Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1502 Esas

KARAR NO: 2024/1556 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI: 2023/137 Esas (Derdest Dava Dosyası)

TARİH: 25/06/2024 (Ara Karar Tarihi)

DAVA: Alacak

KARAR TARİHİ: 10/10/202

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Üretim Gıda firmasının davacı tarafından açılan Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alımı İhalesini kazandığını, 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı kanun kapsamında "2020 Yılı Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alım İşi" için taraflar arasında sözleşme imzalandığını, dava dışı şirketin ihale mevzuatı gereği davalı ... Bankası A.Ş.'den 826,200,00 TL tutarında “Kesin Teminat Mektubu" alarak davacıya verdiğini, dava dışı şirketin covid19 pandemisini gerekçe göstererek sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini ve teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi için İstanbul Anadolu 31 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/11 değişik sayılı dosyası üzerinden tedbir kararı aldığını, akabinde dava dışı şirketin İstanbul Anadolu 22 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/92 esas sayılı dosyası nezdinde açtığı davada, taraflarınca değişik iş dosyası üzerinden alınan tedbir kararına itiraz edildiğini ve mahkemenin 26/01/2021 tarihli ara kararı ile itirazlarını kabul ederek tedbiri kaldırdığını, yargılama sonucunda Mahkemenin 2021/554 Karar sayılı ve 28/12/2021 günlü kararı ile “1)Davacı şirket ile davalı Marmara Üniversitesi arasında ... EKAP Kayıt No.lu ihale kapsamında 04.11.2019 tarihinde akdedilen Marmara Üniversitesi Yemekhanelerine 2020 yılı Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti alımına ait sözleşmenin 01.04.2020 tarihinde davacı şirket tarafından tek taraflı olarak feshinin HAKLI NEDENLE FESİH OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 2) Davacı şirket tarafından davalı kuruma verilen ... Bankası'ndan alınan 30.01.2020 tarih ve ... seri no.lu 826.200,00 TL tutarındaki TEMİNAT MEKTUBUNUN DAVACI ŞİRKETE İADESİNE,” karar verildiğini, dava dışı şirket yetkilisinin bu karara dayalı olarak 16/02/2022 tarihli dilekçesi ile taraflarından teminat mektubunun iadesini talep ettiğini, anılan mektubun ikinci fıkrasında “Protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... YEMEK ÜRETİM GIDA İLETİŞİM OTOMOTİV SAN, VE TİC, LTD. ŞTİ ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ... BANKASI A.Ş'nin imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve ... BANKASI A.Ş. ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz." denildiğini, teminat mektubunun yukarıda yazılı bulunulan teminatı kapsamında ve teminatın karar gereği teslimini talep eden dilekçeye cevaben, M.Ü. Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'nın 23/02/2022 tarih ve ... sayılı yazısı ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yazarak, kesin teminatın nakde çevrilmesi (karar gereği teslimat aşamasında amme borcu bulunduğundan davacı adına vergi-prim borcunu ilgili idarelere ödemek için) için bankaya başvurulması talebinde bulunduğunu, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'nın da 23/02/2022 tarihli ve 226956 sayılı yazı ile yaptığı başvurusu ile mevzuat gereği yerine getirmesi gereken hususları içeren bir yazı ile davalı Bankaya başvuruda bulunduğunu, ancak davalı bankanın İstanbul Anadolu 22 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/92 esas, 2021/554 Karar sayılı kararını gerekçe göstererek talebi reddettiğini, oysa teminat mektubunun irad kaydedilmemesine ilişkin Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen tedbir kararının, Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/92 Esas sayılı dosyasında verilen 26/01/2022 taribli ara kararı ile kaldırıldığını ve mektup bedelinin irat kaydedilmesi üzerindeki hukuki engelin kalktığını, zaten bu yasağın amacının teminat mektubunun idarenin kendi alacakları için gelir kaydedilmesine engel olma olduğunu, ayrıca teminat mektubunun paraya çevrilmesi taleplerinin, teminatı irad olarak kaydetmek için değil, yüklenici dava dışı şirketin vergi / prim borcunun vergi sorumlusu sıfatıyla taraflarından ödenmesi, teminat mektubunun mahkeme kararı gereği teslimi aşamasında mali mevzuat gereği yapılması zorunlu olan işlemlerin tamamlanması için ileri sürüldüğünü, öte yandan İstanbul Anadolu 22 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/92 esas, 2021/554 Karar sayılı, teminatın dava dışı şirkete iadesine ilişkin kararının istinaf aşamasında olup henüz kesinleşmediğini, dava dışı şirketin 12.357.464,41-TL vergi borcu bulunduğunu, davalı bankanın nakde çevrilme talebini kabul etmemesi nedeniyle, amme borcunun ödenemediğini ileri sürerek; davacının mahkeme kararı gereği teminat mektubunun teslimi işlemlerinden olan vergi/prim borçlarının çıkması nedeniyle yöneltilen “paraya çevirme” talebinin davalı bankaca reddi nedeniyle; teminat mektubunun ya da temin ettiği 826.200,00-TL'nin düzenleme tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi, masraf ve yeniden değerleme oranı ile güncellenecek bedeli'nin lehdarına ya da göstereceği şahsa yahut üçüncü başka kişilere teslim edilmemesi, güncel karşılığının dava süresince bloke edilmesi için tedbir kararı verilmesine, kamu zararına engel olmak için Gelir İdaresi Başkanlığı ve Sosyal Sigortalar Kurumuna davaya katılmaları için davanın ihbarına ve dilekçe örneğinin gönderilmesine, davanın kabulü ile bilirkişi raporu sonrasında tarafımızca arttırılmak üzere “... Banasına ait ... mektup numaralı 826.200,00-TL bedelli” teminat mektubu ile garanti edilen 826.200,00-TL'nin düzenleme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi, masraf ve yeniden değerleme oranı ile güncellenecek bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Banka tarafından, müşterisi dava dışı ... Yemek Üretim Gıda İnşaat İletişim Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehtar sıfatını haiz olduğu, muhatabın davacı olduğu 30.01.2020 tarih ve ... sayı, 826.200,00-TL bedelli ve 01.03.2021 vadeli teminat mektubu ("Teminat Mektubu") düzenlendiğini, mektubun vadesinin, 24.02.2021 tarihli vade uzatım yazısı ile birlikte uzatıldığını ve teminat mektubunun 24.02.2022 tarihine kadar tazmine yönelik başvuru yapılmaması halinde hükümsüz olacağının düzenlendiğini, davacı taraf ile dava dışı lehtar arasında alacak davası ikame edilmiş olup, İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/92 E. - 2021/554 K. Sayılı 28.12.2021 tarihli kararı ile teminat mektubunun ... İletişim Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine karar verildiğini, ana dava ikame edilmeden önce ... yemek firması tarafından yapılan tedbir başvursunun, İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/11 D. İş - 202/12 Karar numaralı 07.04.2020 tarihli kararı ile kabul edildiğini ve dava konusu mektubun MARMARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından irat kaydedilmesinin önlenmesine ilişkin tedbir kararı verildiğini, davacı tarafın tazmin talebinin hem anılan tedbir kararı hem de İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/92 E. - 2021/554 K. Sayılı dava 28.12.2021 tarihli kararı uyarınca yerine getirilemediğini, davacı tarafın bu kez, mektubun dava dışı şirkete iadesine yönelik karara rağmen, dava dışı şirketin vergi prim borcu kendilerince ödenmek üzere tazmini için 50.000-TL'lik iş bu davayı açtığını, davacı iddialarının hukuki dinlenebilirliği bulunmadığını, teminat Mektubu Bedeli 826.200,00-TL olup, davacının dava dışı şirketin prim borçlarına ilişkin bildirdiği bedelin 12.357.464,41-TL olduğunu, bu bedelin mektup bedelinin oldukça üzerinde bir tutar olduğunu, bu nedenle davacının iş bu davayı kısmi dava olarak açamayacağını, tazmin talebinin, tedbir kararı uyarınca yasal olarak reddedilmek zorunda olduğunu, İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/11 D. İş - 202/12 Karar numaralı dosyasında verilen 07.04.2020 tarihli ara karara davalı bankanın uymak zorunda olduğunu, İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/92 E. Sayılı dosyasından 13.01.2021 tarihli ara karar ile bu tedbirin kaldırılmasına karar verdiğini ancak akabinde 28/12/2021 tarihli nihai kararı ile dava dışı şirketi haklı bularak teminatın şirkete iadesine karar verdiğini, tedbir kararının kaldırılmasından yerel mahkemece teminat mektubunun dava dışı şirkete iade edilmesine ilişkin hüküm kurulduğu tarihe kadar taraflarına tazmin talebinde bulunulmadığını, tedbir kararı'nın kaldırılığının taraflarına ilk defa 13.04.2022 tarihli yazı ile bildirilmiş olup, bu tarihin de teminat mektubu'nun lehtara iade edilmesi gerektiğine ilişkin gerekçeli karar tarihinden sonra olduğunu, mahkeme kararı ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespitine ve mektubun iadesine karar verildiğinden, teminat mektubunu kuran ilişkinin ortadan kalktığını, davaya konu edilen teminat mektubu metni incelendiğinde; "İdarenizce yapılan ihale sonucunda MARMARA ÜNİVERSİTESİ YEMEKHANELERİNE 2020 YILI MALZEME DAHİL 4 KAP YEMEK HİZMETİ ALIMI İŞİ işini taahhüt eden yüklenici ... YEMEK ÜRETİM GIDA İNŞAAT İLETİŞİM OTOMOTİV SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.'nın 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun ile ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu kesin teminat tutarı 826.200,00 TL (Yalnız/SekizYüzYirmiAltıBinİkiYüz TÜRKLİRASI.) ... BANKASI A.Ş. Garanti ettiğinden, yüklenici; taahhüdünü anılan Kanunlar ile ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde," düzenlemesinin yer aldığını, garanti edilen bedel sebebe bağlanmış olmakla, söz konusu sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespit edilmiş olmasının davalı bankanın tazmin yükümünü tamamı ile ortadan kaldırdığını, yine ilişki yasal olarak sonlanmış olduğundan, dava dışı lehtarın vergi prim borçlarının davacı tarafça ödenmesi gerekliliğine ilişkin iddiaların da somut olay bakımından hukuki dinlenebilirliği bulunmadığını, diğer taraftan vergi prim borçlarının ödenmesi amacıyla tazmin talebinde bulunulmuş olmasında hukuki yarar da bulunmadığını, davacı tarafın dava dışı lehtarın vergi prim borçları nedeniyle bir zarara uğramış olmadığını, uğramadığı zararın tazmini amacıyla dava ikame edilmesinde hukuki fayda bulunmadığını ileri sürerek, huzurdaki davanın teminat mektubu lehtarı dava dışı ... Yemek Üretim Gıda İnşaat İletişim Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ihbar edilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 25/06/2024 (Ara Karar Tarihi)2023/137 Esas (Derdest Dava Dosyası) sayılı kararında; "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlığın çözümünün yargılamayı gerektirdiği davanın esasını çözer mahiyette ve hüküm etkisi doğuracak yönde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir."gerekçesi ile, ''Talep sonucunu içerir mahiyette tedbir kararı verilemeyeceğinden ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlının idarelerine gönderdiği 14/10/2021 tarih ve ... sayılı yazısı ile, "...diğer taraftan 5510 sayılı Sosyal sigortalar ve GEnel Sağlık Sig. Kanunun 90. Maddesine istinaden Kurumumuzu soğuk damgasını ve barkod numarasını ihtiva eden ilişiksizlik belgesi verilinceye kadar yüklenicinin idareniz nezdinde kesin teminatının iade edilmemesi gerekmektedir. Aksi halde idareniz hakkında genel hükümlere göre işlem yapılacaktır." tebliğ edildiğini, Dava dışı firma tarafından İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2020/92 E. Sayı ile haklı feshin tespiti ile teminat mektubunun iadesi istemiyle açılan davada, SGK'nun yukarıda yapılan bildirimi olduğu, mektubun iadesine karar verilemeyeceği bildirilmiş ise de, adı geçen mahkeme kararıyla teminat mektubunun iadesine karar verildiğini; İade kararı gereği davacı firma yetkilisi tarafından 16/02/2022 tarihli dilekçesi ile, mezkur karar gereği Teminat Mektubunun İadesinin, idarelerinden talep edildiğini; anılan mektubun ikinci fıkrasında "Protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... YEMEK ÜRETİM GIDA İLETİŞİM OTOMOTİV SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ... BANKASI A.Ş'nin imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve ... BANKASI A.Ş. ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz." denilmekte olduğunu, Teminat mektubunun yukarıda yazılı bulunulan teminatı kapsamında ve teminatın karar gereği teslimini talep eden dilekçeye cevaben, M.Ü. Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı da ekte ibraz edilmekte olan 23/02/2022 tarih ve 225216 sayılı yazısı ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yazarak, kesin teminatın nakde çevrilmesi (karar gereği teslimat aşamasında amme borcu bulunduğundan davacı adına vergi-prim borcunu ilgili idarelere ödemek için) için bankaya başvurulması talebinde bulunmuştur. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı da 23/02/2022 tarihli ve 226956 sayılı yazı ile yaptığı başvurusu ile mevzuat gereği yerine getirmesi gereken hususları içeren bir yazı ile davalı Bankaya başvuruda bulunduğunu, Ancak 02/03/2022 tarihinde kayıtlarına ... sayı ile giren 24/02/2022 tarihli ... sayılı yazı ile ... Bankası'nın, bahsi geçen mahkeme kararını gerekçe göstererek, taleplerini haksız olarak karşılamadığını; ... Bankası'nın ... sayılı ve 17/03/2022 tarihli cevabi yazısı ile de, Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/11 Değişik İş sayılı tedbir kararı ve Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/92 E. Sayılı dosyadan verdiği teminat mektubunun iadesine ilişkin Mahkeme kararının gerekçe tutularak taleplerini reddettiğini, Mahkeme tarafından verilen teminat mektubunun irad kaydedilmemesine ilişkin Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen tedbir kararı, Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/92 Esas sayılı dosyasından verilen 26/01/2022 tarihli ara kararı ile Üniversitemiz lehine reddedilmiş ve irad kaydedilmesine ilişkin yasağın sona erdiğiğini, hukuki engelin ortadan kalktığını; bu yasağın amacının teminat mektubunun idarenin kendi alacakları için gelir kaydetmesine engel olmak olduğunu; bu nedenle teminat mektubunun davacının kendisine teslimine engel olan bir yasak tedbir de olmadığını, Ayrıca teminat mektubunun paraya çevrilmesi taleplerinin, teminatı irad olarak kaydetmek için değil, idarelerinde yüklenci olan lehdarın vergi, prim borcunun vergi sorumlusu sıfatıyla idarelerince ödenmesi için, teminat mektubunun mahkeme kararı gereği teslimi aşamasında mali mevzuat gereği yapılması zorunlu olan işlemleri tamamlamak için olduğunu, Aynı Mahkeme tarafından verilen teminat mektubunun iadesine ilişkin 2020/92 E 28/12/02021 tarih ve 2021/554 K sayılı karar istinaf aşamasında olup henüz kesinleşmediğini; karar ile teminat mektubunun iadesine hükmedildiğini; teminat mektubunun iadesi için lehdarın başvuruda bulunduğunu; teminat mektubunun iadesinin Kararda belirtildiği üzere Marmara Üniversitesi tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini, teminat mektubunu iade edebilmek için mevzuat gereği vergi – prim borçlarının bulunmaması gerekli olduğundan bu borçların ödenebilmesi için 23/02/2022 tarih ve ... sayılı dilekçeleri ile mektubun paraya çevrilmesinin talep edildiğini; teminat mektubunun teslimi aşamasında ihale/vergi mevzuatı ile kame idareleri vergi-prim borcu bakımından ilişiksizlik/borçsuzluk belgesinin teminini zorunlu kılmakta olduğunu; aksi halde teminat mektubunun ödenmesinin mümkün olamadığını; vergi-prim borcu göründüğü halde ödeme yaparsa, o idarenin kendisi bu borçtan sorumlu tutulmakta olduğunu; teminat mektubu lehdarının SGK ve Vergi Dairesinden temin edilen 12.357.464,41-TL SGK-vergi borcu bulunduğuna dair yazıların ihtarnameye eklendiğini; sonuç olarak Asliye Hukuk Mahkemece teminat mektubunun iadesine karar verilmesi doğrudan mektubun muhatabına hiçbir işleme gerek olmadan verilmesi anlamına gelmeyip, 07/03/2022 tarihli ilk ihtarnamelerinde de bildirdiklerini; mektubun lehdara teslimi aşamasında, ihale mevzuatı gereği vergi ve prim borçsuzluğunun idareleri tarafından denetlenmesi ve borcuna rastlandığı takdirde ilgili Vergi Dairesi ya da Sosyal Sigorta Kurumuna ödenmesi, davalı banka dahil tüm üçüncü kişileri bağlayan mevzuat gereği idareleri açısından yasal zorunluluk olduğunu; idareleri yüklencisi olan ve mektubun kendisine iadesine Mahkemece karar verilen lehdarın ekli belgeler ile sabit olan kamu borçlarının ödemesinin yine lehdar adında ilgili Vergi Dairesine-SGK Müdürlüğüne ödenmesi için işlemlerin tamamlanmasının idareleri açısından bir zorunluluk olduğunu ancak, bu işlemlere devam edebilmelerinin, davalı Bankanın teminat mektubunu paraya çevirmesi taleplerini reddettiğinden, mümkün olamadığını ve kamusal devlet alacağının ödenemediğini, ... Bankası'nın mevzuata uygun taleplerini reddettiğinden görülen davanın açıldığını; zarar miktarı öğrenmek için ilgili yerler ile yazışma yürütüldüğünü ve davacının toplam amme borcunun (güncel olmayan hali ile vergi ve sgk prim borçlarının ) 12.357.464,41-TL olduğunun öğrenildiğini; teminat mektubu ile dava dışı ... firmasının amme borcunun bir ksımının karşılanması olanağı varken, şayet teminat mektubu paraya çevrilir, karşılıksız kalır yahut başkaca bir tasarruf işlemi yapılırsa amme alacağının tahsili imkanı da ortadan kalkacak ve bu surette devlet zararının oluşacağını; bu nedenle tedbir kararı verilmesinin bir zorunluluk olduğunu; bu aşamada tedbir kararının verilmesinin hüküm etkisinin kesinlikle bulunmadığını, İleri sürerek, yukarıda açıklanan sebeplerle dava hakkında karar verilinceye kadar dava konusu teminat mektubunun temin ettiği 826.200,00-TLnin düzenleme tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi, masraf ve yeniden değerleme oranı ile güncellenecek bedelinin lehdarına ya da göstereceği şahsa yahut üçüncü başka kişilere teslim edilmemesi, başkaca bir tasarruf işlemi yapılmaması güncel karşılığının dava süresince bloke edilmesi için tedbir kararı verilmesine ilişkin kararlarını reddeden mahkemenin 25/06/2024 tarihli ara kararının kaldırılmasına ve tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep: teminat mektubu bedelinin tazmini istemi ile açılan davada, dava konusu teminat mektubunun dava dışı yükleniciye veya göstereceği üçüncü kişiye iadesinin tedbiren önlenmesine ve teminat mektubu tutarının düzenleme tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi, masraf ve yeniden değerleme oranı ile güncellenecek değerinin davalı banka tarafından tedbiren bloke edilmesine karar verilmesi istemlerine ilişkin olup, mahkemece tedbir isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı yan; dava dışı ... firması ile aralarındaki 04.11.2019 tarihinde akdedilen Marmara Üniversitesi Yemekhanelerine 2020 yılı Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alımına Ait Sözleşme'den doğan dava dışı yüklenici firma yükümlülüklerinin teminatı olarak taraflarına davalı banka tarafından düzenlenmiş dava konusu 826.200,00-TL bedelli kesin teminat mektubunun sunulduğunu, yüklenici tarafından sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini, e İstanbul Anadolu 31 Asliye Hukuk Mahkemesi'nden mektubun nakde çevrilmesini önleyici ihtiyati tedbir kararı alındığını, akabinde esas davanın İstanbul Anadolu 22 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/92 esas sayılı dosyasın nezdinde ikame edilerek sözleşmenin haklı feshedildiğinin tespiti ile mektubun iadesinin talep edildiğini, yargılama esnasında taraflarınca değişik iş dosyasında alınan tedbir kararına yapılan itirazın kabul edildiğini ve tedbirin kaldırıldığını, ne varki yargılama sonucunda 2020/92 esas, 2021/554 karar sayılı ve 28/12/2021 tarihli ilam ile yüklenici haklı bulunarak koşulları oluşmamasına rağmen sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespitine ve teminat mektubunun yükleniciye iadesine karar verildiğini, bu kararın halen kesinleşmediğini, ancak yüklenicinin taraflarına başvurarak mektubun iadesini talep ettiğini, taraflarına dava dışı yüklenicinin SGK prim borcu bulunduğuna dair Kurum yazısı tebliğ edildiğini, bunun üzerine mektubun davalıya teslimi işlemlerinin tamamlanabilmesi bakımından kamu borçlarının ödenmesi amacıyla mektup bedelinin tazmini için 23/02/2022 tarihinde davalı bankaya başvuruda bulunulduğunu, banka tarafından İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/11 D. İş - 202/12 karar numaralı 07/04/2020 tarihli tedbir kararı ile esas davada verilen 2020/92 esas, 2021/554 karar sayılı ve 28/12/2021 tarihli ilam gerekçe gösterilerek tazmin taleplerinin reddedildiğini, oysa teminat mektubunun ikinci paragrafı uyarınca bankanın mektup bedelini tazminle yükümlü olduğunu, bu nedenle şimdilik 50.000,00-TL'nin tazmini için davalı banka aleyhine dava açıldığını ileri sürerek, dava konusu mektubun yükleniciye iadesinin tedbiren engellenmesi ve mektup bedelinin faizi ile birlikte güncel değerinin davalı bankada tedbiren bloke edilmesi talep edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 389. maddesine göre mevcut durumda meydana gelecek bir değişme nedeniyle gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilebilir. 6100 sayılı HMK'nın 390. maddesine göre, tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda, dava konusu teminat mektubu içeriğine, İstanbul Anadolu 22 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/92 esas, 2021/554 karar sayılı dosyası içeriğine ve mevcut delil durumuna göre; mevcut durumda meydana gelecek bir değişme nedeniyle gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağına, davacının dava konusu teminat mektubu bedelinin tazmini talebinin davalı banka tarafından haksız olarak reddedildiğine yönelik iddialarının esası bakımından, bu aşamada yaklaşık düzeyde ispat koşulunun oluşmadığı anlaşılmış olup, mahkemece tedbir isteminin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacı yanın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı taraf harçtan muaf olduğundan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve karar harcının alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 10/10/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.