Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1067

KARAR NO: 2024/1112

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 21/03/2024 tarihli ek karar.

NUMARASI: 2024/35 D.İş - 2024/39 K.

TALEBİN KONUSU: Geminin ihtiyati haczi

Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ek kararda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına borçlu vekilince yapılan itirazın kabulüne dair verilen 02.05.2024 tarihli ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan değişik iş dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİİhtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin gemilere yakıt tedariği veren bir şirket olduğunu, ihtiyaten haczi talep edilen ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı, “...” isimli yata, 27.06.2022 tarihinde Pendik'te, 08.07.2022 tarihinde Bodrum'da ve 06.10.2022 tarihinde Fethiye'de yakıt tedariği yapıldığını, bu tarihlerde fatura düzenlendiğini ancak müvekkilinin fatura alacaklarının toplamı 157.214,75- ABD Dolarının müvekkiline ödenmediğini, faturaların; Fatura Tedarik Tedarik Vade Fatura no limanı tarihi tarihi tutarı ($) ... Pendik 27.06.2022 27.07.2022 93.063,75 ... Bodrum 08.07.2022 07.08.2022 71.351,50 ... Fethiye 06.10.2022 05.11.2022 76.560,00 şeklinde olduğunu, müvekkilinin alacağının TTK m. 1352 1.fıkrasının (l) bendinde belirtildiği üzere ''Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetle'' olarak deniz alacağı bahşettiğini, ihtiyati haciz isteyebilme hakkını düzenleyen 1353. maddenin 4. bendi de ''Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olmasını, ihtiyati haciz sebeb2 saydığını, ihtiyati haciz talep edilen “...” isimli yat yabancı bayraklı olup ihtiyati hacze başvuru tarihinde Pendik marinada olduğunu, müvekkili şirket adına TTK'nın 1363. maddesinde öngörülen 10.000 SDR karşılığı toplam Türk Lirası teminatın yatırıldığını, müvekkilinin 157.214,75.- ABD Doları tutarındaki söz konusu alacağının herhangi bir şekilde teminat altına alınmadığını ileri sürerek, ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı, “...” isimli yatın TTK'nın 1353. maddesi uyarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiş, 07/03/2024 tarihli maddi hatanın düzeltilmesi talepli dilekçesinde; tüm alacakları Euro cinsinden olup talep dilekçesinde sehven 157.214,75 - ABD Doları olarak yazıldığını, müvekkili şirketin yakıt tedarikinden doğan toplam alacağının 240.975,25- Euro olduğunu, faturaların, Fatura Tedarik Tedarik Vade Fatura no limanı tarihi tarihi tutarı (Euro) ... Pendik 27.06.2022 27.07.2022 93.063,75 ... Bodrum 08.07.2022 07.08.2022 71.351,50 ... Fethiye 06.10.2022 05.11.2022 76.560,00 tutarlı faturalar olduğunu belirterek, taleplerinin 240.975,25- Euro üzerinden değerlendirilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 21.03.2024 tarihli değişik iş kararında; " ...Talep eden vekili dilekçesi ekinde; fatura, sipariş fişi, irsaliyeleri ibraz ettiği görülmüştür.İhtiyati haciz talep eden tarafça TTK.nun 1363/1.fıkrasına uygun şekilde 10.000 özel çekme hakkı tutarı karşılığı 421.450,00 TL bedelli nakit teminat talep eden tarafından mahkememiz veznesine yatırıldığından talebin mahkemece incelenebilme ön şartı yerine getirilmiştir. 6102 sayılı kanundan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş olan mahkememizin güvence altına alınması talep olunan alacağın TTK.nun 1352/1.fıkra (l) bendi kapsamında deniz alacağı niteliğinde olduğu ve sahibine deniz alacaklısı hakkı vermiş olması sebebiyle mahkememiz görevlidir.Mahkememizin yetkisi tayinine esas olmak üzere; Tuzla Liman Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen 21/03/2024 havale tarihli cevabi yazıda; Bölge Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde bulunan yat marinalarından ... A.Ş.'nin 20/03/2024 tarihli yazı ile Rusya bayraklı ve ... çağrı işaretli olan ... isimli özel yatın 08.11.2023 tarihinden bu yana deniz sahasında konakladığı bildirilmiş olup, mahkememizin yetkili olduğu saptanmıştır. Gemilerin ihtiyaten haczi TTK 1352 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, alacağın 1352.maddede sayılan bir deniz alacağı olması, TTK 1353.maddesine göre ihtiyati haciz sebebidir. TTK 1362.maddesine göre de ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının alacağının 1352.maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil göstermesi yeterlidir. TTK'nun 1352/1 maddesi (l) bendinde; Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetlerden kaynaklanan alacaklar deniz alacağı olarak kabul edilmiş olduğundan, talebe konu alacak anılan yasa maddesine göre deniz alacağı niteliğindedir. Talebe konu alacak Rus Bayraklı ... isimli yata sağlanan yakıt alacağına ilişkindir. Talep dilekçesi ekinde sunulan faturalar ve yakıt teslim belgelerinden davacının ... yatına 2022 yılı içerisinde Pendik, Bodrum ve Fethiye limanlarında yakıt tedarik ettiği, faturalardaki yakıt miktarı ile teslim belgelerindeki miktarların birbiri ile uyumlu olduğu görülmektedir. Talebe konu yakıt alacağı TTK'nun 1352/f.1-(l) bendi uyarınca deniz alacağı niteliğinde olup, Tuzla Liman Başkanlığının 21/03/2024 tarihli cevabi yazısı ekinde gönderilen TC Seyir İzin Belgesindeki kayıtlarda Transmorflot Llc'nin yatın sahibi/donatanı (owner) olarak gözüktüğü, buna göre ihtiyati haciz için TTK'nun 1369.maddesinde aranan koşulun mevcut olduğu, 27/07/2022 tarihli 93.063,75 Euro bedelli, 07/08/2022 tarihli 71.351,50 Euro bedelli, 05/11/2022 tarihli 76.560,00 Euro bedelli yakıt faturalarından dolayı talep edenin, ... Şirketinin davalı gemi donatanından toplamda 240.975,00 Euro tutarınında alacağının bulunduğu TTKm. 1362.anlamında yaklaşık olarak ispatlanmış olduğundan, talebe konu alacak bakımından ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu ... " gerekçesiyle, talebin kabulü ile 240.975,25- Euro alacak ile sınırlı olmak üzere ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı "..." isimli yatın ihtiyate üç iş günü içerisinde mahkemenin yargı çevresi veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesince yerine getirilmesine karar verilmiştir.Borçlu vekili 03.04.2024 tarihli talep dilekçesiyle; ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı "..." isimli yat hakkında verilen ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasını talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 04.04.2024 tarihli ek kararı ile TTK'nın 1371. maddesi gereğince geminin maliki veya borçlu geminin değerini geçmemek kaydıyla deniz alacağının tamamı faiz ve giderleri için yeterli teminat göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebileceği hükmü nazara alındığında, talep eden vekilinin kabulü ile ihtiyati haczin kaydırılmasını talep eden tarafından ihtiyati haciz talebine konu 240.975,25 Euro borç ve %15'i olan 36.146,28 Euro toplamı 277.121,53 Euro bedelli nakit veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu yatırıldığında mahkemenin 21/03/2024 tarih 2024/35 D.İş 2024/39 Karar sayılı dosyası üzerinden ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı "..." isimli yat üzerine konulan ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin 21.03.2024 tarihli ihtiyati haczin kabulü kararına karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; her ne kadar talep eden vekili tarafından dosyaya fatura, sipariş fişi ve irsaliye ibraz edilmiş ise de ihtiyati haciz talep eden ile ihtiyati haciz kararına itiraz eden müvekkili arasında talep edilen miktarda herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığını, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yaklaşık ispatın bulunmadığını, ihtiyati haciz talep edilen alacak kalemlerinin açıkça yargılamayı gerektirdiğini ileri sürmüştür. İtiraz üzerine ilk derece mahkemesince duruşma açılmış ve yapılan yargılama sonucunda itirazın reddine dair 02.05.2024 tarihli ek karar verilmiştir.İhtiyati haciz kararına itirazın incelendiği 02/05/2024 tarihli duruşmada itiraz eden vekili; itiraz dilekçelerini tekrarladıklarını, ihtiyati haciz kararına konu olan 3 adet yakıt faturası için talep eden tarafça daha önce Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/365 Değişik İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alınıp kararın icraya konulduğunu, bu aşamadan sonra borç ödenmiş olduğundan alacaklı vekilinin icra dosyasına bu hususu bildirerek icra dosyasından feragat ettiğini, dolayısıyla ortada bir alacak kalmadığını ileri sürerek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 02.05.2024 tarihli ek kararıyla; "... Talep eden vekilinin ... sayı 93.063,75 EURO bedelli, ... sayı 71.351,50 EURO bedelli ve ... sayı 76.560,00 EURO bedelli fatura alacağının teminat altına alınması için toplam 240.975,25- EURO alacak bakımından ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı "..." isimli yatın ihtiyaten haczini talep ettiği, dosyaya anılan faturalar ile sipariş fişi ve irsaliyelerin sunulduğu, Mahkememizin 21/03/2024 tarihli 2024/35 d.iş 2024/39 karar sayılı kararı ile "Talep edenin talebinin KABULÜ ile 240.975,25- Euro alacak ile sınırlı olmak üzere ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı "..." isimli yatın ihtiyaten haczine" karar verildiği, itiraz eden vekilinin 30/04/2024 tarihli beyan dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; talep eden ... tarafından ... çagrı isaretli ... hakkında Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi (Deniz Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/365 D.İş Esas numarası dosyası ile; ihtiyati haciz talep edilen ... çağrı işaretli Rusya Bayraklı ... isimli yata; 27.06.2022 tarihinde Pendik limanında, 08.07.2022 tarihinde Bodrum limanında ve 06.10.2022 tarihinde Fethiye limanında yakıt tedarik edilmiş olduğunu, belirtilen tarihlerde temin edilen yakıtlar için üç (3) adet fatura düzenlenmiş olduğu, ancak fatura alacakları toplamı 40.325,25-ABD Dolarının ödenmemiş olduğunu iddia ederek ihtiyati haczi talep ettiği, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/12/2022 tarih ve 2022/365 D.İş Esas numarası Değişik İş Kararı ile; 40.325,25 ABD Doları karşılığı 753.678,9225-TL için ... çağrı isaretli Rus Bayraklı ... isimli yatın ihtiyaten haczine dair karar verildiği, ... isimli yatın seferden men edildiği, talep eden vekilinin icra dosyasına sunmuş olduğu beyan dilekçesi ile taraflar arasındaki sulh görüşmelerinin olumlu sonuçlandığını belirterek icra dosyasından feragat ettiklerini bildirdiği, anılan icra dosyasına dayanak olarak sunulan ... no.lu 27.06.2022 tarihli 18,313.75 USD bedelli, ... no.lu 08.07.2022 tarihli 10,851.50 USD bedelli ve ... no.lu 06.10.2022 tarihli 11,160.00 USD bedelli olmak üzere toplam 40,325.25-USD bedelli faturaların sununmuş olduğu, bu faturaların numaraları, teslim yeri ve tarihleri ile tedarik edilen yakıta ilişkin açıklamaların eldeki dosyaya sunulan faturalar ile aynı olduğu, talep eden tarafça Aydın İcra Dairesine icra takibine konu borcun kalmadığının bildirildiği, buna göre eldeki dosyaya konu yakıt alacağının daha önceden icra takibine konulup tahsil edildiği anlaşıldığından, itirazın haklı olduğu ... " gerekçesiyle, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde; 21.03.2024 tarihinde ihtiyati haciz taleplerinin kabul edildiğini, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile söz konusu yatın seferden men edildiğini, yatının seferden men edilmesinin akabinde borçlu tarafından ihtiyati haczin teminata kaydırılması talebini kabul edilmesi ile yatırılan teminat karşılığında seferden men şerhinin kaldırıldığını, borçlu vekilince ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde her ne kadar aynı yatın daha önce Aydın'da aynı borçlar sebebi ile ihtiyaten haczedildiğini ve sulh sonucunda ihtiyati hacizden feragat edildiğini belirtmişse de, borçlu tarafından alacaklıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından sergilenen iyi niyetin suistimal edildiğini, feragatin sunulmasının akabinde herhangi bir ödemenin yapılmadığını, Aydın Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/365 Değişik İş ve 2022/365 Karar numaralı dosyasına sunulan beyanda, dosyadaki alacaklarından değil, yalnızca ihtiyati haciz talebinden vazgeçtiklerinin anlaşılacağını, borçlu tarafından İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunulan beyanda her ne kadar borcun ödendiğine ilişkin ifadeler bulunmaktaysa da, söz konusu borcun müvekkiline hiçbir zaman ödenmediğini, zira borçlu vekilinin bu borcun ödendiğini ispat eden herhangi bir dekont ya da makbuzu dosyaya sunamadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, 02.05.2024 tarihli ek kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazlarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 1352 ve devamı hükümleri uyarınca geminin ihtiyati haczine; istinaf başvurusu ise ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulü yönünde verilen ek karara ilişkindir. İlk derece mahkemesince borçlu vekilinin ihtiyati hacze itirazının kabulüne dair verilen 02.05.2024 tarihli ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Gemi üzerinde ihtiyati haciz tesis edilebilmesi için öncelikle bir deniz alacağının mevcut olması ve alacağın muaccel olması gerekir. Zira gemi hakkındaki ihtiyati haciz ancak bir deniz alacağı için verilebilir. Ayrıca üzerinde ihtiyati haciz kurulabilecek bir geminin mevcut olması, alacaklı tarafından teminat gösterilmesi ve ihtiyati haczi tamamlayan merasimin yerine getirilmesi de ihtiyati haciz kararı verilmesinin diğer şartlarını oluşturmaktadır. Kesin hacizden farklı olarak bir geminin ihtiyati haczi her türlü alacak için değil yalnızca deniz alacakları için istenebilir. Deniz alacakları dışında diğer alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi ve geminin seferden alıkonulması mümkün değildir (TTK m. 1353/3). Talep edenin bu şartlar dışında ayrıca alacağının varlığını gösteren belgelerini sunması ve alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. Bir diğer ifadeyle alacaklının, alacağın deniz alacaklarından olduğunu ve parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir (TTK m.1362).Somut olayda; alacaklı, borçluya ait ... çağrı işaretli, Rus Bayraklı, “...” isimli yata yakıt satıp teslim ettiğini, düzenlenen faturalara ve teslim belgelerine rağmen fatura bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek geminin ihtiyaten haczini talep etmiş, mahkemece 21.03.2024 tarihli karar ile geminin ihtiyaten haczine karar verilmiş, daha sonra borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine mahkemece, eldeki dosyaya konu yakıt alacağının daha önceden icra takibine konulup tahsil edildiği ve itirazın haklı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir. Alacaklı tarafça talep dayanağı olarak sunulan; 27.06.2022tarihli, 93.063,75 EURO bedelli, 08.07.2022 tarihli, 71.351,50 EURO bedelli, 06.10.2022 tarihli ve 76.560,00 EURO bedelli faturalar toplamı 240.975,25 EURO alacağın borçlu tarafından ödenmediği ileri sürülmüştür. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verildikten sonra borçlu vekilince itiraz dilekçesi sunulmuş, ardından 30.04.2024 tarihli dilekçe ve ekindeki evraklar dosyaya sunulmuştur. Bu bilgi ve belgelerin incelenmesinde; talep eden alacaklı ... tarafından daha önce Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/365 Değişik İş sayılı dosyasında, ... çagrı isaretli ... hakkında 27.06.2022 tarihinde Pendik limanında, 08.07.2022 tarihinde Bodrum limanında ve 06.10.2022 tarihinde Fethiye limanında yakıt tedarik edilmiş olduğu, bu tarihlerde temin edilen yakıtlar için üç adet fatura düzenlendiği, ancak fatura alacakları toplamı 40.325,25-ABD Dolarının ödenmemiş olduğunu iddia edilerek ihtiyati haciz talep edildiği, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.12.2022 tarih ve 2022/365 Değişik İş sayılı kararı ile; 40.325,25 ABD Doları karşılığı 753.678,9225-TL için ... çağrı isaretli Rus Bayraklı ... isimli yatın ihtiyaten haczine dair karar verildiği, alacaklının daha sonra borçlu ile onun acentesi aleyhine Aydın İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ihtiyati haciz konusu fatura alacağının tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, alacaklı vekilince icra dosyasına sunulan dilekçe ile taraflar arasındaki sulh görüşmelerinin olumlu sonuçlandığı belirtilerek icra dosyasından feragat edildiğinin bildirildiği, diğer bir beyan dilekçesinde ise talep konusu yatın bir borcunun kalmadığı ve üzerindeki seferden men kararının ... Tic.AŞ'ye bildirilmesinin talep edildiği, Aydın İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına dayanak olarak sunulan faturaların 27.06.2022 tarihli, 18,313.75 USD bedelli, 08.07.2022 tarihli 10,851.50 USD bedelli, 06.10.2022 tarihli ve 11,160.00 USD bedelli olmak üzere toplam 40,325.25-USD bedelli faturalar olduğu, bu faturaların numaraları, teslim yeri ve tarihleri ile tedarik edilen yakıta ilişkin açıklamaların eldeki dosyaya sunulan faturalar ile aynı olduğu görülmektedir. Bu durumda alacaklı tarafın eldeki dava konusu faturalara konu alacak kalemleri ile alacaklının daha önce ihtiyati hacze ve ilamsız icra takibine konu ettiği fatura alacakları ile aynı olduğu, icra dosyasına alacaklı vekilince verilen dilekçede geminin bir borcunun kalmadığının ve icra dosyasından feragat edildiğinin belirtildiği nazara alındığında, mahkemece borçlu vekilinin itirazının kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup aksi yöndeki alacaklı vekili istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 265/son ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin 02.05.2024 tarihli ek kararı usul ve yasaya uygun olduğundan ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına,3-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda 11.07.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.