İstanbul BAM 13. HD 2024/468 E. 2024/530 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/468 Esas

KARAR NO: 2024/530 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI: 2022/654 Esas - 2023/976 Karar

TARİHİ: 20/12/2023

DAVA Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ 21/03/2024

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... ili ... ilçesinde ... isimli iş yerini işlettiğini, dava dışı ... isimli tanıdığının kendisine ... A.Ş.'nin Şişli ilçesinde, elinde bulunan araç filosunu satışa çıkardığını haber etmesi sonucu bahse konu araçları satın almak amacıyla ortağı ... ile İstanbul'a gittiğini, ... araçların satın alınmasına aracılık yapan ... isimli şahsı arayarak müvekkilinin bahse konu araçları satın almak istediğini söylediğini, ... isimli şahsın, davalının Menkul Yönetimi Filo 2. El Satış Yönetmeni olan ... ile iletişim kurduğunu, filodaki araçların listesini istediğini, davalının 2. El Satış Yönetmeni ... kendisine gönderdiği listeyi müvekkiline gönderdiğini, müvekkili ...'ın listede filodan istediği araçları seçtiğini, seçtiği araçların satın alınması konusunda anlaşma sağlandığını, müvekkilinin, Mustafa Yeniçeri isimli arkadaşının yönlendirmesiyle davalı ... isimli şahısla iletişim kurduğunu, ... A.Ş. Menkul Yönetimi Filo 2. El Satış Yönetmeni olan ... ile iletişim kurulduğunu ve bankaya ait filodan araç alınması konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkilinin ... isimli şahsın ... ile yaptığı görüşmeler çerçevesinde, banka yetkilisi ... mail olarak kendisine göndermiş olduğu listeden yaklaşık 16 araç seçtiğini, gönderilen listeyi ekte sunduklarını, devamında müvekkilinin davalı davalı ile 16 adet aracın satın alınması konusunda anlaşma yaptığını, bahse konu araçlar için davalının ''..." İban numaralı hesabına 20.01.2021 tarihinde 457.000,00 TL, 21.01.2021 tarihinde 870.000,00 TL , 26.01.2021 tarihinde 300.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.627.000,00 TL (BirMilyon AltıyüzYirmiyedibintürklirası) parayı davalının banka hesabına yatırdığını, müvekkilinin bahse konu 16 aracın bedelini davalının banka hesabına yatırmış olmasına rağmen davalı tarafından müvekkiline araçların devrinin gerçekleştirilmediğini, bankaya yapılan havalelere dair dekontları ekte sunduklarını, müvekkilinin ... isimli şahsın davalının Menkul Yönetimi Filo 2. El Satış Yönetmeni olan ... ile işbirliği yapması, bahse konu araç filosuna ait listenin davalının sigortalı ve resmi çalışanı ... tarafından gönderilmesi nedeniyle anlaşma konusu 16 adet aracın bedeli olan toplamda 1.627.000,00 TL'yi davalının hesabına gönderdiğini ancak anlaşma konusu 16 adet aracın müvekkiline devredilmediğini, ... isimli şahsın 16.11.2021 tarihli İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/180993, İstanbul CBS 2021/122171 dosyasında ve 12.08.2021 tarihli İstanbul 6. Sulh Ceza Hakimliği 2021/648 Sorgu numaralı sorguda ... A.Ş. Levent şubesi çalışanı ... ile işbirliği yaptığını, ..., araç listelerini kendisine gönderdiğini ikrar ettiğini, ... isimli şahsın ifadesi ve sorgusundan da görüleceği üzere müvekkili ...'ın, sigortalı olarak ... Menkul Yönetimi Filo 2. El Satış Yönetmeni olan ... işbirliği ile dolandırıldığını, müvekkilinin iradesinin davalının çalışanı tarafından sakatlandığını, 1.627.000,00 TL'nin de müvekkiline iade edilmediğini, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarından da görüleceği üzere, bankanın aracı olarak yapılan dolandırıcılıkta, dolandırıcı ile dolandırıcılık mağduru arasındaki işbirliğini ispatlama yükümlülüğünün banka üzerinde olduğunu, müvekkilinin ... isimli şahıs ile banka çalışanı ... işbirliği ile dolandırıldığını, ..., 04.02.2021 tarihinde müvekkiline mail gönderdiğini ve gönderdiği mailde müvekkili tarafından banka hesabına toplamda 1.627.000,00 TL'nin yatırıldığını ikrar ettiğini, işbu dava ve arabuluculuk sürecini başlatmadan önce davalıya Hatay ....Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 01/03/2022 tarihli ihtarnamesiyle tüm bu hususlar belirtilerek ödenen bedelin taraflarına iadesi talep edilmesine rağmen davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, buna ilişkin ihtarnameyi ekte sunduklarını, arabuluculuk faaliyetinden de bir sonuç alınamadığını beyanla 1.627.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; davacının 1.627.000,00 TL müvekkiline ödeme yaptığını ve işbu ödemelere karşılık 11 adet aracın kendisine devredildiğini, davacı tarafın iddia ve beyanlarını anlamakta zorlandıklarını, davacı yan tarafından iddia edildiği üzere 1.627.000,00 TL müvekkiline ödeme yapıldığını ve bu ödeme karşılığında kendisine aracı olarak hizmet verdiğini iddia ettiği ...'in 22.01.2021 ve 08.02.2021 tarihlerinde müvekkili firmaya attığı mail kapsamında müvekkili tarafından ... vekili ... ; 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 174.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 205.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 177.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 100.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 99.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 199.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 217.000,00 TL bedelle, 25.01.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 92.000,00 TL bedelle, 09.02.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 131.500,00 TL bedelle, 09.02.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 119.000,00 TL bedelle, 09.02.2021 tarihinde ... Plakalı aracın 131.500,00 TL bedelle devredildiğini, davacı tarafın bu hususa dilekçesinde hiç yer vermediğini, ödediği bedele karşılık 11 adet araç aldığını beyan etmeyi herhalde unuttuğunu düşündüklerini, müvekkili tarafından davacılara satışı hususunda işbu 11 araç dışında bedeli alınmış ancak teslim edilmemiş araç bulunmadığını, müvekkilinin faaliyetlerinden birinin de araç kiralama filosu olmak ile kira sözleşmesi dolan araçları herkese açık bir şekilde satmak olduğunu, bu husus kapsamında sadece davacıya özel bir durum olmamakla ilgilenilen herkese talep halinde araç ve fiyat listelerinin atıldığını, devam eden süreçte listede belirtilen bedeller kapsamında araçların ödeme yapılan kişilere devredildiğini, sadece davacı yana özel bir teklif yada ticari anlaşmanın, araçları ayırtmak adına mutabık kalındığı bir ön veya kısmi ödemenin söz konusu olmadığını, ödediği bedel karşılığı 11 aracı devralan herhangi bir defi veya itiraz ileri sürmeyen davacının davasındaki amacının davadan anlaşıldığı üzere kötü niyetli olarak dekontlara başka plakalar yazmak sureti ile farklı gayeleri amaçlamak olduğunu, mail olarak sunduğu yazışma da herhangi bir mailin kendisince yazıldığını, müvekkili firma nezdinde hiçbir bağlayıcılığı ve geçerliliği olmayan tek taraflı irade beyanından ibaret olduğunu, müvekkiline toplamda 1.627.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeler karşılığında da kendi aracısı olduğunu beyan ettiği diğer davalının talebi ile 25.01.2021 ve 08.09.2021 tarihlerinde kendi rızası ve iradesi ile satışa hazır araçlardan 1.maddede sayılı 11 adet aracın devredilerek teslim edildiğini ve fatura kesildiğini, davacı vekilinin dava açarken bu hususa ilişkin bir beyanda bulunmadığını, hiçbir ad ve nam altında kabul etmemek ile davacının dilekçesindeki iddialar dikkate alındığında asıl dolandırılanın müvekkili, havadan güncel değeri dava konusu tutarın şu an kat ve kat üstünde olan 11 araç sahibi olanın da davacı olacağını, bu bakımından araçların güncel sürüm değerlerine ilişkin fazlaya dair tüm yasal ve dava haklarını saklı tuttuklarını beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarih ve 2022/654 Esas - 2023/976 Karar sayılı kararında; "Davacı tarafından açılan dava 14/09/2023 tarihinde takip edilmemiş; başvuruya bırakılmış ve yenilenmemiştir.H.M.K.nın 150. Maddesi hükmü gereğince; işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve Mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Hukuksal durum bu olunca da davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile; "Davanın H.M.K.nın 150. maddesi hükmü gereğince açılmamış sayılmasına," karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; taraflarınca açılan yukarıda esas ve karar numarası yazılı dosyada 20/12/2023 tarihli gerekçeli karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, gerekçe kısmında; "Davacı tarafından açılan dava 14/09/2023 tarihinde takip edilmemiş; başvuruya bırakılmış ve yenilenmemiştir." şeklinde belirtildiğini, taraflarınca işbu karara itiraz edilmişse de Mahkemenin 24/01/2024 tarihli kararında itirazı dikkate almayarak hüküm kurduğunu, 14.09.2023 tarihli duruşmaya mazeret dilekçesi gönderildiğini fakat bunun dikkate alınmadığını, duruşmaya katılmadıklarından kararın tefhim edilemediğini, taraflarına işbu karar tebliğ edilmemiş olup 20.12.2023 tarihinde Mahkemece davanın açılmamış sayılacağına kararı verildiğini, duruşma zaptında verilen dosyanın işlemden kaldırılması kararının taraflarına tebliğ edilmemesinin söz konusu olaya sebebiyet verdiğini, dosyanın işlemden kaldırılacağı taraflarına tebliğ edilmediğinden bahisle söz konusu durumdan haberdar edilmemelerinden kaynaklı olarak yenileme işleminin de yapılamadığını;Dosyanın işlemden kaldırılması kararının taraflarına tebliğ edilmemesi ve devamında davanın açılmamış sayılmasına kararı verilmesinin hukukun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğini, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin işbu kararının kaldırılmasının zorunlu olduğunu, müvekkili depremzede olup mahkemenin hükmetmiş olduğu avukatlık ücreti ve dava masraflarını karşılayabilecek durumda olmadığını, müvekkilinin işbu tutarlar için teminat yatırdığı takdirde maddi olarak zorlanacağını beyanla Yerel mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, taraflar arasında 16 adet aracın kendisine satılarak devredileceği konusunda anlaşma sağlandığı, araç bedellerinin davalının banka hesabına havale edilmek suretiyle ödendiği ancak araçların devredilmediğinden bahisle ödenen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile iadesi talebine ilişkindir. Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 6100 sayılı HMK'nın 150/1. maddesi hükmü uyarınca; usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. 150/3. maddesi uyarınca; işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve Mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Somut dosyada; İlk Derece Mahkemesi'nce 14.09.2023 tarihli duruşmada; davacı vekilinin herhangi bir mazeret bildirmeksizin duruşmada hazır olmadığı ve davalı vekilince davanın takip edilmeyeceğinin beyan edildiğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, istinaf dilekçesinde iddia edilenin aksine dosya kapsamında 14.09.2023 tarihli duruşma günü için gönderilmiş bir mazeret dilekçesinin bulunmadığı, davacı tarafın davayı takip etmemesi nedeniyle verilen işlemden kaldırma kararının Mahkemece re'sen davacı tarafa tebliğ edilemeyeceği, davacı tarafından dosyanın takip edilmesi gerektiği ve HMK'nın 150/3. maddesi kapsamında dosyanın işlemden kaldırıldığı 14.09.2023 tarihinden itibaren üç aylık süre içerisinde yenileme talebinde bulunulmadığı, bu minvalde Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle ve Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider bulunduğu takdirde karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 21/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.