İstanbul BAM 12. HD 2023/2028 E. 2024/981 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/2028

KARAR NO: 2024/981

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/05/2023

NUMARASI: 2021/247 Esas 2023/229 Karar

DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kayaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/06/2024

Asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı/karşı davalı vekili; müvekkili ... ile davalı ... arasında. ... tarafından üretilen kumaş numunelerinin Birleşik Arap Emirlikleri'nde bulunan ... isimli şirkete teslimi konusunda anlaşma yapıldığını, kumaş emtiasının taşınacağı yerin alıcı bilgilerinin davalıya eksiksiz bildirildiğini, davalı ... tarafından düzenlenen 09.01.2021 tarihli konşimentoda taraflar arasındaki navlun sözleşmesine aykırı olarak boşaltma yerinin alıcının teslim alacağı yerden farklı bir Liman olarak gösterildiğini, alıcının malı Birleşik Arap Emirlikleri'ne en yakın liman olan Füceyre Limanı'nda teslim alacak olmasına rağmen konşimentoda boşaltma yeri olarak Suudi Arabistan’da yer alan Cidde Limanı gösterildiğini, malların Cidde Limanı'na taşındığını, davalı şirket yetkilisinin 18.01.2021 tarihli mailinde alıcı adresinin Cidde Limanı ile bağlantısının olmadığının tespit edildiğini, malların Cidde Limanı'nda bekletildiğini ve burada imha edildiğini, imha edilen mallar nedeniyle müvekkili ... Tekstil nezdinde zarar oluştuğunu, bu zarardan davalı taşıyanın sorumlu olduğunu belirterek, 565,50 TL gümrük masrafı, 319,00 TL ihracatçılar birliği 2021 aidat makbuzu, 25.779,28 TL numune kumaş bedeli, 1.506,54-TL navlun bedeli (180-USD) olmak üzere toplam 28.170,32 TL’nin yabancı para kısmı için 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi doğrultusunda arabuluculuk ilk oturum tarihi olan 09.04.2021 tarihinden itibaren devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek oranda faiz işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, TL cinsinden olan 26.663,78-TL’nin, 09.04.2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP VE KARŞI DAVA: Davalı vekili; müvekkili şirketin edimlerini sözleşmeye göre eksiksiz yerine getirdiğini, söz konusu zararların meydana gelmesinde davacı ...’in tek başına tam kusurlu olduğunu, davacı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından davacı adına sonradan kesilen fatura için davacı tarafından müvekkili adına iade faturası tanzim edildiğini, davacı tarafın malların yanlış limana gittiğini dilekçesinde belirttiği üzere, geminin ayrılma tarihinden sonra davalı müvekkili tarafından tespit edildiğini kabul ettiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete onay için gönderilen maillerde teslim limanının, Cidde olarak yer aldığını ve bunun davacı tarafından onaylandığını, müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını belirterek

davanın reddini talep etmiştir.

KARŞI DAVA: Karşı davacı vekili; karşı davaya konu taşıma sürecinde müvekkili şirketin davacıdan alacağını alamadığını, taşımaya konu emtiaların yanlış limana taşınması sonrasında imha sırasında oluşan 32.000-TL masraflar ile arabulucu gideri 1.670-TL’nin müvekkili tarafından karşılandığını, davacının tam kusurlu olması nedeniyle oluşan bu masraflardan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine, karşı davalarının kabulü ile toplam 33.670-TL'nin arabuluculuk ilk oturum tarihi olan 10.08.2021 tarihinden itibaren ticari faizi ile davacı karşı davalıdan alınarak, müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP: Karşı davalı vekili; müvekkilinin malların Cidde Limanı'na taşınacağına dair beyanı bulunmadığını, malları Cidde Limanı'na boşaltan davalının hangi hususa dayanarak bu limanı tespit ettiğinin belirsiz olduğunu, karşı davacıya ödemelerin eksiksiz yapıldığını ispatlayan dekontların sunulduğunu, 180-USD navlun bedelinin 11.01.2021 tarihinde davalı ... banka hesabına ödendiğini,sözleşme görüşmelerinde alıcının adresini doğru bir biçimde davalıya ilettiğini,malların Birleşik Arap Emirlikleri'ne gönderileceğini belirttiğini, ancak malların Suudi Arabistan'a taşındığını, mail yazışmalarından Cidde Limanı'nın aktarma limanı olarak seçildiğinin anlaşıldığını, davalının sunduğu maillerde adı geçen ... Bey'in şirketin yetkili temsilcisi olmadığını, mail yazışmalarında bir an için şirketin yetkili temsilcisi tarafından atılmış olsaydı dahi bu mail onayının elektronik imzalı olması gerekeceğini, karşı davacının arabulucu aşamasında ... numaralı fatura alacağını talep ettiğini, tarafların bu hususta görüşüp anlaşamadığını, karşı dava dilekçesinde Bakırköy .... İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyası nedeniyle ... A.Ş. şirketi ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ödenen arabuluculuk anlaşma bedelini gösterdiğini, 27.08.2021 tarihli arabuluculuk anlaşma belgesinde anlaşmaya dayanak olarak taraflar arasındaki ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklı başvuru gösterildiğini, arabuluculuk anlaşma belgesinin dayanağı olduğu iddia edilen Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının ödeme emrinde tüm bunlardan farklı olarak borca dayanak olarak ... numaralı fatura gösterildiğini, dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşamasında farklı bir fatura için başvuru yapıldığından zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanmadan dava açıldığını, farklı bir fatura için yürütülen arabuluculuk bedelinin müvekkilinden talep edilmesi için bu bedel yönünden de arabuluculuk başvurusu yapılması gerektiğini, ... ile ... anlaşma belgesinin 27.08.2021 tarihli olup müvekkili ile ... arabuluculuk görüşmelerinin 10.08.2021 tarihinde tamamlandığını, bu durum da davalının zorunlu arabuluculuk şartını yerine getirmediğini belirterek davanın kabulüne ve davalının karşı davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, taraflar arasında dava konusu taşımaya dair iletişimin 28/12/2020 tarihinde başladığı ve yazışma konusu olarak "Ambarlı-Cidde Parsiyel" konu başlığı ile yazışmaların yürütüldüğü, 04/01/2021 tarihinde davalı tarafından davacıya gönderilen konşimento draftında tahliye limanı olarak Cidde bilgisinin yazılı olduğu ve ...tarafından bu konşimento draftına "kontrol edildi, onaylıyoruz" cevabı verildiği, Whatsapp yazışmalarında da Tahliye Limanının Cidde değil, Birleşik Arap Emirlikleri olacağına ilişkin herhangi bir beyan bulunmadığı, yalnızca teslimat adresinin Birleşik Arap Emirlikleri olacağı ve bu nedenle her bir kolinin üzerine Birleşik Arap Emirlikleri yazan etiketlerin yapıştırılacağından bahsedildiği,zararın tahliye limanı ile teslim yeri arasındaki farklılıktan kaynaklandığı, asıl dava bakımından davalı akdi taşıyan sıfatını haiz olup davacı taşıtan-yükleten tarafından bildirilen bilgileri konşimentoya yazma sorumluluğuna sahip olduğu, buna göre de, tahliye limanı olarak Cidde'nin kayıtlı bulunduğu konşimento draftına, davacı Kalmen tarafından onay verildiği dikkate alındığında,davalının konşimentonun düzenlenmesi ile emtiaların Cidde Limanına gitmesi bakımından sorumluluğu bulunmadığı, bu karışıklığa davacı çalışanlarının sebebiyet verdiği,davalı taşıyıcının sorumluluğu bulunmaması nedeni ile asıl davanın reddine, Karşı davada,fiili taşıyan ... Firması tarafından, Cidde Limanına taşınması nedeni ile alıcısı tarafından alınmayan emtianın imha masraflarının, rücuen tahsili istemine ilişkin olup; karşı davacının ticari defterlerinde yapılan incelemede, karşı davacının 3.109,04-USD tutarlı masrafları ... firmasına ödediği tespit olunduğu, Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyası ile Bakırköy Arabuluculuk Bürosu ... numaralı anlaşma belgesinde,... tarafından karşı davacı aleyhine 3.098,85-USD bedelli Cidde Limanı'na taşınan emtianın imhası nedeni ile oluştuğu anlaşılan alacak için icra takibi başlatıldığı 2021/4282 numaralı Arabulucu dosyasında 27.824-TL imha kapsamında ... firmasına 3 ayrı taksitte ödenmesi ve arabuluculuk ücreti olan 1.670-TL'nin de karşı davacı tarafından ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığı, arabuluculuk görüşmelerinden önce ... Firmasına ödendiği belirtilen 500- USD'nin dava konusu uyuşmazlık nedeni ile ödendiğine dair delil sunulmadığı anlaşma belgesinde bu ödemeye ilişkin kayıt bulunmadığını, karşı dava konusu 29.494-TL'ye ödeme tarihlerinden itibaren faiz işletilerek karşı davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ: Davacı-karşı davalı vekili; TTK'nın 1229. maddesinin ilk fıkranın (a) bendi gereği konişmentonun yükletenin beyanına uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğini, müvekkilin Suudi Arabistan'da bulunan Cidde Limanının boşaltma limanı olarak gösterilmesi konusunda hiçbir beyanı bulunmadığı halde navlun sözleşmesine aykırı şekilde, malların buraya taşınarak Cidde Liman'ında imha edildiğini, müvekkilinin mallarının telef olması nedeniyle zararı doğduğunu,malların teslim edileceği ülkenin Birleşik Arap Emirlikleri olduğu açıkça belirtildiğini, Whatsapp konuşmalarında da görüleceği üzere gönderilene ait olan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Füceyre kentinde bulunan adres ibraz edildiğinde davalı şirket yetkilisi tarafından "adresin eksik olduğu ancak olduğu haliyle iletildiği" konusunda bir geri dönüş mesajı alındığını, müvekkil şirket tarafından davalı şirket yetkilisine bilgilendirme yapıldığı ve bu geri dönüş sayesinde davalı taşıyan şirketin malların teslim alınacağı adres bilgisine haiz olduğunun anlaşıldığını, ayrıca davalı şirket yetkilisi sözleşmeye konu malların her bir kolisinin üzerine- Birleşik Arap Emirlikleri- yazan etiketin yapıştırılacağını beyan ettiğini, mail yazışmalarındaki konu başlığı davalı şirket tarafından belirlenmiş olup müvekkil şirketin Cidde Limanı'nın aktarma limanı mı yahut boşaltma limanı mı olarak kullanılacağını bilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, zira davalı taşıyan şirket yetkilisine malların gönderileceği adres belirtilmiş olup bunların nasıl taşınacağı konusunda müvekkil şirketin bir müdahalesi bulunmadığını,"Cidde yükünüzle ilgili aktarma acentası ile yükün Dubaiye göndermek için temaslarımız ediyor, Ciddede beklemeden kaynaklanan masraflar aşağıdaki gibidir..."denmek suretiyle de davalı taşıyan şirketin Cidde Limanı'nın asıl teslim yeri olmadığı hususunda bilgisi bulunduğunu, davalı şirket bir deniz taşıma şirketi olup malların nasıl taşınacağı kısmı davalı taşıyan şirketin sorumluluğunda olduğunu, müvekkil şirkete ait yükün BAE'ye taşınılacağı bilgisine sahip olarak Cidde Limanı'nın aktarma limanı değil de son boşaltma limanı olduğunun belirtilmesinin,davalıyı TBK nın 112,TTKnın 178 maddeleri uyarınca sorumlu kıldığını, bildirdiği Füceyre (BAE) kenti ile davalı taşıyan şirket ...'un boşaltma limanı olarak belirlediği Cidde (Suudi Arabistan) arasındaki mesafe de göz önüne alındığında boşaltma limanının konişmentoda hatalı olarak belirlenmesi tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özenin davalı tarafından gösterilmediğini açıkça gösterdiğini ileri sürerek davalının zarardan sorumlu olmadığına yönelik kararın kaldırılmasını, davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.2-Davalı karşı davacı vekili, Mahkemece; ... Firmasına ödenen 500- USD nin dava konusutaşıma nedeni ile ödendiğine dair dosyaya delil sunulmadığı belirtilmiş ise de bu durumun gerçeği yansıtmadığını, zira 06.09.2021 (uyap 08.09.2021) tarihli karşı dava dilekçe eklerinde dekontun dosyasına ibraz edildiğini, bilirkişi raporlarına göre de tarafların ticari kayıtlarında yansıdığının belirlendiğini ileri sürerek bu kısmın düzeltilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Uyuşmazlık alıcının adresi BAE olduğu halde;Cidde (Suudi Arabistan) Limanına taşınan emtia nedeniyle karşılıklı uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir. Her iki taraf hatalı olarak bir başka ülkeye gönderilen bu sebeble alıcı tarafından teslim alınma imkanı olmayan limanda imha edilen emtia nedeniyle zarara uğramıştır.Davacı taşıtan tarafından davalı taşıyıcıya teslim edilen evrakların; 4 Ocak 2021 tarihli menşe şehadetnamesinde alıcının adresi ..., ..., ... olarak kayıtlı olup,Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen 04/01/2021 tarihli gümrük çıkış beyannamesinde, 30.12.2020 tarihli alıcı adına düzenlenen faturada , 29.12.2020 tarihli kumaş tartı çeki listesi ve ekinde aynı adres ,Taşıyıcı olarak da ... AŞ yazılıdır. Karşı yan alıcı tarafından gönderilen fatura Arapça düzenlendiğinden bu konu taraflar arasında görüşülmüş, şirket ismi ..., ..., ... olarak tekrar edilmiştir. Biz adres istedik bunu verdiler ,"adres o şekilde ... Hanım" denilmiştir. Alıcı adres bilgileri doğru şekilde davacı tarafından davalıya bildirildiği halde davalı taşıyıcı da bu bilgiler üzerine boşaltma limanını Jeddah olarak belirlemiştir.15 ocak 2021 tarihinde davalı taşıyıcıdan gelen mailde Ambarlı -... /LCL /... yazılıdır.18 Ocak tarihli mailde alıcı firmanın Jeddah ile bir bağlantısı olmadığı fark edildiğinde durum davacıya bildirilmiştir. Davacı şirket tüm belgelerde adres bilgisini doğru olarak davalıya vermiş ,ayrıca emtianın hangi Limana gönderileceğine ilişkin hiç bir bilgi vermemiştir.İlk olarak çıkış ihbarının Jeddah olduğunun yazılı olmasının fark edilip duruma müdahale edilmesinin taşıma işinin uzmanı olmayan davacıdan beklenemeyeceği gözetilmelidir.Buna göre, davacının tahliye limanının Jeddah olduğu bilgisi vermediği halde konşimentoda boşaltma limanının Jeddah olarak düzenlendiği, başlangıçta yapacağı kontrolü yapmayan davalının Jeddah Limanı'ndaki acentesinden aldığı bilgiye istinaden yaptığı hatayı fark ettiği anlaşılmaktadır.Davalı taşıyıcı kendisine verilen adres bilgisine göre taşıma güzergahını belirleyecek ,bu kapsamda taşımayı yapacak fiili taşımacı ve gemi ile bağlantıyı kuracak olan davalının kusursuz olduğunun kabulü doğru olmamıştır. Asıl davada davacı tarafından bildirilen alıcı adresinin BAE olduğu konşimentoda dahi yazılı olduğu halde, boşaltma Limanı'nın Cidde olarak belirlendiği ,Cidde de boşaltılması gereken emtianın BAE adresindeki alıcıya nasıl bildirilip teslim alınacağı sorgulanmadan fiili taşımayı organize edenin davalı taşıyan olduğu ,bildirilen teslim adresine göre taşıma güzergahının planlaması, malları gemiye yükletmesi gereken akdi taşıyan konunun uzmanı olduğu halde konşimento draftını onayladığı gerekçesiyle , kusurun davacıda olduğunun kabulü ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Anlatılanlara göre; TTK'nın 1178 vd maddeleri uyarınca davalı taşıyıcının kusurlu,davacı taşıtanın kusursuz olduğu kabul edilerek dava ve karşı davada hükme varılması gerekirken ,davacının kusurlu olduğunun kabulü ile asıl davanın bu sebeble reddine ,karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Ancak davacı taşıtanın zararı karar vermeye elverişli şekilde belirlenmediğinden eksiklikler giderilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olduğundan kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/05/2023 Tarih 2021/247 Esas 2023/229 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına,Taraflarca yatırılan peşin istinaf karar harcının (Davacı-karşı davalı 539,7‬0-TL davalı-karşı davacı 269,85-TL) istek halinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/06/2024