Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/1146

KARAR NO: 2024/1201

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 04/10/2022

NUMARASI: 2021/170 Esas - 2022/566 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili; davalı şirketin Ukrayna'ya ihraç emtiaların deniz yolu ile taşınması işinin müvekkili tarafından üslenildiğini, ... tarafından tanzim edilen konşimentolar tahtında taşıma işinin tamamlandığını, ... tarafından müvekkili şirkete iki adet toplam 86.100-USD bedelli demuraj faturası tanzim edildiğini, demuraj ödemesinin ... firmasına yapıldığını, işbu demuraj bedellerinin davalı firmaya rucü edildiğini, 77.914-USD ödeme yapıldığını ancak bakiye 7.950,08-USD'nin ödenmediğini, ödenmeyen bedelin tahsili için İstanbul .. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, davalının İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; davacının taleplerinin 1 yıllık zamanaşımına tabii olduğunu ve taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin faturadan kaynaklı olarak herhangi bir borcu bulunmadığını, şirket kayıtlarının incelenmesiyle borçlu bulunmadıklarının tespit edileceğini ileri sürerek, davanın öncelikle zamanaşımı nedeni ile reddine ve nihayetinde davanın esastan reddine karar verilmesini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; TTK'nın 1246. Maddesinde "1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunduğu, kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmakta ise de rücu ilişkisinden kaynaklanan eldeki davada alacak, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale geldiği, dava dışı ... A.Ş. tarafından dava ve icra takibine konu olan demuraj alacağı ile ilgili olarak 22.02.2019 tarihinde ... seri nolu 13.500-USD bedelli ve 21.03.2019 tarihinde ... seri nolu 72.900-USD bedelli olmak üzere toplam 86.400-USD tutarında davacıya demuraj faturası düzenlendiği, bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, adına düzenlenen faturalara karşılık olarak dava dışı ... A.Ş.'ye 08.03.2019 tarihinde 467.057,40-TL çek ile ödeme yaptığı, davacının yaptığı çek ödemesini 08.03.2019 tarihinde ... yevmiye numarası ile ticari defterlerine kayıt altına aldığı, dava dilekçesinde belirtilen ... Bankası'na ait ... sıra nolu, 25/04/2019 Vadeli 97.222-USD meblağlı, ... sıra nolu, 25/04/2019 Vadeli 54.900-USD meblağlı iki adet çekin 77.914,90-USD'sinin demuraj ödemesine istinaden davalı tarafça ödendiğinin belirtildiği, buna göre davalı tarafça yapılan ödeme ile kesilerek yeniden işlemeye başlayan zamanaşımı süresinin icra takibinin başlatıldığı 22/12/2020 tarihine kadar dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; ... Sealand firması tarafından, müvekkil şirkete demuraj ücretinden kaynaklı faturalar kesildiğini, müvekkil şirket tarafından fiili taşıma işini gerçekleştiren firmaya toplamda 86.400-USD demuraj ödemesi yapıldığını, davalı firmaya işbu bedelin rücu edildiğini, davalı firma tarafından 77.914,90-USD ödeme yapıldığı ve bakiye 7.950,08-USD ödenmediğini, davalı tarafından, müteaddit defalar yapılan görüşmeler neticesinde 7.950,08-USD ödenmediğinden, müvekkil şirket tarafından davalıya 08.10.2020 tarihli fatura düzenlendiği, TTK'nın madde 1246'da belirtilen zamanaşımı süresi, navlun sözleşmesinden kaynaklanan alacak kalemi olduğunu, dava konusu alacak talebinde uygulanamayacağını, TTK madde 1246; fiili taşıyan/ armatörün kendi alacaklarını talep etmesi halinde uygulanacak olan zamanaşımı süresi olduğunu, müvekkil şirket, dava konusu taşımada, taşıma işini organize ettiğini, fiili taşımayı dava dışı ...'nin üstlendiğini, bu kapsamda, müvekkil şirketin alacağı, adi alacak olup, genel zamanaşımı süresine tabi olduğunu, fiili taşımayı yapmayan, dava dışı firmaya ödediği bedeli rücu edilmesi talepli olarak huzurdaki davayı ikame eden müvekkil şirketin alacağının zamanaşımına uğramadığını, kararın kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır. TTK’nın 1246.maddesi “(1) 1188 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. (2) Bu süre, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar” şeklindedir.Davacı tarafından akdi taşıyan sıfatı ile üstlenilen deniz yolu ile taşımada davacı davalı tarafından zamanında teslim edilmeyen konteynerler nedeniyle, fiili taşıyana demuraj ücreti ödediği, davalıya rücu etmek amacıyla 20.12.2020 tarihinde icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır. Somut olayda fiili taşımanın dava dışı şirket tarafından yapıldığı konteynerlerin serbest süre sonu itibariyle zamanında teslim edilmemesi nedeniyle demuraj tahakkuk ettiği ve fiili taşıyan karşısında taşıtan davacı konteyner bekleme ücretini 25.04.2019 tarihli çekler ile taşıyana ödemiştir. Akdi taşıyıcı davacının fiili taşıyana ödeme yapmadan, davalıdan konteyner demurajı talep hakkı bulunmamaktadır. Zira, demuraj talep hakkı konteyner işleticisine aittir. Ancak; TTK'nın 1203. maddesinde "Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." hükmüne yer verilmiştir.Bu nedenle; gönderilen davalı davacının, taşıyana ödediği konteyner demurajı nedeniyle sorumludur. Davanın tarafları arasında, deniz taşıma sözleşmesi bulunduğu davacının fiili taşıyana ödediği konteyner demuraj bedeli de TTK'nın 1246. maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, davacı vekilinin genel zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Davacının son olarak 08.03.2019 tarihinde fiili taşıyana ödeme yaptığı ,bu tarih itibariyle alacağın muaccel hale geldiği, zamanaşımı süresinin işlemeye başladığı, davalı taşıtanın 25.04.2019 tarihinde kısmi ödeme yaptığı, TBK'nın 154/1.maddesi uyarınca zamanaşımının kesildiği, yeni bir süre işlemeye başladığı, davacının 08.10.2020 tarihinde davalı adına fatura düzenleyerek 20.12.2020 tarihinde icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır. Zamanaşımının kesilip yeniden işlemeye başladığı 25.04.2019 tarihinden itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra fatura düzenlenerek icra takibi başlatıldığı belirlenmekle davalı vekilinin cevap süresi içinde ileri sürdüğü zamanaşımı defi yerindedir. Açıklanan nedenlerle; zamanaşımı nedeniyle davanın reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 427,60-TL peşin istinaf karar harcından yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 447,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye ödenmesine, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 18,60-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/09/2024