İstanbul BAM 12. HD 2021/1767 E. 2024/693 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/1767

KARAR NO: 2024/693

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 05/12/2019

NUMARASI: 2016/408 Esas - 2019/1203 Karar

DAVA: İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/05/2024

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait emtiaların uluslararası taşımasını üstlendiğini, müvekkili şirket tarafından Fransa’da mukim ... firmasından Türkiye’de mukim davalı şirkete teslim edilmek üzere taşınan 4 araca hurda plastik cinsi emtianın satıcıdan teslim alınarak 18.11.2014, 19.11.2014 ve 21.11.2014 tarihlerinde Kapıkule Gümrük Müdürlüğüne getirildiğini, emtialar getirildiğinde ithal için gerekli izinlerin ve prosedürlerin davalı tarafından yerine getirilmediğinin anlaşıldığını, bu nedenle ilgili gümrük müdürlüğünün emtialarla ilgili olarak gerekli izinlerin alınması vs işlemler nedeniyle emtiaların araçların içinde beklediğini,müvekkili şirket lehine bekleme ücreti doğduğunu, aynı zamanda emtiaların taşınması için müvekkili tarafından anlaşma yapılan alt nakliyeciler tarafından da müvekkiline bekleme ücreti tahakkuk ettirildiğini, müvekkili tarafından davalı alıcıya 13.01.2015 tarihli 9.300-Euro bedelli bekleme ücreti faturası düzenlendiğini, ödenmediğinden İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini,davalının icra dairesinin yetkisine yönelik yetki itirazının yerinde olmadığını,davalının borca itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 26.12.2016 tarihli cevaba cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde sehven fazla talepte bulunulduğunu, müvekkilinin alacağının 9.300-Euro olduğunu belirterek, HMK'nın 141. maddesi kapsamında taleplerinin 9.300-Euro olarak kabulünü talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; davacı tarafından bekleme ücreti talep edilen araçların davacıya ait olup olmadığının, dolayısıyla bekleme ücreti talebinde bulunup bulunamayacağının dosya içeriğinden anlaşılamadığını, bu araçlardan ... ve ... plakalı aracın dava dışı ... şirketine ait olduğunu, bu durumda davacı şirketin bekleme ücreti talebinde bulunabilmesi için öncelikle ... firmasına ve diğer araç sahiplerine bekleme ücreti adı altında bir ödeme yapmış olması gerektiğini, ancak böyle bir ödeme belgesi bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığını, müvekkilinin Fransa'dan ithal ettiği ürünlerin taşınması hususunda ... firması ile anlaştığını, davacının ... firmasıyla kendi arasında anlaşarak taşıma işini üstlenmesi halinde bekleme ücretini sözleşmenin tarafı olan ... firmasından talep edebileceğini,müvekkiline husumet yönetilemeyeceğini, emtiaların gümrükte beklemesinde müvekkili firmanın kusuru bulunmadığını, müvekkilinin Fransa’dan ithal etmek istediği emtianın eksiksiz ve mevzuata uygun bir şekilde taşınması ve ithalat işlemlerinin yapılabilmesi için ... Müşavirliği ve bu gümrük müşavirliği bünyesinde birlikte faaliyet yürüten ... Lojistik firmasıyla anlaştığını, satıcının faturaları ve ATR belgeleriyle eşya arasındaki uyumsuzluğunu tamamen taşıyıcı ve gümrük müşavirinin sorumluluğunda gerçekleştiğini belirterek, davanın reddine,davacı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı nakliye şirketinin davalı adına taşıma hizmetini ifa ettiği, kök ve ek bilirkişi raporlarında davacıya yansıtılan bekleme ücretinin CMR konvansiyonu hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği, CMR 11. maddesine göre davacı tarafın somut olayda alt taşıyıcısına navlun haricinde ödediği araç bekleme ücreti dolayısıyla maddi yönden menfaatinin zarar gördüğü sübuta erse bile, ödediği bedeli davalı taraftan değil ancak kendisine karşı (CMR md. 11/2) sorumlu durumda olan göndericiden talep edebileceği, davacının davalıdan talep edebileceği araç bekleme ücretinden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili; müvekkili şirket emtianın hasarlanmasından ve/veya gecikmesinden dolayı davalıya karşı sorumlu olduğu gibi, emtianın kusurundan ve/veya eksik bilgilerden dolayı da müvekkili şirkete karşı davalı tarafın sorumlu olduğunu, nitekim CMR 11/2 maddesi “Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir. Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşımacıya karşı sorumludur. Ancak taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hüküm dışındadır” şeklinde olup, davalı adına Fransa’daki firma hareket ettiğinden dolayı müvekkili şirketin muhatabının davalı firma olduğunu, Yargıtay kararları gereği müvekkili şirketin haklı olarak bekleme ücreti faturası düzenlediğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, davacı taşıyıcı tarafından davalı alıcıya hitaben düzenlenen bekleme ücreti faturasına dayalı alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Taşımanın güzergahı itibariyle uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekmektedir. Taşıyıcının, belirlenen sürede veya makul sürede taşıma işini yerine getirmesi durumunda isteyebileceği taşıma ücreti, sözleşmede belirlenen ücrettir. Ancak taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinde fazla beklerse, taşıma ücretine ek bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır (6102 sayılı TTK'nın 863/3. maddesi). Tarafların ayrıca taşıma sözleşmesine, yükleme ve boşaltmanın makul süre içinde yapılmaması halinde taşıyıcının ek ücrete hak kazanacağına ilişkin hüküm koymaları da mümkündür. CMR Konvansiyonun11. maddesi uyarınca da; malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için gerekli belgelerin taşıyıcıya gönderen tarafından verilmesi gerekmekte olup, bu gibi belgelerin bulunmaması veya yetersiz olmasından doğacak zarardan, taşımacıya karşı gönderici sorumludur. Ancak taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hükmün dışındadır. O halde taşınmak üzere taşıyıcıya teslim edilmiş emtia, gümrük belgelerindeki eksiklik veya yanlışlıklardan dolayı gecikmeli olarak taşınmış ise, bu durumda sorumluluk gönderene ait olmakla birlikte, gecikmenin gümrük belgelerindeki eksiklik veya yanlışlıktan kaynaklandığını ispat yükü taşıyıcı üzerindedir. Somut olayda; davalı tarafından Fransa'dan ithal edilen plastik emtiasının Türkiye'ye taşınması işinin akdi taşıyıcı olarak dava dışı ... firması tarafından üstlenildiği, taşıma işinin ... tarafından davacı şirkete verildiği, fiili taşımanın ise ... Lojistik'in taşıma işini verdiği dava dışı ... Taşımacılık firması tarafından gerçekleştirildiği, emtianın Türkiye'ye varışında yapılan gümrük kontrollerinde Fransa'daki ihracatçı firma tarafından düzenlenmiş olan gümrük beyannamesindeki GTIP numarası, fatura ve A.TR belgesi ile emtia arasında uyumsuzluk bulunduğu, dolayısıyla düzenlenen belgelerin emtiayı teslim etmediğinin tespit edildiği, bu konuda gümrük idaresince yaptırılan test ve analiz işlemleri nedeniyle emtianın 19.11.2014 tarihinden 14.01.2015 tarihine kadar 56 gün boyunca araçta bekletildiği, dava dışı ... tarafından davacı ...'e demuraj ücreti açıklamalı 4.000-Euro tutarlı fatura düzenlendiği, davacı tarafından dava dışı fiili taşıyıcı ... Taşımacılık firmasına 27.03.2015 tarihinde 11.429,16-TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından davalı alıcı adına 13.01.2015 tarihli 9.300-Euro tutarlı bekleme ücreti faturası düzenlenmiştir. Uyuşmazlıkta öncelikle davacı taşıyıcının bekleme ücreti talebini kime yöneltebileceğinin tespiti gerekir. Davacı ile dava dışı ... firması arasındaki e-posta yazışmalarından anlaşılacağı üzere, olayda dava dışı ... alıcı ile taşıma sözleşmesi yaptığından davacı karşısında taşıtan sıfatını haiz olup ,davacı taşıyıcı fiili taşımayı ... şirketine yaptırdığı anlaşılmaktadır. Maillerde davacının navlun faturalarını logistanbul adına düzenlediği ,yine taşıma işini yaptıran ... olarak gösterilmesine rağmen ,akidi olmayan davalı alıcıya başvurması mümkün değildir. Tespit edilen bu taşıma ardıllanmasına göre davacı taşıyıcı, fiili taşıyıcı ... firmasına yaptığı bekleme ücreti ödemesini ancak kendi akidi olan ... firmasından isteyebilir. Bu nedenle davacı tarafından malın sahibi alıcı ... firmasına husumet yöneltilmesi mümkün olmayıp, mahkemece davanın bu sebeble reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Somut olayda dava ve icra takibi , 32.850-euro dava değeri üzerinden açılmış ise de yargılama sırasında alacak talebi darltılarak 9.300-Euro'ya düşürülmüş olup, bu beyan feragat hükmündedir.Davacı tarafından dava dışı fiili taşıyıcı ... firmasına 27.03.2015 tarihinde 11.429,16-TL ödeme yapılmış ise de,davacı icra takibinde döviz cinsi alacak talep edildiği ,yabancı para alacağının Türk Lirası olarak istenmesi mümkün ise de,doğumu Türk Lirası olan alacağın yabancı paraya çevrilerek istenmesi de mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle,istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 368,3‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/05/2024