Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/517

KARAR NO : 2024/1108

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 15/01/2024

NUMARASI : 2022/1015 E. - 2024/49 K.

DAVANIN KONUSU: Tazminat

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan 49.000,00 TL karşılığında 2006 model, yeni ... 2.5 DCİ marka okul otobusü satın aldığını, 31/07/2006 tarih ve ... nolu proforma fatura tanzim edildiğini, müvekkilinin satış bedeli için 39.200,00 TL ... Bnakası Osmanbey Şubesinden kredi kullanarak bu bedeli 08/08/2006 tarihinde davalının ... Nuri Osmaniye Şubesindeki hesabına aktardığını, araç üzerine banka lehine rehin şehri koyulduğunu, ancak aracın davacıya teslim edilmediğini, bu şekilde araç kazancından mahrum kalındığı gibi kullanılan kredi taksitlerinin de ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 39.200,00 TL'nin 08/08/2006 tarihinden işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davacıya iadesine ve mahrum olunan yaklaşık 10 yıllık karın davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davanın dinlenebilmesi için öncelikle davacının satış sözleşmesini iptal ettiğini beyan etmesi gerektiğini, davacının sözleşmeyi feshetmeden dava konusu talepleri ileri süremeyeceğini, esasa ilişkin olarak da aracın satış bedelinin 49.000,00-TL olduğunu, davacının ise 39.200,00-TL ödeme yaptığını, söz konusu bakiye borcun ödenmesi için davacı aleyhine Büyükçekmece ....İcra Müdürlüğünün ... Esas saylılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, ancak alacağın tahsil edilemediğini, davacının aradan geçen 9 yıl 8 aylık süre zarfında ödeme yapmadığı gibi aracın akıbetini de sormadığını, araç bedelinin tümü ödenmediğinden aracın davacıya teslim edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Dava, davacının davalıdan satın almış olduğu davaya konu aracın devrinin verilmemesi nedeniyle satış bedelinin istirdadının talep edilip edilemeyeceği, eksik ödeme olup olmadığı, ayrıca bu işten dolayı davacının mahrum kaldığını iddia ettiği 10 yıllık karın istenip istenemeyeceğine ilişkindir. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı İcra dosyasında; Alacaklı (davalı) ... Tic. Ltd. Şti. vekili vasıtası ile 24.11.2016 tarihinde borçlu (davacı) ... aleyhine 11.08.2006 tarihli ... nolu fatura dayanak gösterilerek takip başlatıldığı, takibe davacı yan tarafından itiraz edilmediğinden 18.01.2007 tarihinde davaya konu "2006 model. ... 2.5 DCİ Okul Otobüsü" haczedildiği görülmüştür. İstanbul .... İcra Müdürlüğümün ... E. Sayılı İcra dosyasında; Alacaklı ... Bankası T.A.O. tarafından 24.09.2007 tarihinde borçlu (davacı) ... aleyhine, kredi sözleşmesi dayanak gösterilerek 58.733,23 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlattığı görülmüştür.Mahkememizin 2016/276 esas sayılı dosyası ile başlatılan dava mahkememizin 01/10/2019 tarih ve 2016/276 Esas 2019/875 karar sayılı kararı ile "HMK 114/1 h maddesi gereğince hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine" karar verilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 13/10/2022 tarih ve 2019/2660 Esas 2022/1299 Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dava mahkememizin 2022/1015 esasına kaydı yapıldı.... Bankası T.A.O Cağaloğlu Şubesine müzekkere yazılarak; ... plakalı araç üzerinde rehin kaydının devam edip etmediğinin araştırılarak araç ile ilgili açılan iş bu davaya muvafakat edilip edilmediği hususu sorulmuş; ... Bankası T.A.O Cağaloğlu Şubesi 15/06/2023 tarihli müzekkere cevabında; ...'in bankalarındaki araç rehninin devam ettiğini, ilgili kredinin kapalı olduğunu, fakat müşterinin ipoteğin kaldırılmasıyla ilgili bir talebi olmadığını, kendisine bilgi verilmek, ipoteğin kaldırılması için iletişime geçilmek istenildiğinde ulaşılamadığını, ipoteğin devam etmesi sebebiyle ilgili davaya muvafakat etmediklerini bildirmişlerdir.İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 13/10/2022 tarih ve 2019/2660 Esas 2022/1299 Karar sayılı ilamı, müzekkere cevabı içeriklerine göre;... Somut olayda, ... Bankası T.A.O. Cağaloğlu Şubesine tarafından, ... plakalı araç üzerinde rehin kaydının devam ettiği, davacının ipoteğin kaldırılmasıyla ilgili bir talebi olmadığını ipoteğin devam etmesi sebebiyle ilgili davaya muvafakat etmediklerini bildirmiş olduğu ... " gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında 31.07.2006 tarihinde davalının müvekkiline 49.000,00 TL bedel karşılığında ... şasi numaralı , 2006 model, ... 2.5 DCI okul otobüsü (17+1 ABS) satışı konusunda mutabakat yapıldığını, davalının yapılan mutabakata uygun olarak 31.07.2006 tarihinde müvekkilinin adına 3474 nolu proforma faturayı tanzim ettiğini, davacının söz konusu aracın bedeline karşılık olarak ..fbank nezdinde araç kredisi kullandığını, kredi net tutarı olan 39.200,00 TL'yi davalıya ödediğini, davalının aracı müvekkiline teslim etmediğini, ... nezdinde kullanılan taşıt kredisinin teminatı olmak üzere, ... plakalı satışa konu araç üzerine, Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğünün B.05 1.EGM.4.34,68.40.2004 sayılı yazıları ile ... Bankası lehine rehin şerh konulduğunu, müvekkili alacaklının 2013 yılında ... Bankasına İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamında borcunu ödeyerek kapattığını, mahkeme tarafından ... Bankasına müzekkere yazılarak ... plakalı araç üzerinde rehin kaydının devam edip etmediğinin araştırılarak araç ile ilgili açılan iş bu davaya muvafakat edilip edilmediğinin sorulduğunu, ... Bankası T.A.O Cağaloğlu Şubesinin 15/06/2023 tarihli müzekkere cevabında bankanın, ...'in bankalarındaki araç rehninin devam ettiği, ilgili kredinin kapalı olduğu, fakat müşterinin ipoteğin kaldırılmasıyla ilgili bir talebi olmadığı, kendisine bilgi verilmek, ipoteğin kaldırılması için iletişime geçilmek istenildiğinde ulaşılamadığı, ipoteğin devam etmesi sebebiyle ilgili davaya muvafakat etmedikleri yönünde beyanda bulunduğunu, davacının bu yazı üzerine bankaya gittiğini, ancak banka tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı gibi mahkemeye verilen yeni müzekkere cevabında eski cevap yazısının sunulduğunu, mahkeme tarafından taşıt kredisinin 2013 yılında ödendiğinin açıkça görüldüğünü, Bankadan 15/06/2023 tarihli müzekkere cevabında taşıt kredisinin kapalı olduğunun göründüğünü, mahkeme tarafından bu hususa ilişkin olarak rehnin kaldırılması için davacıya süre verilmediğini, Bankaya müvekkili tarafından başvuru yapılmış olsa da herhangi bir evrak verilmediğini, mahkemenin bu hususları göz önüne almayarak davacıya süre vermeksizin davanın reddine karar vermesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, mahkeme tarafından davacıya elden takip yetkisi verilerek müzekkere yazılması ve bu hususa ilişkin evrakların beklemesi gerektiğini, taşıt kredisi ödenmiş bir borcun borçlusunun rehni kaldırmaması veya bunun için bir başvuruda bulunmamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin kredi borcunu ödemesinin her ne kadar rehnin banka tarafından kaldırılmasa da Yargıtay kararları ışığında aktif husumet ehliyetinin bulunduğunu gösterdiğini, borcu ödemesi ile aslında rehnin bir hukuki yararının kalmadığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ödemesi bağlamında dava dışı dain-i mürtehin bankanın davaya muvafakat vermemesi halinde bile müvekkilinin davada aktif husumet ( sıfat ) ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacının davalıdan satın aldığı aracın zilyetliğinin teslim edilmemesi nedeniyle davalıya ödemiş olduğu araç bedelinin iadesi ile mahrum olunan kârın tazminin istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı, davalı ile arasındaki araç satım ilişkisi kapsamında davalıya araç bedelini ödemesine rağmen davalının aracın zilyetliğini kendisine teslim etmediğini ileri sürerek, araç satış tutarına mahsuben ödediği 39.200,00 TL'nin iadesi ile mahrum kaldığı karın davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı ise, araç satım ilişkisi bulunduğunu, ancak bakiye bedelin ödenmemesi sebebiyle aracın davacıya teslim edilmediğini savunmuştur. Dosya kapsamının incelenmesinde; davacı ile davalı arasında ... plakalı aracın satımına dair ilişki kurulduğu, davacının dava dışı banka ile 08.08.2006 tarihinde genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davalıya 39.200,00 TL ödeme yapıldığı, trafik tescil kayıtlarına göre aracın 11.08.2006 tarihinde davacı adına tescil edildiği, yine trafik tescil kayıtlarında aynı tarihte ... Bankası TAO adına rehin tesis edildiği, dava dışı banka tarafından davacı aleyhine 24.079.2007 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile söz konusu kredi sözleşmesi kapsamında alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemenin 01.10.2019 tarih ve 2016/276 Esas, 2019/875 Karar sayılı sayılı ilk kararı ile davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonunda Dairemizin 13.10.2022 tarih ve 2019/2660 Esas, 2022/1299 Karar sayılı kararı ile; dava dışı Bankanın rehin kaydının devam edip etmediği hususunun davacının eldeki davada aktif dava ehliyeti açısından değerlendirilmesi gerektiği ve davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemiz kaldırma kararı sonrasında mahkemece dava dışı bankaya müzekkereler yazılarak yeniden yapılan yargılama sonucunda istinaf konusu eldeki karar ile bu kez, dava dışı bankanın davaya muvafakat vermediği gerekçesiyle, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Her ne kadar mahkemece davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu durum usul ve yasaya aykırı olmuştur. Şöyle ki; Somut olayda dava dışı ... Bankası TAO'nun 15.06.2023 tarihli yazı cevabında, davacının ilgili kredisinin kapalı olduğu, davacı tarafından rehinin kaldırılması talebinde bulunulmadığı, rehinin devam ettiği ve davaya muvafakatlerinin bulunmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili 09.01.2018 tarihli beyan dilekçesinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamında dava dışı rehin hakkı sahibi ... Bankası TAO'ya ile söz konusu kredi borcunun ödendiği ve dosyanın kapsandığını beyan etmiş, 14.01.2024 tarihli dilekçesinde bu yönde beyanda bulunmuş, yine istinaf dilekçesinde de aynı yönde beyanda bulunmuştur. İstinaf ek beyan dilekçesi ekinde ise dava dışı bankanın ilgili trafik tescil şubesine dava konusu araç üzerindeki rehinin kaldırılması talepli olarak yazdığı 28.02.2024 tarihli yazıyı sunmuştur. Rehin hakkı sahibi tarafından verilen muvafakat davanın her aşamasında tamamlanabilecektir. Rehin hakkı sahibi tarafından kredi borcunun kapatıldığının bildirilmesi halinde menfaati kalmayan rehin hakkı sahibinin davaya muvafakatinin aranmasına gerek yoktur (Benzer yönde Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 09.11.2023 tarihli ve 2021/25788 Esas, 2023/12141 Karar sayılı kararı ile Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 29.06.2020 tarih ve 2018/5516 Esas, 2020/4069 Karar ). Somut olayda, dava dışı bankanın kredinin kapalı olduğunu bildirmesi ve 28.02.2024 tarihli yazısı ile dava konusu araç üzerindeki rehinin kaldırılması yönünde ilgili trafik tescil şube müdürlüğüne yazı yazmış olması nazara alındığında dava dışı bankanın davaya muvafakat vermemesinin sonuca bir etkisi bulunmamaktadır. Bu sebeplerle, davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca, esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,4-Taraflarca İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran tarafa iadesine,5-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair;HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.11.07.2024