Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/2354

KARAR NO: 2024/1015

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 28/06/2022

NUMARASI: 2021/285 Esas - 2022/529 Karar

DAVA: Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 01/07/2024

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili; Müvekkilinin davalı bankanın Levent Çarşı Şubesi nezdindeki ... no.lu hesabın sahibi olduğunu, müvekkili tarafından ilgili hesabı kapatmak amacıyla ilgili banka şubesine gidildiğinde 30.07.2008 tarihinde kendisine teslim edildiği iddia edilen ... numaralı 10 adet çeki iade etmediğinden bahisle kendisine ait hesabın kapatılamayacağının bildirildiğini, ancak davalı tarafından müvekkiline teslim edildiği iddia olunan çeklerin hiçbir zaman da müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenle davalı bankaya Bakırköy .... Noterliği'nden 03.03.2021 tarih ve ... sayılı ihtarname keşide edilmek suretiyle çeklerin iptal edilmesi ve müvekkiline ait ... no.lu hesabın kapatılmasının ihtar edildiğini, davalı banka tarafından Beşiktaş ... Noterliği'nden keşide edilen 09.04.2021 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarname ile çeklerin 30.07.2008 tarihinde müvekkiline teslim edildiği iddia edilmesine rağmen herhangi bir dayanak belge ibraz edilmemiş ve çeklerin de iptal edilemeyeceği belirtildiğini, davalı bankanın hesap kapatma talebini reddetmesinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını ve tüm bu nedenlerle davalı banka tarafından 10 adet çek yaprağının müvekkiline teslim edilmediğinin tespitine, davalı Bankanın yarattığı muarazanın men’i ile davalı bankanın Levent Çarşı Şubesi nezdindeki müvekkile ait ... numaralı hesabının kapatılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili; Söz konusu çeklerin 30.07.2008 tarihinde davacının yazılı ve imzalı talimatı üzerine dava dışı ... teslim edildiğini, talimattaki imzanın birebir davacının kendi imzası olduğunu ve başka kimselerin el ürünü olamayacak derecede ayniyet gösterdiğini, çeklerin davacı tarafından müvekkil bankaya iade edilmemesi nedeniyle müşteri hesabında halen sorumluluğu devam ettiğinden davacının hesabının kapanmasına dair taleplerinin reddi gerektiğini, hukuka aykırı taleplere sahip davacının taleplerinin tümden reddedilerek esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; iş bu davada davacının asıl talebinin çek hesabının kapatılması olduğu, kastedilenin bu çeklerle ilgili teminat gösterme yükümlülüğünün kalmadığının tespiti olduğunun kabulü gerektiği, 3167 sayılı Çek Yasasının yürürlükte olduğu dönemde davalı banka nezdinde davacı adına çek hesabı açıldığı, davacı taraf çeklerin kendisine teslim edilmediğini savunduğunu, dosyaya sunulan 30.07.2008 tarihli talepnamede davacı tarafça çek karnesinin dava dışı ... verilmesi talep edildiği davacı adına talepnamede atılan imza ile sözleşmedeki imza aynı olup çeklerin dava dışı ... teslim edildiğini, davacı tarafın çekleri teslim almadığının tespiti talebi haksız olup reddi gerektiği, davacı, davalı bankanın bu çeklerin iade edilmediğinden bahisle söz konusu çek hesabının kapatılması talebinin reddedildiğini ileri sürmüş, davalı ise çeklerin bankaya ibrazı mümkün olduğundan bankanın sorumluluğu doğma ihtimali bulunduğundan hesabın kapatılması talebinin reddi gerektiğini savunmuş ise de 5941 sayılı Çek Yasasının 2/10 m. “Çek hesabı, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ..üzerine kapatılabilir. Çek hesabı kapatıldıktan sonra, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çekler karşılıksızdır işlemine tabi tutulur.” şeklinde, aynı Yasanın Geçici 3.m. “(3)Bu kanunun bu maddenin yayımı tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümleri ile mülga 3167 sayılı kanun hükümleri gereğince düzenlenmiş olan eski çeklerin hukuki geçerliliği devam eder. (4)Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3.maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erer.” şeklinde düzenlendiği,çek hesabının 3167 sayılı yasa döneminde teslim edilen çek karnesine ilişkin çekler olduğu uyuşmazlık konusu olmadığına göre,dava açılmadan önce 30.06.2018 tarihi itibariyle davalı bankanın çek yaprakları sorumluluk bedellerine ilişkin ödeme yükümlülüğünün sona erdiği bankanın çek hesabının açık tutmakta hukuki yararı kalmadığı,çeklerin hukuken geçerliliklerinin devam etmesi nedeniyle, ileride bankaya ibrazları söz konusu olsa da, açık yasa hükmü uyarınca çek hesaplarının kapatılması, çeklere ilişkin karşılıksız işlemi yapılmasına engel teşkil etmeyeceği, davalı bankanın yasal sorumluluk bedeli ödeme ,davacı müşterinin teminat gösterme yükümlülüğünün kalmadığı göz önünde bulundurularak, davacıya ait ... A.Ş Levent Çarşı Şubesine nezdinde bulunan ... numaralı çek hesabının kapatılmasına, Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, taraflar yararına vekalet ücreti takdir edilmesine, yargı giderinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ:1-Davalı banka vekili; davada kısmen kabul kısmen red kararı verilmesine rağmen tüm yargı giderlerinden davalı sıfatını haiz müvekkili bankanın sorumlu olduğunun kabul edilemeyeecğini, HMK nın 326/2 maddesi uyarınca kısmen kabul kararı verilmesi halinde yargı giderlerine tarafların haklılık oranına göre pay edilmesi gerektiğini, açık kanun hükmüne rağmen mahkeme tarafından yargı giderinin tamamından müvekkil Banka'nın sorumlu olmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın yalnızca harç, yargılama giderlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verilmesini, harç, yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.2-Davacı vekili; Müvekkili, işbu davayı açmadan önce hesabı kapatmak amacıyla ilgili banka şubesine gidildiği, 30.07.2008 tarihinde kendisine teslim edilen 10 adet çeki iade etmediğinden hesabın kapatılamayacağının bildirildiği,davalı Bankaya, Bakırköy ... Noterliği'nden 03.03.2021 tarih ve ... sayılı ihtarname keşide edilerek taleplerin iletildiğini,cevabı ihtar ile çeklerin 30.07.2008 tarihinde müvekkile teslim edildiği iddia edilmesine rağmen dayanak belge ibraz edilmediği, taleplerinin kabul edilmediği belirtildiğinden ,müvekkilinin yasal haklarını korumak amacıyla işbu davanın açıldığını, bankacılık ve çek kanununa yeterince vakıf olan banka yetkililerinin taleplerini bilerek ve kasten yerine getirmeyerek davanın açılmasına sebebiyet verdiklerini ,mahkeme, yargılama giderlerinin tümünden davalı bankayı sorumlu tutarak hukuka uygun olarak karar tesis ettiğini , Müşterisine karşı sorumlu olan bankanın," 5941 sayılı Çek Yasası’nın 2/10 maddesi hükümlerini bildikleri halde çek hesabını kapatmayan davalı bankanın bu eylemi hem TMK'nun 2.maddesine hem de anılan yasaya da aykırı olduğundan yargı giderlerinin tamamından sorumlu tutulması kararı yerinde olduğunu, mahkemece, davalı banka yararına 5.100- TL ücreti vekalete hükmetmiş olup verilen kararının bu kısmının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.davalı bankanın, kendi banka hesabını kapatmak isteyen müvekkilin talebini reddederek ve kendisi ile çalışmaya mecbur bırakmak suretiyle dava açmak zorunda bıraktığı kusurlu davranışının ödüllendirilmemesi gerektiğini ileri sürerek kararın davalı banka lehine vekalet ücretine karar verilmesi hatalı olup anılan kararın bu kısma yönelik olarak kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, davalı banka tarafından teslim edildiği iddia edilen çeklerin davacıya teslim edilmediğinin tespiti ve çek hesabının kapatılması istemine ilişkindir.Mahkemece, çek karnesinin davacının talimatı ile üçüncü şahsa teslim ettiği kabul edilerek; çek hesabının kapatılmasına ,çek yapraklarının kendisine teslim edilmediğinin tesbiti talebinin reddine karar verilmiş,verilen karar davanın esası bakımından her iki tarafça istinaf edilmeyerek kesinleşmiş davacı vekili, davalı yararına takdir olunan 5.100-TL vekalet ücretinin kaldırılması, davalı vekili HMK nın 326/2 maddesi uyarınca yargı giderinin paylaştırılmaması ve harç ve yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ederek yargılama gideri ve vekalet ücreti,harç bakımından kararı istinaf etmiştir.6100 sayılı HMK’nın; 326-(2)" Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır."hükmünü haizdir.Elde ki davadan evvel davacının çek yapraklarını davalı bankaya iade etmeden çeklerin iptali ile çek hesabının kapatılmasını istemiş ise de çek yaprakları iade edilmeden hesabın kapatılması talebi red edilmiştir.Eldeki davada da, dava konusu çek yapraklarının teslim edilmediğinin tesbiti ile çek hesabının kapatılması istenilmiştir.Çek hesabının kapatılması talebinin kabulüne karar verilmekle birlikte "çeklerin teslim edilmediği talebi haksız bulunup red edildiği gerekçeye açıkça yazılmıştır. Buna göre davacının iki ayrı talebi olup biri kabul, biri ise red edilmiştir.Eldeki davanın bir değer ihtiva etmediği, bu nedenle maktu karar harcı alınması gerektiği ,davanın kısmen kabul kısmen reddi halinde sadece kabul edilen kısım için karar harcı alınacağından ,peşin harcın karar harcına mahsup edilerek bakiye harcın davalıdan tahsiline ve ödenen peşin harcın davalıdan tahsiline ilişkin kısımda hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Harcın yükümlüsü daima davalı olup, karar harcı yargı giderleri arasına dahil edilip; haklılık oranına göre paylaştırılamaz.Her iki taraf davayı vekil ile takip etmiş olup; kabul edilen kısım bakımından davacı, red edilen kısım bakımından davalı yararına dava değeri olmadığından karar tarihi itibariyle maktu vekalet ücretine vekalet ücreti takdir edilmesinde de isabetsizlik yoktur.Davacı vekili, davalı bankanın haksız şekilde taleplerini red ettiğini, davalının dava açılmasına sebep olduğunu, yargı giderinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesinin hakkaniyet gereği olduğunu ileri sürmekte ise de; davacının çek karnesini hiç teslim almadığını ileri sürerek çeklerin iptalini taleplerini davalı bankaya yöneltmiştir.Karar gerekçesinde ,davacının çek yapraklarını teslim aldığına açıkça yer verilerek karar kesinleşmiştir.Davacının çek yapraklarının iptaline ilişkin talebi red edilip kesinleştiğine göre; yargı giderinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır. Talepleri kısmen kabul kısmen red edilen davacı bakımından yargı gideri paylaştırılması gerektiği halde,y davacı yargı giderinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle ,davalı vekilinin istinaf başvurusu yargı gideri bakımından yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, kararın kesinleşen kısımları tekrar edilerek, davanın kısmen kabulüne, fazla istemin reddine yargı giderinin taraflar arasında paylaştırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 15 Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/06/2022 Tarih 2021/285Esas - 2022/529 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulü ile, Davacı ... ait ... Bankası AŞ Levent Çarşı Şubesine nezdinde bulunan ... numaralı çek hesabının kapatılmasına,Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,"İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ;"Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TLharcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye ödenmesine,Yatırılan 59,30-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için takdir edilen 5.100-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı vekili için takdir edilen 5.100-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 1.000-TL bilirkişi ücreti ve 51,25-TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplamı 1.110,55-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 555-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,"Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 80,70‬-TL harcın mahsubu ile kalan 346,9‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde talep halinde davalıya iadesine,Taraflarca yapılan istinaf yargı giderinin üzerlerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 01/07/2024