Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/549 Esas

KARAR NO: 2024/1219 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEME: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/11/2021

DOSYA NUMARASI: 2020/984 Esas 2021/1083 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 12/07/2024

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; bir kısım faturaların tahsili amacıyla davalı aleyhine Bakırköy ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı neticesinde takibin durduğunu beyanla davalının itirazının iptaline, takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına talep ve dava etmiştir.Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 25/11/2021 tarih 2020/984 Esas 2021/1083 Karar sayılı kararında; ''...Taraflar arasında mevcut ticari ilişki kapsamında davacı tarafın alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 07/09/2020 tarihli fatura haricinde davalıdan toplam 101.159,04-TL alacaklı olabileceği, işbu alacağın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, diğer yandan tarafların bağlı bulundukları vergi dairesine bildirdikleri B formlarından birbirleriyle uyumlu olduklarının anlaşıldığı, bu bağlamda HMK 222/3 md gereğince davacı tarafın alacağın varlığını kanıtladığı kanaatine varılmıştır. Ancak, davalı tarafın davacıya her biri 3.240,00-TL olmak üzere toplam 6.480,00-TL ödeme yaptığı alınan raporda ortaya konulmakla, sonuca ulaşılırken davacıya yapılan ödemelerin de göz önüne alınması gerekecektir. Bilirkişi raporuna göre, tarafların ticari kayıtlarının açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yaptırıldığı saptanmakla mevcut halleriyle lehlerine kanıt olabilecekleri anlaşılmıştır. Davalı tarafın, 13/10/2020 takip tarihinden ve ödeme emrinin davalı tarafa tebliğ edildiği 14/10/2020 tarihi ile ödeme emrine itiraz tarihi olan 20/10/2020 tarihinden sonra davacı tarafa karşı düzenlenen 06/11/2020 tarihli 58.482,00-TL tutarlı satış faturasının, bilirkişi raporuna göre davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirtilmekle, sonuca etkili olmayacağı kanaatine varılmıştır.Davacının da belirttiği üzere 07/09/2020 tarihli faturaya konu malların davalı tarafa teslim edilmediği ve teslime yönelik olarak davalı tarafın temerrüde de düşürülmediği göz önüne alındığında, söz konusu bu fatura yönünden davacının alacaklı olduğunu kabule olanak bulunmamaktadır. Buradan hareketle, davacının, takibi başlatırken davalı tarafından kendisine yapılan ödemeleri teslimi yapılmayan mallara ilişkin davacı tarafça düzenlenen 07/09/2020 tarihli 96.854,40-TL tutarlı faturadan düşülerek 90.374,40-TL üzerinden takibe konu ettiği değerlendirilmekle, davalı tarafın yapmış olduğu ödemelerin davalıya teslimi yapılan diğer faturalar toplamından indirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle; takibe konu, teslimi yapılmış ve kesinleşmiş faturaların toplamı olan 101.159,04-TL'den davalının davacıya iki ayrı sefer de yapmış olduğu toplam 6.480,00-TL ödeme indirildiğinde ortaya çıkan 94.679,04-TL yönünden davayı kabul etmek gerekmiş, belirlenebilir olan faturaya dayalı alacağa davalı tarafından yapılan haksız itiraz nedeniyle davacı lehine kabul edilen tutar üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile, '' Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına itirazının 94.679,04-TL yönünden kısmen iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin, müvekkilin alacağını ispatladığını kabul ettiğini ve takip konusu faturalardan üçü için davalının itirazını iptal ettiğini, ancak, 07/09/2020 tarihli fatura için davalıya malların teslim edilmediği ve temerrüde düşürülmediği gerekçesiyle davacının bu fatura yönünden alacaklı olmadığını belirterek red kararı verdiğini, bu kararın hatalı olup, usul ve yasaya aykırı olduğunu,Dosyada bulunan 01.11.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre, icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar ve BA-BS formlarının incelendiği ve davacının talep ettiği miktar kadar alacaklı olduğunun anlaşıldığı, davacının, 07.09.2020 tarihli irsaliye faturası düzenlediğini, davalının bu faturaya itiraz etmediğini ve ticari defterlerine işlediğini, davalının, icra takibine itiraz ettikten sonra kötü niyetle iade faturası düzenlediğini, Davalının bir kısım malları teslim almadığını ancak bu malların hazır olduğunu ve matbaada bekletildiğini, davalı bedelini ödemediği için malların teslim edilemediğini, bahsi geçen malların davalıya özel olarak üretilmiş olup, başka bir şahıs/ firmaya satılma ihtimali bulunmadığını, bu sebeple davacının zararı oluştuğunu, Mahkemenin 07/09/2020 tarihli fatura ile ilgili gerekçesinin hukuka ve somut olaya uygun olmadığını, kararın kısmen red noktasından kaldırılması ve davanın tümden kabulü gerektiğini, ayrıca, mahkemenin masraf, avukatlık ücreti ve harç konularındaki kararlarının da usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/984 E. 2021/1083 K. sayılı ve 25.11.2021 tarihli kararının kısmen red noktasından kaldırılmasını, davanın tümden kabulünü, kararın icrasının yargılama sonuna kadar geri bırakılmasını ve masraf ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Mahkemenin, kısmen itirazını kabul etmiş olmasına rağmen, haksız itiraz olarak değerlendirdiğini ve İcra İflas Kanunu (İİK) 67/2 maddesi gereğince %20 tazminata hükmettiğini, bu kararın, hem kanun maddesine hem de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına aykırı olduğunu, kısmen kabulün, itirazın yerinde olduğu anlamına geldiğini ve tazminatın kaldırılması gerektiğini, Bilirkişi raporunda, 13.10.2020 takip tarihinden sonra düzenlenen iki fatura (... ve ...) üzerinden itiraz edildiği ve bu faturaların iade faturası olduğunun belirtildiği, ticari defterler incelendiğinde, teslim yapılmadığının ve iade faturası düzenlendiğinin tespit edildiği, davacının iki faturayı takibe konu etmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, Bilirkişi raporunun, iki fatura dışında kalan ve davacı yan ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 155.336,40 TL tutarındaki alacakları içerdiğini, 13.10.2020 tarihi itibariyle aradaki farkın 36.197,04 TL olduğunun tespit edildiği, bu nedenle, davacının talebinin haksız olduğu ve kötü niyetli olduğu için %20 tazminata hükmedilmesi gerekirken, aleyhlerine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Müvekkilin, maske üreticisi olup, karşılığında maske teslimi yapıldığını, ancak bu durumun araştırılmadığını ve eksik inceleme yapıldığını, belirtilen 36.197,04 TL'nin dahi haksız olduğu yerde, fazladan iade edilen fatura alacaklarının tahsil edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesinin 2020/984 Esas ve 2021/1083 Karar sayılı kararının kısmen kabul noktasının kaldırılmasına, davanın tümden reddine, kararın icrasının yargılama sonuna kadar geri bırakılmasına, masraf ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

STİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, fatura alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı taraf, Davalı borçlunun bir kısım fatura alacaklarının ödendiği, devamındaki bir kısım faturalara ilişkin malların tesliminin yapılmadığı yönündeki savlarının haksız ve dayanaksız olduğunu, dava konusu icra takibinde bedeli talep edilen faturaların hangileri olduğunun açıkça yazılı olduğunu, davalı borçlunun söz konusu faturalara yasal süresi içinde itiraz etmediği gibi, itiraz dilekçesinde de hangi fatura bedelinin ödendiğini, hangi faturalara ilişkin malların teslim alınmadığını belirtmediğini, diğer yandan davalının bir kısım malları teslim almadığının doğru olduğunu ancak, malların hazır olduğunu ve matbaada beklediğini, davalının bedelini ödemediği için malların teslim edilmediğini, bedelini ödeyerek istediği anda teslim almasının mümkün olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 25/02/2021 tarihli ön incelemeye hazırlık tutanağının 2 nolu ara kararı ile; Davacı vekiline dava dilekçesinin 3 nolu bendinde belirttiği davalı tarafından teslim alınmayan malların hangi faturaya konu mallar olduğunu ve miktarını bildirmek üzere süre verildiği, davacı vekili 15/04/2021 tarihli dilekçe ile ara karar uyarınca beyanda bulunduğu, davacı vekili beyan dilekçesi ile; Dava dilekçesinin 3 nolu bendinde belirttiği ve davalı tarafından teslim alınmayan malların faturasının, dava konusu icra takip dosyasına ödeme emri ekinde de sunulan, 07.09.2020 tarihli, ... numaralı ve 96.854,40 TL bedelli fatura olduğunu, dava dilekçesinde, davalının bir kısım malları teslim almadığını ancak bu malların hazır olduğunu ve matbaada bekletildiğini, davalı bedelini ödemediği için malların teslim edilemediği, bu defa, iş bu malların matbaada bekletildiğinin ispatı babında fotoğrafları dilekçe ekinde sunduğunu, bahsi geçen malların davalıya özel olarak üretilmiş olup, başka bir şahıs/ firmaya satılma ihtimalinin bulunmadığını, bu sebeple davacının zararının oluştuğunu belirtmiştir.Mahkemece, davacıya ait mal ve hizmet satımına ilişkin BS formları ile davalıya ait mal ve hizmet alımına ilişkin BA formlarının ilgili vergi dairesi müdürlüklerinden getirtilerek tarafların ticari defter ve kayıtları da inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı, alınan bilirkişi raporunda;Davacı yan tarafından davalı yana 2020 yılında 198.013,44 TL. tutarında 4 adet fatura düzenlendiği, faturaların E fatura olarak usulüne uygun düzenlendiği, davacı tarafça mal ve hizmet alımına ilişkin BS formu ile davalı taraf ise mal ve hizmet alımına ilişkin BA formu ile dava konusu 4 adet faturanın kdv hariç toplam 167.808,00 TL. Olarak, ilgili vergi dairesine beyan edildiği, dava konusu faturalanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının kendi ticari defterlerinde davalı yandan cari hesap olarak takip tarihi olan 13.10.2020 tarihi itibariyle 191.533,44 TL alacaklı olduğu, davalının kendi ticari defterlerinde ise davacı yana cari hesap olarak takip tarihi olan 13.10.2020 itibariyle 191.533,44 TL borçlu olduğu, 13.10.2020 takip tarihinden sonra davalı yan tarafından davacı yana 06.11.2020 tarihli ... numaralı (kdv dahil) 96.854,40 TL tutarında iade faturası düzenlendiği, iade faturasının davacı yan tarafından davalı yana düzenlenen teslimi yapılmayan ve davacının kabulünde olan 07.09.2020 tarihli ... numaralı (kdv dahil) 96.854,40 TL satış faturasına istinaden düzenlendiği, davalı yan tarafından — 13.10.2020 takip tarihinden sonra 06.11.2020 tarihinde ... numaralı (kdv dahil) 58.482,00 TL tutarında satış faturası düzenlendiği ve davacı yan ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı yan ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 06.11.2020 tarihli 2 adet fatura toplamının 96.854,40 + 58.482,00 = 155.336,40 TL tutarında olduğu, 07.09.2020 tarihli ... numaralı (kdv dahil) 96.854,40 TL satış faturasına konu malların teslim edildiğine dair irsaliye ibraz edilmediği belirtilmiştir.HMK 190/1 maddesine göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Fatura içeriği malın davalıya teslim edildiği ve faturadan kaynaklı alacaklı olduğunun ispat külfeti davacıya aittir.Somut olaya döndüğümüzde; davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen rapor içeriğindeki tespitler de gözetildiğinde,mal ve hizmet satımına ilişkin davacı tarafın BS ve mal ve hizmet alımına ilişkin davalı tarafın BA formlarının karşılaştırılması sonucunda dava ve takip konusu faturaların her iki tarafça vergi dairelerine beyan edildiğinin anlaşıldığı, davaya konu alacağın dayanağı olan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu durumda teamül gereği fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekse de davacı vekili 15/04/2021 tarihli dilekçe ile; Dava dilekçesinin 3 nolu bendinde belirttiği ve davalı tarafından teslim alınmayan malların faturasının, dava ve takip konusu 07.09.2020 tarihli, ... numaralı ve 96.854,40 TL bedelli fatura olduğunu belirttiği, bu durumda davacı tarafın beyanının HMK. 188 madde uyarınca ikrar sayıldığı, 6100 sayılı HMK 188. madde düzenlemesine göre, tarafların mahkeme önünde ikrar ettikleri vakıalar çekişmeli olmaktan çıkar ve ispatı gerekmez. Maddi bir hatadan kaynaklanmadıkça da ikrardan dönülemez. İkrar, ikrar eden taraf aleyhine kesin delil teşkil eder. Artık, lehine ikrar yapılan taraf ikrar edilen vakıa için delil göstermek ve o vakıayı ispat etmekle yükümlü değildir. Bu durumda; dava ve takip konusu 07.09.2020 tarihli, ...53 numaralı ve 96.854,40 TL bedelli fatura muhteviyatı malın davacı tarafından davalıya teslim edilmediğinin kesinleştiği, davalı tarafından takip tarihinden sonra bu faturaya istinaden düzenlenen iade faturasının süresi içerisinde düzenlenmediği tespit edilmiş ise de davacı tarafın ikrarı uyarınca iade faturasının yerinde olduğu, TBK 207/2 maddesinde, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu düzenlenmiş olup aksine bir sözleşme olduğu taraflarca iddia edilmediği gibi bu yönde delilde olmadığı, davacı tarafça bu fatura konusu malın teslimi yönünde takip tarihinden önce davalı tarafı teslim yönünde temerrüde düşürmediği, bu düzenlemeye göre davacı tarafça faturaya konu malı davalı tarafa teslim etmeden fatura bedelini talep edemeyecektir. Bu durumda davacı tarafın mal teslimi yapmadığı 07.09.2020 tarihli, ...53 numaralı ve 96.854,40 TL bedelli fatura bedelinin takip tarihindeki alacak miktarından düşüldüğünde davacının takip tarihi itibariyle 94.679,04 TL. Alacaklı olduğu, davalı tarafça davacı adına takip tarihinden sonra 06.11.2020 tarihinde ... numaralı (kdv dahil) 58.482,00 TL tutarında satış faturası düzenlemiş ise de bu faturanın davacı tarafça kabul edilmediği, bu faturaya konu malın teslim edildiğinin davalı tarafça ispat edilemediği, bu durumda davalı tarafından düzenlenen bu fatura bedelinin davalı borcundan mahsup edilemeyeceği, bu tespitler doğrultusunda davalı tarafın takip tarihi itibariyle davacıya 94.679,04 TL. Borçlu olduğu tesbit edilmiştir. Bu durumda ispat külfeti davalı tarafta olup tüm bu değerlendirmeler ışığında, davalının ticari belgelerinde kayıtlı olan borcun ödendiğini kanıtlaması gerekmektedir. Davalı tarafından ödeme yapıldığına dair ödeme belgesinin sunulmadığı ve tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediği,İİK'nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra - inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit ve belli olması gerekir. Somut olayda, davaya konu icra dosyasındaki icra takibine dayanak asıl alacak faturaya dayalı olup likit (bilinebilir, belirlenebilir) ve muayyen nitelikte olduğundan mahkemece davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi yerinde olup İlk Derece Mahkemesinin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin ve davalı vekilinin aksi yöndeki tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç itibariyle, davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Tarafların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalıdan alınması gereken 6.467,52 TL istinaf karar harcından, istinaf eden davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1.615,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.852,52‬ TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı varsa yatıran ilgili tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 12/07/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.