Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/2273

KARAR NO: 2024/1341

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 27/09/2021

NUMARASI: 2019/529 Esas - 2021/705 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/09/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; davacı şirket tarafından nakliyat abonman/emtia sigorta poliçesi ile sigortalı ... Kiralama'nın ilgili bulunduğu iş makinesi emtiasının davalının sorumluluğunda İstanbul’dan Gümüşhane’ye sevki esnasında alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, olay sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporuna göre, davalının kendisinden beklenen gerekli dikkat ve ağırlaştırılmış özeni göstermemesi nedeniyle kazanın meydana geldiğinin kesinlik kazandığını, davacı şirkete yapılan hasar ihbarına müteakip hasarın nevi ve miktarı kesin olarak belirlenerek davacı şirketçe sigortalısına 151.572,69-Euro sigorta tazminatı ödendiğini, bu hasar nedeniyle oluşan zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu, müvekkilinin TTK'nın 1472. maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalı ve dava dışı ... Sigorta AŞ aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edilmiş olmakla, dava dışı takip borçlusu ... Sigorta tarafından dava açılmadan önce davacı şirkete 138.082,06-Euro ödendiğini, davalı tarafça ödenmeyen 13.490,53-euro bakiye alacak ve ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi bakımından itirazın iptalini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek, davalının takibe vaki itirazının iptali ile takibin 13.490,53-Euro hasar bedeli üzerinden ödeme tarihi olan 08.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek euro reeskont avans faizi üzerinden devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; müvekkili şirketin taşıyıcının sorumlu tutulabileceği hasar ve zararı ... Sigorta'ya sigortalattığını, dolayısıyla müvekkilinin sorumlu tutulabileceği bedelden ... Sigorta'nın sorumlu olduğunu, müvekkilinin dava dışı ... Leasing'den alınan sigortalı ... İnşaat'a ait ... marka kaya delici iş makinesini İstanbul'dan Gümüşhane'ye taşımak üzere teslim aldığını, taşımayı yapan aracın 19.05.2018 tarihinde kazaya karışması sonucunda emtianın hasar gördüğünü, davacı şirketin ekspertiz çalışmaları sonucunda hasar bedelini 151.572-Euro olarak belirleyerek sigortalısına ödediğini, ilamsız icra takibine itirazda bulunan ... Sigorta'nın davacı ile haricen temasa geçerek kendince saptadığı 138.082,06-Euro’yu davacıya ödediğini, bakiye talebi ise ödeme dışında tuttuğunu, ... Sigorta'nın sorumlu olduğu bu bedeli nasıl belirlediğinin bilinmediğini, müvekkilinin olayda hiç bir sorumluluğu bulunmadığını, kazanın sürücü hatasından değil, sürücünün iradesi dışındaki faktörlerden kaynaklandığını, davacının bu davayı açabilmesi için yaptığı ödemenin teminat kapsamında olması gerektiğini, taşıyıcının sorumluluğu TTK'nın 875. maddesine göre sınırlı olup bu sınırın dikkate alınması gerektiğini, davacının zararı müvekkilinin taşıma sigortacısı ... Sigorta tarafından karşılanmış olmakla, davacı şirketin talep edebileceği bir bedel kalmadığını, ayrıca davacının talep ettiği faiz oranı ve başlangıç tarihine itiraz ettiklerini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; alınan bilirkişi raporunda, davalı taşıyıcının meydana gelen hasardan sınırlı sorumlu olabileceğinin, ancak bu sınırın tespiti için gerekli olan değişen ve/veya onarılan parçalara ait brüt ağırlık bilgisi dosya kapsamında mevcut olmadığından, davalının sorumluluk sınırının tespit edilemediğinin belirtildiği, davalı vekilince hasar gören parçaların toplam ağırlığının azami 1.200 kg olarak bildirildiği, davacı şirket sigortalısı ... Kiralama'ya yazılan yazı cevabında, 13/03/2019 tarihli ekspertiz raporunda, hasarlanan ve değişen parçalar konusunda ayrıntılı bilgi verildiğinin, rapora göre ekipman hasar bedelinin 777.580,63-TL olarak belirlendiğinin bildirildiği, 21/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda; sınırlı sorumluluk hesabı için gerekli olan değişen ve/veya onarılan parçalara ait brüt ağırlık bilgisine ait taraflarca beyan edilen verilerin doğruluğunun denetlenemediğinden sorumluluk sınırının tespit edilemediğinin bildirildiği, davacı ... şirketine sigortalı iş makinesinin davalı tarafından İstanbul'dan Gümüşhane'ye sevki esnasında sürücünün %100 kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde emtianın hasarlandığı, yapılan inceleme neticesinde davacının sigortalısına 151.572,69 Euro ödeme yaptığı, yapılan ödeme ile davacının sigortalısının haklarına halef olduğu, alacağın tahsili için davalı ve davalının sigortacısı dava dışı ... Sigorta aleyhine takip başlatıldığı, davalının sigortacısı tarafından davacıya 138.082,06-euro ödeme yapıldığı, davacının davalıdan bakiye 13.490,53-Euro alacak ve işlemiş faizini talep ettiği, bilirkişi heyeti tarafından yapılan tespit ile eksper raporunda tespit edilen parça-malzeme-işçilik kalemleri değerlendirildiğinde, belirlenen KDV dahil 151.572,67-euro hasar tutarının onarım tarihi itibarı ile serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir ve makul olduğunun tespit edildiği, taşıyıcının sorumluluğunun eşyanın tamamı değerini kaybetmişse tamamının, eşyanın bir kısmı değerini kaybetmişse değerini kaybeden kısmının net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, somut olayda hasarın oluşumunda davalı firmanın zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin bulunmadığı anlaşılmakla, meydana gelen hasardan sınırlı sorumlu olacağı, ekspertiz raporuna göre hasar emtianın bir kısmında meydana gelmiş olup, hasar gören parçaların sovtaja tabi tutularak onarıma gidilerek parçaların değiştirildiği, ancak dosya kapsamında değişen/onarılan parçaların brüt ağırlık bilgisinin bulunmadığı, taraf vekilleri tarafından dosyaya sunulan/celbedilen belgelerin bilirkişi heyeti tarafından incelenmesi neticesinde, davacı tarafça sunulan değişen parçaların brüt ağırlık bilgisine göre taşıyıcının sorumluluğunun 20.178,74-Euro, olabileceği, davalı tarafından sunulan ağırlık bilgisine göre ise 12.045,36-Euro olabileceği, taraflarca beyan edilen ağırlık bilgisinin doğruluğu denetlenemediğinden, davalının sorumluluk sınırının belirlenemediği, davacı tarafça dosyaya sunulan 18.06.2021 tarihli beyan dilekçesinde, dosyaya taraflarınca sunulan parça ağırlık bilgisinin yetkili servisten alındığının belirtildiği gerekçesiyle, ispat edilemeyen davanın reddine, davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; mahkeme gerekçeli kararında da belirtildiği üzere, 18.06.2021 tarihli dilekçe ile dosyaya sundukları parça ağırlık bilgisi doğrudan yetkili servisten temin edilmiş olup, mahkemece şüphe duyulması halinde yetkili servisten hasarlanan parçaların ağırlıklarının temini ağırlığının teyit edilmesinin mümkün olduğunu, buna rağmen mahkemece gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın bilgilerin denetlenemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu makineye ilişkin değişen ve onarılan parça ağırlıklarına ilişkin en doğru ve sağlıklı bilginin ancak söz konusu değişim ve onarımın yapıldığı yetkili servisten temin edilebileceğini, bilirkişiler tarafından da bu bilgilerin doğruluğunun teyit edilebileceğini, bu nedenle eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, bu hususların yanında gümrük beyannamesinde görüleceği üzere makinenin toplam ağırlığı 59.520 kg olup, davalı tarafın bildirdiği ağırlığın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bunların yanı sıra davalının olayın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, bu nedenle davalının sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağını, davalının sınırlı sorumluluğunun bulunduğunun kabulü halinde dahi dosyaya sundukları parça ağırlıkları doğrultusunda yapılan hesaplama ile alacağın ispatlandığını ve davalının bakiye 13.490,53-Euro hasar bedelinden sorumlu olduğunu, davalı tarafça iş makinesinin ağırlığının 19.840 kg olduğu kabul edilmiş olmakla, söz konusu ağırlığa göre dahi bilirkişi kök raporunda sorumluluk üst sınırının 199.334,69-Euro olarak tespit edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, davacı tarafından nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı iş makinesinin, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucunda hasara uğraması nedeniyle oluşan zararın rücuen tazmini istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davaya konu taşıma güzergahının Türkiye sınırları içerisinde bulunması nedeniyle, somut uyuşmazlığın çözümüne 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. 6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamaz. Yine TTK'nın 882. maddesi hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır.Somut olayda; davacının sigortalısı tarafından 3 adet ... iş makinesinin ithal edildiği, aynı ürün teşkil eden üç adet makinenin tamamının ağırlığı ithalat belgelerinde 59.520 kg olarak kayıtlı olup bir adedinin 19.840 kg ağırlığında olduğu, 3 adedinin değeri ve sigorta bedelinin her biri 415.000-Euro olmak üzere davacı tarafça sigortalandığı, makinenin davalı taşıyıcının sorumluluğunda ... no'lu konteynerin yüklü olduğu davalı taşıyıcıya ait araç ile taşınması esnasında, araç sürücüsünün neden olduğu tek taraflı trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, iş makinesinin bazı yerlerinin bombelenmiş, çizilmiş, delinmiş olduğu kaza sonucunda makinenin yetkili serviste tamir edildiği,her iki ekspertiz raporunda tamirin ekonomik bulunduğu, gerek davacı ... şirketinin talebiyle hazırlanan 13.03.2019 tarihli ekspertiz raporunda, gerekse davalının sorumluluk sigortacısınca hazırlatılan ekspertiz raporunda, değişmesi gereken yedek parçaların değerlerinin ve işçilik bedellerinin aynen kabul edildiği anlaşılmaktadır. Değiştirilecek parçalar, işçilik, sovtaj (6.000-TL), navlun 3.300-TL olarak kabul edilerek birebir aynı tutarda hasar (onarım) bedeli hesaplanmıştır.Bu hesaplama neticesinde davacı ... şirketi tarafından hazırlatılan ekpertiz raporunda toplam hasar tutarı 780.280,63-TL her iki eksper raporunda yer almaktadır. Bu miktardan 6.000-TL sovtaj düşülerek ,3.300-TL nakliye bedeli ilavesi ile toplam hasar bedeli 777.580,63-TL hesaplanmış ,kdv ilavesi ile toplam tutar 917.545,14-TL poliçe kuru 6.0535(... Sigorta 6.0539 ) kurdan çerilerek 151.572,67-euro hesaplanmıştır. ... Sigorta tarafından hazırlatılan ekspertiz raporunda üç adet makinenin sigorta bedeli 1.145.000-Euro üzerinden %1 muafiyet bedeli 11.450-euro hesaplanarak düşülmesi sonucunda 117.018,70-Euro olarak hesaplandığı, bu miktara 21.063,36-Euro %18 KDV eklenerek 138.082,06-euro hasar bedelinin davacıya ödendiği anlaşılmaktadır. Davacı emtia nakliyat sigortacısı tarafından ise muafiyet poliçesinde muafiyet öngörmediğinden bu bedele kdv eklenerek 151.572,59- euronun ödendiği ,sorumluluk sigortası tarafından ödenen bedel düşülerek bakiye bedelin davalı taşıyıcıdan talep edildiği anlaşılmaktadır. İş bu davada ise toplam onarım bedelinden(sovtaj düşülerek ,navlun eklenerek) hesaplanan hasar bedelinden ; üç adet makinenin 1.415.000-euronun %1 oranında hesaplanan muafiyet bedeli düşümü ve her iki raporda kur arasında ki cüzi farklılık olduğundan ödenmeyen ve toplam hasardan düşülen 11.450+kdv bedeline tekabül etmektedir. Hasar davalı taşıyıcı sürücüsünün kusuruya tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelmiş ve davalının araç sürücüsü tam kusurlu olsa da, davalı taşıyıcının kastı veya ağır kusuru kanıtlanamamıştır. Bu nedenle olayda davalı taşıyıcının sorumluluğu bakımından TTK'nın 882. maddesindeki sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince hasarlı parçaların ağırlığının belirlenemediği,yapılan ödemenin sınırlı sorumluluk miktarını aştığından davanın reddine karar verilmişse de, bir konteyner içerisinde taşınan iş makinesinin bütünüyle hasar görerek 41 adet parçası değiştirilerek onarıldığı ,pert total sayılmasının uygun olup olmayacağının da değerlendirildiği ,tamirin ekonomik olacağına karar verildiği,iş makinesinin tümüyle hasarladığı anlaşılmaktadır.Bu nedenle sorumluluk üst sınır hesabının makinenin hasarlanan parçalarının ağırlığı değil, bütünü dikkate alınarak hesaplanması gerekir. Bütünüyle hasarlanma hallerinde onarım sırasında değişen her bir parçanın ağırlığına göre yapılacağına dair bir hesaplama yöntemi yoktur. Hatalı kanaat bildiren bilirkişi raporu üzerine hasarlanan parçaların ağırlığı hususunda beyanda bulunmak üzere taraf vekillerine süreler verilmiş ,taraflarca bir farklı miktarlarda ağırlık bildirilmiş ise de ;makineden bağımsız olarak kullanabilecek parçaların hasarlanması sözkonusu olmadığından ilk derece mahkemesince verilen süreler icapsız usul işlemleri niteliğindedir. Makinenin,toplam brüt ağırlığı 19.840 kg olmakla, onarım bedeli sorumluluk üst sınırının altındadır.Bu durumda bilirkişi kurulu tarafından kadrimaruf olduğu belirlenen hasar tutarının, hasarsız değer ile mevcut değer arasında değer farkı olduğu ve onarım bedelinin aradaki değer farkını karşıladığının kabulü ile davanın kabulü gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Davacı tarafından sigortalısına 27.09.2018, 08.04.2019 ve 26.04.2019 tarihlerinde KDV dahil toplam 151.572,59-Euro ödeme yapılmış olup,davacı tarafından icra takibinde bu miktar ile + 18.637,13-Euro işlemiş faizin tahsili talepli icra takibi başlatılmıştır.İcra takibinden sonra kendisine icra takibi yöneltilen davalının sorumluluk sigortacısı ... Sigorta tarafından davadan önce davacıya 138.082,06-euro ödeme yapılmıştır.Davacı tarafından bakiye 13.490,53-euro hasar bedeli dava değeri olarak gösterilerek itirazın iptali talep edilmiştir.Ayrıca ,bu miktara ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiştir.İcra takibinde işlemiş faiz hesaplayarak talep eden davacı, işbu davada talebini yapılan kısmi ödemeyi asıl alacak miktarından düşerek kalan asıl alacağı TBK nın 100 madde hükmüne aykırı olarak asıl alacak miktarı ile sınırlayarak açmış olup davada ki talebiyle bağlıdır.İcra takibinde yapılan kısmi ödemeyi öncelikle işlemiş faizden talep hakkı var ise de bu hakkını kullanmadığı, takipteki yapılan ödemeden işlemiş faizi düşerek kalanı dava değeri olarak göstererek ,harçlandırarak usulüne uygun olarak dava açılmadığından iş bu davadaki dava değerinin 13.490,53-Euro asıl alacak miktarıyla sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde görüldüğünden davanın 13.490,53-Euro asıl alacak bakımından kabulü gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ,yeniden karar verilerek "davanın kabulüne" itirazın kısmen iptaline, 13.490,53-Euro alacağa takip tarihinden itibaren yabancı para alacağına TL cinsinden olan alacaklara uygulanan avans faizi uygulanması sözkonusu olmayacağından ; 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereği Euro döviz faizi işletilerek takibin devamına karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/529 Esas - 2021/705 Karar sayılı 27/09/2021 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibine yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 13.490,53-Euro alacağa takip tarihinden itibaren fiili ödeme gününe kadar 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarınca Euro ile açılmış bulunan 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranında faiz işletilerek devamına, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 5.885,40-TL karar harcından davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 1.040,13-TL ile icra veznesine yatırılan 5.725,77-TL olmak üzere toplam 6.765,9‬0-TL'nin mahsubu ile fazla olan 880,5‬0-TL'nin talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafça yatırılan 5.927,31‬‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen 2.250-TL bilirkişi ücreti ve 202-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.452‬-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafça yapılan 20-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/09/2024