Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1134

KARAR NO: 2024/1145

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 06/06/2024

NUMARASI: 2024/71D.İş

DAVANIN KONUSU: Geminin ihtiyati haczi

İlk derece mahkemesince tarafların yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararına karşı, borçlular vekilinin istinaf başvurusu üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin gemi işletmeciliği alanında faaliyet gösterdiğini, ... gemisinin donatanı 1 nolu davalı ...'nun ise talebe konu ... IMO numaralı ... geminin de aralarında bulunduğu ... IMO numaralı ... ve ... IMO numaralı ... gemilerin maliki ve donatanı olduğunu, 2 nolu davalı ... Tic. Ltd. Şirketinin ise gemi malikinin ticari faaliyetlerini Türkiye'den idare etmek için kurmuş olduğu geminin donatanı ve yöneticisi sıfatına haiz olduğunu, taraflar arasında akdedilen 25.03.2022 tarihli zaman çarter sözleşmesi uyarınca gemi maliki olan 1 nolu davalının, kiraya veren sıfatı ile mülkiyetindeki ..., ..., ... ve ... isimli tankerleri en az 24 ay+15 gün süre ile davacının seçimlik hakkında olmak üzere kiraya verildiğini, ancak kira sözleşmesinin konusu olan ... gemisinin halen teslim edilmediğini, diğer üç geminin çeşitli tarihlerde davacının emrine tahsis edildiğini, zaman esaslı gemi kira sözleşmesinin konusunu oluşturan üç geminin sözleşmeye aykırı bir şekilde kiracının emrinden alındığını, ... gemisinin 15.03.2023 tarihinde ...'da tek taraflı ve tam kusurlu çatma hadisesine karışarak hasar gördüğünü, geminin klas sertifikalarının iptal edildiğini, geminin kira dışı kalması nedeniyle davacı tarafından 16.03.2023 tarihinde donatanlara gönderilen ihtarname ile zaman çarter sözleşmesinin 3/e ve m.21/a-(i) maddeleri uyarınca geminin kira dışına bırakıldığının ihtar ve ihbar edildiğini, ihtara cevap vermeyen donatanların sebep göstermeksizin ve ihbarda bulunmaksızın 25.03.2023 tarihli bildirim ile zaman esaslı gemi kira sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiklerini, ... gemisinin de seyir talimatlarına uymayı reddettiğini ve geminin haklı neden olmaksızın 12.12.2023 tarihinde kiracının emrinden çekildiğini, ... gemisi ile ilgili olarak davacı tarafından verilen seyir talimatlarına uyulmadığını, davalıların kendilerine verilen seyir talimatlarına uymaması nedeniyle sıralı navlun sözleşmelerinin hükümden düştüğünü, mevcut gemi kira sözleşmesinin müvekkili açısından çekilmez hale geldiğini, davalıların gemide bulunan yakıtın iadesi için kira sözleşmenin karşılıklı fesh edilmesi ve kiracı olan müvekkilinin diğer gemilerde dahil olmak üzere davalıları ibra etmesini şartı koştuğunu, bu dayatmanın kabul edilemeyeceğini, geminin kira dışı bırakıldığı döneme ilişkin zarar bakımından 6,21 gün x 5,600 usd/gün=34,776.00 USD, zararı bulunduğunu, eksik yük bedeli nedeniyle uğranılan zarar yönünde ... gemisine ait Gas Oil eşyasının tahliyesi sırasında bildirilen yükün eksik çıkmasından kaynaklanan davacı tarafından 104.817,76 USD eksik yük bedeli ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca gemi donatanı adına izafeten hareket etmesi nedeniyle acenteye kesilen 3.548,65 USD para cezası ödendiğini ve toplamda 108.366,41 USD zarar oluştuğunu, mahrum kalınan kar yönünden davacının 2.458.052,00 USD zarara uğradığını ileri sürerek, şimdilik 2.601.194,41 USD alacağın teminat altına alınması için ... IMO numaralı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, talep dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmiş, savunma alınıp murafaa yapılarak ihtiyati haciz talebi değerlendirilmiştir.Karşı taraf/ borçlu vekili, ihtiyati haciz talebine karşı savunmasında özetle; alacaklının ... gemisine yönelik ihtiyati haciz talebinde bulunmasına rağmen talebin esaslı yargılamayı gerektirdiğini, sözleşmenin haksız şekilde fesih edildiği iddiasının yersiz olduğunu, başka bir geminin ihtiyaten haczi için yapılan başvurunun aynı mahkemece reddedildiğini, taraflar arasında düzenlenen zaman çarteri sözleşmesine göre uyuşmazlığa İngiliz Hukukunun uygulanacacğını ve uyuşmazlığın İngiliz mahkemeleri veya tahkimde görülebileceğini, alacaklı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin yetkisiz acenteye tebliğ edilerek kesinleştiğini, usulsüz kesinleşen takip sonucu ... gemisinin hukuka aykırı şekilde haczedildiğini, İstanbul 16.İcra Mahkemesinin 2023/621 Esas sayılı dosyasında açılan dava sonucu acentenin yetkisiz olduğunun tespiti ile şikayetin kabul edildiğini, talepte bulunanın usulsüz işlemlerle müvekkilinin zararına neden olunduğunu, tahkim hükmüne rağmen müvekkilince... gemisine ilişkin uyuşmazlıklarla sınırlı olmak üzere müvekkilince İstanbul 17.ATM'nin 2024/72 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını ileri sürülen tüm iddiaların mesnetsiz olduğunu, eksik yüke ilişkin iddianın bu nedenle derdest olduğunu belirterek, talebin reddine karar verilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebi 07.03.2024 tarihli ara kararla değerlendirilerek, yaklaşık ispat koşulunun sağlanmaması nedeniyle talebin reddine karar verilmiştir.Bu ara karara karşı alacaklı vekilinin istinaf başvurusu Dairemizin 23.05.2024 tarih ve 2024/677 Esas 2024/881 Karar sayılı ilamı ile incelenerek, ilk derece mahkemesi kararı gerekçe yetersizliği ve eksik inceleme nedeniyle kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince kaldırma kararı üzerine, tarafların yokluğunda ihtiyati haciz kararı değerlendirilmiş ve 06.06.2024 tarihli ek karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulü ile 2.601.194,41 USD alacağın tahsilini teminen ... IMO numaralı Rusya bayraklı ... gemisinin ihtiyaten haczine karar verilmiştir.Bu karara karşı, borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunarak, ihtiyati haciz kararına ve teminata itiraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 1352 vd. maddeleri uyarınca geminin ihtiyati haczine dair, tarafların yokluğunda ve dosya üzerinden verilen kararın istinafına ilişkindir.İlk derece mahkemesince, Dairemizin kaldırma kararı üzerine, dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucunda alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, ilk derece mahkemesi kararında istinaf kanun yoluna başvurulabileceği belirtildiğinden, borçlular vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.HMK'nın 341/1.b maddesi uyarınca, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir. İİK'nın 258/3.maddesinde ise, " İhtiyati haciz talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Yüzüne karşı aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen taraf da istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruları öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir." düzenlemesi bulunmaktadır. İİK'nın 265/1.maddeside "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Maddenin son fıkrasında ise, "İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz." düzenlemesi bulunmaktadır. Görüldüğü gibi her iki yasadaki düzenlemelere göre, tarafların yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararına karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı, bu tür kararlara karşı öncelikle kararı veren mahkeme nezdinde itiraz yoluna başvurulması gerektiği anlaşılmaktadır. İtiraz hakkında verilen karara karşı, istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Somut olayda ilk derece mahkemesince, Dairemizin kaldırma kararından sonra ihtiyati haciz talebi tarafların yokluğunda kabul edilmiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında ihtiyati haczin kabulü kararına karşı istinaf yolunun açık olduğunun belirtilmesi usule aykırı olmuştur. Tarafların yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararına karşı taraflarca, mahkeme nezdinde itiraz edebilir. Bu nedenle, borçlular vekilinin istinaf dilekçesinin, ilk derece mahkemesince itiraz dilekçesi olarak kabulü ile TTK'nın 1351. maddesindeki genel atıf uyarınca İİK'nın 265.maddesi uyarına murafaa açılmak suretiyle itiraz hakkında bir karar verilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz kararın karşı istinaf yolunun açık olduğunun benimsenerek dosyanın istinaf incelemesi için dairemize gönderilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, bu nedenle, borçlular vekilinin dilekçesinin itiraz dilekçesi olarak değerlendirilip işlem yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonucunda, başvuru şartları yerine getirilmediğinden, yasal gereği yerine getirilmek ve başvuru itiraz olarak incelenmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-HMK'nın 352/.1.ç maddesi uyarınca, borçlular vekilinin istinaf dilekçesinin İİK'nın 265. maddesi uyarınca itiraz dilekçesi olarak kabul edilip gerekli yasal işlemler yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine, 2-Başvuran vekilince yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince iadesine,3-Kanun yolu giderlerinin, başvuran üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın, ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda, 17.07.2024 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.