Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/487 Esas

KARAR NO: 2024/807

DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 02/07/2024

KARAR TARİHİ: 16/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davaya konu senetlerin müvekkili bankanın ----------- Şubesinde bulunamadığını, şubede yapılan kontrollerde yukarıda bilgileri bulunan on üç senedin tüm özenli aramalara rağmen bulunamadığını, senetlerin müvekkil bankaya teslim edildikten sonra bulunamadığını, . Senetlerin kaybolduğunu yahut zayi olduğunu, senetlerin kaybolmasından dolayı tekrar tedavüle girme riski söz konusu olduğunu, bundan dolayı söz konusu senetler için ödeme yasağı çıkarılmasını, davaya konu olan bonoların tedavül kabiliyeti olduğundan, bononun ibrazı tehlikesi olduğunu, öncelikle teminatsız olarak, bu mümkün değil ise teminat alınmak sureti ile davaya konu bonolar için ödeme ve protesto işlemlerinin durdurulması konusunda dosya üzerinden tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesini, davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senetlerinin iptali talebidir.Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın bono iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ; uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu bonoların aslının Mahkememize sunulmasına ilişkin ilan, ----------- üç defa yayımlanmış(TTK m.762/1), ancak kambiyo senedinin, vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal isteminde konu kambiyo senetlerinin talep edeninin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu senetlerin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen bonoların iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile;

2. . . . . . . . . . . . tarafından 10/01/2009 tarihinde tanzim edilen,05/03/2009 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli, lehtarı . . . . . . . . . . olan bononun,

----------- tarafından 11/03/2009 tarihinde tanzim edilen 12/04/2009 vade tarihli, 10.500,00 TL bedelli, lehtarı ----------- olan bononun,

----------- tarafından 01/03/2009 tarihinde tanzim edilen 30/07/2009 vade tarihli, 4.000,00 TL bedelli, lehtarı ----------- olan bononun,

---------- tarafından 01/03/2009 tarihinde tanzim edilen 30/07/2009 vade tarihli, 4.000,00 TL bedelli, lehtarı ----------- olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/04/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------- Şti. olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/05/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------- Şti. olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/06/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------ Şti. olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/07/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ---------- Şti. olan bononun,

----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/08/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------- Şti. olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/09/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ----------- Şti. olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/10/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------ Şti. olan bononun,

-----------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/11/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------- Şti. olan bononun,

------------Ş. tarafından 20/03/2010 tarihinde tanzim edilen 25/12/2011 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli, lehtarı ------------- Şti. olan 13 adet bononun zayi nedeniyle AYRI AYRI İPTALLERİNE,

3. Mahkememizce verilen ödemeden mene ilişkin ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiğinde ve talep halinde, talep eden tarafça yatırılan teminatın iadesine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına ,

5. Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

6. Talebin niteliği gereği talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2024