İstanbul BAM 12. HD 2023/2385 E. 2024/111 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/2385

KARAR NO: 2024/111

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 16/05/2023

NUMARASI: 2022/508 Esas - 2023/402 Karar

DAVA: Alacak (Kefalet Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/01/2024

Davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.’nin ... Bankası'ndan kullandığı iki adet krediye, dava dışı bir takım kişilerle birlikte müvekkilinin ve davalının müştereken ve müteselsilen kefil olduklarını, asıl kredi borçlusu şirketin kredi borcunu ödememesi nedeniyle dava dışı banka tarafından şirket ve kefiller aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takipleri başlatıldığını, kredi borcu için müvekkili tarafından alacaklı bankaya 1.958.000-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin yaptığı bu ödemeden diğer kefillerin ve davalının hissesi oranında sorumlu bulunduğunu, davalıya noterden 25/07/2019 tarihinde gönderilmiş ihtarnameyle ödeme yapması talep edildiğini ancak davalının noterden gönderdiği 31/07/2019 tarihli cevabi ihtarnameyle talebin reddedildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından kredi alacaklısı bankaya ödenen 1.958.000-TL'nin davalının hissesine düşen şimdilik 50.000-TL'in ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH: Davacı vekili, 18/11/2021 tarihinde harçlandırdığı ıslah dilekçesiyle talep miktarını artırarak, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili tarafından kredi alacaklısı bankaya yapılan 1.958.000-TL tutarındaki ödemeden davalının hissesine düşen 326.333-TL'in ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili, dava dışı kredi alacaklısı banka tarafından İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine başlanıldığını, takibe müvekkili tarafından itiraz edildiğinden müvekkili açısından icra takibi kesinleşmediğinden, müvekkilinin de borçlu sıfatı olmadığını ve bu nedenle davacının müvekkilinden bir talepte bulunamayacağını; ayrıca yine alacaklı banka tarafından aynı icra dairesinin ... Esas sayılı dosyasıyla taşınmazını ipotek veren davacı ve dava dışı asıl borçlu şirkete karşı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, davaya konu ödemenin de o takip kapsamında yapıldığını, yani kefalet sözleşmesi kapsamında bir ödeme olmadığından davacının müvekkilinden talepte bulunamayacağını, davacının ödeme iddiasına ilişkin sunduğu dekontun neyle ilgili olduğunun belli olmadığını ve davanın kredi asıl borçlusu şirkete yöneltilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, davanın tarafların müteselsil kefil sıfatıyla akdettiği genel kredi sözleşmesi nedeniyle davacının ödediğini iddia ettiği miktarın davalıdan hissesi oranında rücu talebine ilişkin olduğu; TBK'nın 596. maddesinde kefilin, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde onun haklarına halef olacağı ve kefilin bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabileceğinin düzenlendiği, dosya kapsamındaki banka kayıtlarına ve bilirkişi raporuna göre, davacının kefil olarak ödeme yaptığına dair herhangi bir belge bulunmadığı, dava dışı kişi tarafından dava dışı şirket hesabına yatırılan paraya ilişkin işlem açıklamalarında ödenen tutarın davacı adına yapıldığının belirtilmediği ve bu haliyle davacının ödediğini iddia ettiği miktara ilişkin somut delil sunulmadığından iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, icra takiplerinde, bir tanesi müvekkilinin tek başına maliki bulunduğu ve bir tanesi de müvekkili ile davalının 1/2'şer hisselerle maliki bulundukları toplamda iki adet taşınmazın alacaklı banka tarafından satılması aşamasında bankayla anlaşma yapıldığını ve her iki taşınmazın da üçüncü kişilere satıldığını, bankanın hacizleri kaldırarak parayı bloke ettiği ve sonrasında da icra dosyalarındaki borca karşılık olarak paraları hesaptan tahsil ettiğini; müvekkiliyle davalının malik oldukları taşınmaz açısından bir talepte bulunulmadığını; işbu davanın müvekkilinin maliki bulunduğu taşınmazın kredi borcuna karşılık olarak satılması suretiyle bankaya yapılan 1.950.000-TL'lik ödemeden, diğer kefil davalının hissesine düşen 1/6'lık kısmı için açıldığını; söz konusu taşınmazın icra takibindeki paraya çevrilmesine yönelik işlemlerden, paranın borçlu şirket hesabına yatırılarak banka tarafından çekildiğinin açık olduğunu; mahkemece taşınmazın kim tarafından alındığı ve satış bedelinin kredi borcuna karşılık bankaya ödenip ödenmediği hususlarının sorulabileceğini ve davalının da kefil olarak TBK uyarınca hissesine düşen bedelden sorumlu olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, dava dışı şirkete kullandırılan ticari kredi borcunu ödeyen kefilin diğer kefile rücu istemine ilişkindir. Davanın ilk olarak Adalar Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, dava tarihinin 07/08/2019 olduğu, talep ticari kredi borcuna ilişkin bulunduğundan davanın mutlak ticari dava olduğu gerekçesiyle, Mahkemece 2019/190 E., 2022/22 K. sayılı ve 19/01/2022 tarihli kararıyla İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği; tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine kararın 21/06/2022 tarihinde kesinleştiği ve davanın İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/508 Esasına kaydının yapıldığı; Mahkemece yargılama yapılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Eldeki davanın yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 587/2 maddesi olup, aksine anlaşmalar saklı kalmak kaydıyla, borcu ödeyen kefil, kendi paylarını daha evvel ödememiş olmaları ölçüsünde, diğer kefillere rücu hakkına sahiptir. 596/1 maddesi uyarınca da, kefil alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde alacaklının haklarına halef olur. Davanın temelini, dava dışı ... Bankası tarafından genel kredi sözleşmesine dayanılarak talep olunmuş dava dışı şirketin kredi borcu oluşturmaktadır. Dava dışı bankanın krediyi katederek alacağı ilamsız ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla asıl borçlu şirket, kefil olan ve ipotek veren kişilerden talep ettiği, bu borcun davacı müteselsil kefil tarafından ödendiğinin iddia edildiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Taraflar da, temeldeki genel kredi sözleşmesinin birlikte kefilleridir. Genel kredi sözleşmeleri 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi kapsamında olup ticari nitelikteki bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar ticari davanın konusunu oluşturur. Aynı Kanunun 7. maddesinde düzenlenen “Ticari Teselsül Karinesi” uyarınca ticari işlere kefalet müteselsil kefalet olarak kabul edilmiştir. Bu nedenlerle, alacak istemine konu işbu ticari dava açısından 07/08/2019 olan dava tarihi itibariyle arabulucuya başvuru zorunlu bir dava şartıdır. 7155 sayılı Kanun ile TTK’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunlu hale getirilmiştir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir (HUAK 18/A/2,c.4 ve HUAK Yönetmeliği 22/3). Burada dava şartı arabuluculuk sürecinin, tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği görülmektedir. Somut olayda mahkemece, davacı vekiline arabuluculuk son tutanağını sunması için süre verilerek sunulmadığı takdirde davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek esas hakkında hüküm verilmesi doğru olmadığından; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 Tarih 2022/508 Esas - 2023/402 Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının mahkeme veznesine yatırılan 853,88-TL peşin harç ve 4.720-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.573,88‬-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 5.146,28‬‬‬-TL harcın talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," Yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafça yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.18/01/2024