilişkinin davalının satıcı, davacının alıcı olduğu sabittir. Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde her iki şirketin ticari defterleri incelenmiş olup, taraf defterlerinde davalının 37 adet fatura ile toplam 66.365,96 TL bedelinde emtia sattığı ve 2 adet çek ile 100.000,00 TL tahsilat yaptığı belirlenmiştir. Bu hususta taraf defterleri arasında mutabakat bulunmaktadır. Ancak davalı, davacı şirkete olan 33.634,04 TL açık hesap borcunu 2020 tarihli ekstre bakiyesi olarak dava dışı ... San. Tic. AŞ hesabına göndermiş, bu hesapta mahsup işlemi yaparak, davacı ile olan borç ve alacak bakiyesini sıfırlamıştır. Taraflar arasındaki ticari ilişkide davalı taraf kendi defterine göre, çekle yapmış olduğu tahsilata nazaran, teslim ettiği ürün miktarına göre davacıya borçludur. Ancak davalı, davacı ile organik ilişkisi bulunduğunu savunduğu ... Şirketi'nin alacakları nedeniyle mahsup işlemi yaptığı ve takip tarihi itibariyle bu şirketten alacaklı olduğunu sanmaktadır. Cevap dilekçesinde bu savunmaya kanıt olarak her iki şirketin benzer ortaklık yapısı bulunması, her iki şirketin aynı adreste faaliyet göstermesi, takipler sırasında elde edilen belgeler gibi nedenlerle, aralarında organik ilişki bulunduğu savunmuştur. TTK'nın 124 ve devamı maddelerine göre ticaret şirketleri tüzel kişiliğe haiz tacirlerdir. Bu nedenle kendine özgü kişilikleri bulunan şirketler, kural olarak kendi borçlarından sorumludurlar. Ancak tüzel kişiliği kötüye kullanılması halinde veya bir tüzel kişinin arkasına saklanarak başkalarını zarara uğratılması halinde, tüzel kişilik perdesinin aralanarak borçtan sorumlu tutulabilir. Tüzel kişilik perdesinin kaldırma teorisi ile, tüzel kişiliğin faaliyetin aykırı işlemler yapılması, tüzel kişiliğin kötüye kullanılması halinde, tüzel kişilik dikkate alınmadan gerçek işlemin yapıldığı tüzel kişi borçtan sorumlu tutulmaktadır. Ancak bununu için, alacaklının, alacağını gerçek borçludan tahsil edememesi ve tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığını, her iki tüzel kişilik arasında iç içe geçmiş bir organizasyon yapısının ve özellikle muhasebesel birlikteliğin bulunduğunun kanıtlanması gerekir. Somut olayda, belirtilen bu durumlar kanıtlanmamıştır. Davalı kendi ticari defterlerine göre davacıya borçludur. Teslim edilen ürünler ve verilen çekler, davalının savunması dikkate alındığında satım sözleşmesi karşılığı verilmiş olup, bu iki adet çek karşılığı yeterli emtia teslim edilmemiştir. Davalının defterindeki bu borç kaydı, davacının ticari defterlerine usulüne uygun şekilde tutulup tutulmadığına bakılmaksızın davalı aleyhine delil teşkil eder. Çek kural olarak muaccel bir borcun tasfiyesi için verilir. Aksini iddia eden tarafın bu hususun yazılı delille kanıtlaması gerekir. Taraflar arasındaki ticari ilişki de davacı davalıya ... Küçükköy Şubesine ait 31.10.2019 düzenleme tarihli 50.000,00 TL bedelli ve ... Bankası Mecidiyeköy Şubesine ait 18.10.2019 düzenleme tarihli 50.000,00 TL bedelli iki adet çek vermiştir. Bu çekler tahsil edilerek davalı tarafından alınan ödemeler muhasebeleştirilmiş ve teslim edilen emtiaya göre davalının kendi defterine göre bakiye 33.634,04 TL borçlu olduğu görülmüştür. Davalı savunmasında, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, ticari ilişkinin öncelikle dava dışı ... Şirketi ile yürütüldüğünü, bu şirketin mali olarak zora girmesi üzerine davacı şirketin kurulduğunu ve ticari ilişkinin davacı şirket ile sürdürüldüğünü belirtmiş ve ... Şirketine borcunda, organik ilişki nedeniyle davacı şirketin sorumlu olduğunu savunmuştur. Bu nedenle çeke ilişkin bu genel ilkeden ayrılarak, çekin avans olarak verildiğinin kabulü yerindedir. Yukarıda belirtildiği gibi davacı avans olarak verdiği çek karşılığı yeterli ürün almamış ve borç konusunda tarafların kayıtlarının mutabık olduğu görülmüştür. Davacı ile dava dışı şirket arasında organik bağ bulunduğu ve tüzel kişilik perdesinin kötüye kullanılması nedeniyle davacının dava dışı şirketi borçlarından dolayı sorumlu tutulması gerektiği usulüne uygun delillerle kanıtlanmadığından ilk derece mahkemesince verilen karar yerinde olup, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar verilmiştir.Davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 1.723,16 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 12.09.2024 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.