Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1123

KARAR NO: 2024/1142

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18.03.2024 D.İş

NUMARASI: 2024/88 E. - 2024/87 K.

TALEP KONUSU: İhtiyati Tedbir

Taraflar arasındaki ihtiyati tedbir talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle mahkemenin görevli olmaması nedeniyle talebin usulden reddine dair verilen karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ... ortaklığında kurulmuş bir limited şirket olduğunu, müvekkili şirket tarafından, Büyükçekmece ... Noterliği 19.04.2023 tarih ... yevmiye numaralı vekaletnamesiyle karşı taraf ...; şirketin tüm işlemleri bakımından (banka hesabı açma, para çekme, banka hesabı kapatma, şirketi yönetme, şirket adına abonelik başvurusu yapma, muhasebe işlemlerini yapma, vergi dairelerine beyanname verme vs.) vekil tayin edildiğini, ilgili vekaletname kapsamında ... şirketi idare etmeye başladıklarını ve şirketin banka hesaplarını kontrol altında tutmaya başladıklarını, şirketin vekil olarak atadığı davalı ... 12.02.2024 tarihinde 100.000,00 TL, 27.02.2024 tarihinde 300.000,00 TL, 29.02.2024 tarihinde 160.000,00 TL ve 04.03.2024 tarihinde 560.000,00 TL tutarındaki nakit paraları banka şubesinden çektiğini ve uhdesinde tuttuğunu, ilgili tutarları hiçbir şekilde şirket içerisinde kullanmadığını, şirkete bu yönde bilgi vermediğini, şirkete ait paraları kendi uhdesine/zimmetine geçirdiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından ilgili durumun yeni fark edildiğini, davalıya paraların ne amaçla çekildiği ve nereye harcandığı sorulduğunda herhangi bir şekilde bilgi verilmediğini, açıklama yapılamadığını ve hesap verilmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine vekalet görevini kötüye kullanma sebebiyle alacak davası ikame edileceğini, ikame edilecek davanın arabuluculuk müessesesine tabi tutulduğunu, arabuluculuk süresince davalının kötü niyetli davranışlarının devam etmesi halinde müvekkili şirketin, geçecek sürede elde edeceği gelirlerden de mahrum kalacağını, karşı tarafın bu gelirleri de uhdesine geçireceğini, neticede karşı tarafın vekalet görevini kötüye kullandığını ve şirket hesabından kendi uhdesine para geçirdiğini iddia ederek, Büyükçekmece ... Noterliği 19.04.2023 tarih ... yevmiye numaralı vekaletnamesinden kaynaklanan tüm yetkilerinin kısıtlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği 18.03.2024 tarihli değişik iş kararında; "...Somut uyuşmazlığının incelenmesinde; talep eden, karşı tarafa banka hesabı açma, para çekme vb. için verilen vekalet sonrasında vekilin görevini kötüye kullandığı ve şirketi zarara uğrattığını iddia etmektedir. Vekilin görevlerini gereği gibi yapmaması, vekalet görevini kötüye kullanılması ve sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talebin, genel mahkemelerde (Asliye Hukuk) çözümlenmesi gerekmektedir. (İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesinin, 23.02.2023 Tarih ve 2022/1663 E. - 2023/552 K. Sayılı ilamı) Talep hakkında mahkememizin görevli olmaması sebebiyle talebin usulden reddine dair..." mahkememizin görevli olmaması karşısında talebin usulden reddine karar vermiştir.Bu değişik iş kararına karşı, ihtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde;İlk derece mahkemesine karşı tarafın müvekkili şirketten aldığı vekalet görevini hukuka aykırı olarak kullanması sebebiyle vekalet görevinin kısıtlanması talepli olarak tedbir talebinde bulunulduğunu, mahkeme tarafından vekalet görevinden kaynaklanan uyuşmazlıklarla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olması gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini, bunun üzerine Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/21 Değişik İş sayılı dosyasında başvuru yapıldığını, mahkeme tarafından asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini, talepleri uyarınca inceleme yapılmak suretiyle müvekkili şirketin vekili olarak hareket eden ... vekillik görevini kötüye kullanıp zimmetine para geçirmesi üzerine vekaletnamede yer alan banka hesabı açma ve bankadan para çekme ve yetkilerinin kısıtlanma hakkındaki taleplerinin kabulünü talep ettiklerini, müvekkili şirketin ... ortaklığında kurulduğunu, limited şirket olduğunu, Büyükçekmece ... Noterliğinin 19.04.2023 tarihli vekaletnamesi ile ... ve ... şirketin tüm işleri bakımından vekil tayin edildiğini, vekaletname kapsamında şirketi idare etmeye başladıklarını, şirketin banka hesaplarını kontrol altında tutmaya başladıklarını, şirketin vekil olarak atadığı ... 12.02.2024 tarihinde 100.000,00 TL, 27.02.2024 tarihinde 300.000,00 TL, 29.02.2024 tarihinde 160.000,00 TL, 04.03.2024 tarihinde 560.000,00 TL tutarındaki paraları banka şubesinden çektiğini ve uhtesinde tuttuğunu, kendi zimmetine geçirdiğini, şirket yetkilisinin durumu yeni fark ettiğini, paraların ne amaçla çekildiği, nereye harcandığının sorulması üzerine bilgi verilmediğini, açıklama yapılmadığını ve hesap verilmediğini, TBK'nın 508.maddesinde hesap verme yükümlülüğünün düzenlendiğini, şirket yönetiminin her iki ortağın imzası ile müşterek şekilde yapıldığını, ortakların bir araya gelememesi sebebiyle vekaletten azledilemediğini, bu durumun müvekkili şirketin kötü niyetli vekil olan tarafça içinin boşaltılmasına sebebiyet verdiğini, arabuluculuk aşamasında kötü niyetli davranışlarını devam etmesi ve gelirleri uhtesine geçirebileceğini bu nedenle görevi kötüye kullanma suçundan dolayı suç duyurusunda bulunulacağını, müvekkili yönünden telafisi mümkün olmayan zararlara yol açabileceğini, bir ay içerisinde toplamda 1.120.000,00 TL tutarındaki parayı şirket hesabından kendi uhtesine geçirdiğinin açık olduğunu, bu davranışın müvekkili şirketi iflas etme noktasına getirdiğini iddia ederek , Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/88 Değişik İş sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararının kaldırılıp vekaletnameden kaynaklanan yetkilerinin kısıtlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, şirket işlerinin yürütülmesi için vekaletname ile tayin edilen vekilin, vekalet görevini kötüye kullandığı iddiası ile vekaletnamedeki yetkilerinin kısıtlanması istemine yönelik ihtiyati tedbir talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, mahkemenin görevli olmaması nedeniyle talebin usulden reddine karar verilmiş; verilen değişik iş kararına karşı, ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamından, talep eden şirket yetkilisi ... tarafından Büyükçekmece ... Noterliğinde düzenlenen 19.04.2023 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletname ile karşı taraf ... ile ...'ın vekil tayin edildiği, vekaletnamede hesap açma, para çekme başlığı ile TC hudutları dahilinde hâlen mevcut bulunan ve bundan böyle mevcut olacak olan bilumum resmi, yarı resmi, hususi, milli ve yabancı bankalar ile özel finans kurumları nezdinde adına TL ve/veya döviz, vadeli, vadesiz her türlü yeni hesaplar açmaya, hesap açılışı için gerekli olan hesap açılış sözleşmelerini ve diğer belgeleri imzalamaya, bu yeni açılacak hesaplar ile bugüne kadar açılmış mevcut hesaplar ve bundan sonra açılacak diğer her nevi hesaplarından dilediği miktarda gerek Türk parası gereksi döviz olarak para çekmeye hesaplara para yatırmaya ATM kartı talep etmeye, verilecek kart ve şifrelerini teslim almaya yeni hesaplar açmaya, açılmış ve açılacak hesapları dilerse kapatmaya vadeli hesapların vadelerini bozmaya, yenilemeye, ahsu kabza makbuz ve ibralar vermeye vb yetkilerin yer aldığı, ayrıca muhasebe işlemleri, elektrik, su, doğalgaz idareleri, taşınmazlar, ADSL, telefon abonelik başlığı ile yetkilerin verildiği, yetki veren şirketin TTK'da düzenlenen limited şirket olduğu, karşı taraf ... verilen vekaletname ile banka hesaplarından para çekerek ve çektiği paraları nereye kullandığını açıklamayarak vekalet görevini kötüye kullandığı iddiası ile vekaletnamede yer alan yetkilerinin kısıtlanması istemine ilişkin iş bu dosyada tedbir talep edildiği, 15.03.2024 tarihli değişik iş talebi üzerine mahkemece 18.03.2024 tarihli kararla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verildiği, talep eden tarafça kararın yazımından önce aynı amaçla Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesine 19.03.2024 tarihli dilekçe ile değişik iş dosyasında tedbir talepli olarak başvurduğu, mahkemenin 2024/21 Değişik İş, 2024/22 Değişik İş karar ve 20.03.2024 tarihli kararı ile görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle talebin görev yönünden reddine karar verildiği, talep eden tarafça ilk talepte bulunulan Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararına yönelik olarak istinaf başvurusunda bulunmuş olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, iş bu talepte görevli mahkemenin asliye hukuk mu, yoksa asliye ticaret mahkemesine ait olduğuna ilişkindir. TTK'nın 4. maddesinde, bir davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığının tespiti bakımından üç ayrı kıstas kabul edilmiştir. Bunlardan ilki, tarafların sıfatına ve işin ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ve başka hiçbir şart aranmaksızın TTK veya diğer kanunlarda ticari sayılan davalardır (mutlak ticari davalar). Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardan olup TTK'nın 4/1 hükmünde (a) ila (f) bentleri arasında sayılmıştır. İkincisi ise yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalardır. TTK'nın 4/1-son cümlesi uyarınca ikinci grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia (saklama) sözleşmesi ile fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalardır. Bu nevi davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da gerekli ve yeterli görülmüştür. Üçüncü grup ise, nispi ticari davalar olup, TTK'nın 4/1 maddesi uyarınca her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Somut olayda, talep eden tacir olup, talep konusu vekaletnamedeki yetkinin karşı tarafça kötüye kullanıldığı, banka hesabındaki paraların çekilerek kendi uhtesinde tutulduğu, şirket yetkililerinin bir araya gelerek azil işlemi yapılamadığı belirtilmek suretiyle karşı tarafın vekaletnameden kaynaklanan tüm yetkilerinin kısıtlanması talep edilmiştir.TBK'nın 551/1. Maddesinde ticari vekilin tanımı yapılmıştır. Anılan hükme göre, ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişi olarak belirtilmiştir. Maddenin 2. fıkrada, bu yetkinin işletmenin alışılmış bütün işlemlerini kapsadığı ancak ticari vekilin açıkça yetkili kılınmadıkça ödünç olarak para veya benzerlerini alamayacağı, kambiyo taahhüdünde bulunamayacağı, dava açamayacağı veya açılmış davayı takip edemeyeceği düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda, vekaletname ile vekile verilen yetkilerin kapsamı dikkate alındığında, vekilin, ticari vekil konumunda olduğunun kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.TTK'nın 4/1-c bendinde, mutlak ticari davalar arasında, ticari vekillerle ilgili uyuşmazlıklara da yer verilmiştir. TTK'nın 5/1maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Bu durumda karşı tarafın ticari vekil, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunun kabulü ile talep edenin ihtiyati tedbir talebi hakkında işin esası ile ilgili olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekir iken talebin görev nedeniyle usulden reddedilmiş olması isabetli olmamıştır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi soncunda, tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.3. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Mahkemenin görevli olması nedeniyle talebin esası hakkında bir karar verilme için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İhtiyati tedbir talep eden tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep halinde, ilk derece mahkemesince iadesine,4-İhtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, yeniden yapılacak yargılamada değerlendirilmesine dair;HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 17.07.2024 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.