Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/753 Esas

KARAR NO: 2024/776

DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/02/2018

KARAR TARİHİ: 07/10/2024

Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davalı vekilinin dava dilekçesine karşı beyanları ile birlikte taraflar arasında akdedilmiş olan 28/06/2013 tarihli Bayilik Ve Konsinye Satış Sözleşmesi gereği müvekkilinin doğmuş olan şimdilik 150.912,75 TL’lik cari alacağının ve sözleşmenin ihlalinden doğan 150.000,00 USD cezai şart alacağının ve yine sözleşmenin feshi ile davalının fesih sonrasındaki haksız ve hukuka aykırı davranışları dolayısıyla müvekkili şirketin uğramış olduğu şimdilik 100.000 TL zararın tazmini, Müvekkili ---------Ş ile davalı ---------- Şti. arasında 28.06.2013 tarihinde ---------- ve --------- mağazalarına ilişkin Bayilik Ve Konsinye Sözleşmesi ve bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası niteliğindeki AVM Alt Kira Sözleşmesi imzalandığını, dava konusu 28.06.2013 tarihli Bayilik Ve Konsinye Sözleşmesi’nin devamı esnasında davalı yanın kusurlu davranışları neticesinde taraflar arasında bir takım uyuşmazlıklar meydana geldiğini ve yine karşı tarafın kusuru neticesinde bu anlaşmazlıklar karşılıklı görüşmeler çerçevesinde çözümlenemediğini, davalı tarafın sözleşmesel yükümlülüklerini sürecin en başından itibaren yerine getirmediğini, davalı şirketin müvekkil şirketin tüm ihtar ve uyarılarına rağmen sözleşmeye ve hukuka aykırı davranışlarına devam ettiğini, ---------- Noterliği 14.11.2017 tarih ve ----------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözkonusu Bayilik Ve Konsinye Sözleşme’si müvekkil şirket tarafından haklı nedenle tek taraflı olarak feshedildiğini, davalı şirketin sözleşme süresince ve sona erme süreci boyunca davacı müvekkil şirketi ağır zarara uğratması neticesinde de tarafınca işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu. davalı tarafın dava dilekçseinde esasa ilişkin kısımlarında müvekkil şirket tarafından yapılmış olan feshin haksız olduğun, dava dilekçesinde açıklanmış olan hususların, davalı tarafından kasten çarpıtıldığını, davalının, müvekkili arasındaki bayilik sözleşmesi gereğince ------------ ili sınırları içerisindeki 2 farklı AVM olan ---------- ve --------- içerisindeki ----------- mağazalarını işlettiğini, davalı, ------------ bulunan mağazanın uzun zamandır zarar ettiğini, kendisinin de finansal zorluklar içerisinde olduğunu ve bu mağazayı işletmeye devam etmek istemediğini beyan ederek, bu mağazanın müvekkili şirket tarafından devralınmasını talep ettiğini, ----------- bulunan mağazanın uzun süredir zarar etmekte olduğu, davalının ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme ile tespit edilebileceğini, davalının iddia ettiği gibi ------------- mağazası kendisinden zorla alınmadığını, davalının bu devirden ötürü herhangi bir zararı olmadığını, tam tersi bu devir sayesinde zarar eden bir mağazanın finansman yükünden kurtulduğunu, davalı, taraflar arasında akdedilmiş olan 28.06.2013 tarihli sözleşme gereğince teminat verme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı, ticari ilişkinin devamı esnasında finansal yeterliliğinin bulunmadığı gerekçesiyle teminat mektubu veremeyeceğini, bunun yerine teminat çeki keşide edebileceğini beyan ettiğini, müvekkili şirket de karşılıklı güven ve iyiniyet çerçevesinde davacının bu talebini olumlu karşıladığını, bu kapsamda davacı, müvekkilimiz şirkete 31.12.2016 tarih ve ----------- numaralı, 250.000 TL bedelli bir adet teminat çeki keşide ederek teslim ettiğini, . Ancak davacı, ilgili teminat çekinin ibraz süresinin geçmesi ve kambiyo senedi vasfını kaybetmesi üzerine, bu teminatını yenilememiş, müvekkili şirkete yeni bir teminat çeki sunmadığını, davalının, davacıya sunmuş olduğu teminat çeki, ibraz süresinin geçmesi sebebiyle 10.01.2017 tarihi itibariyle kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, Bu tarih itibariyle, mülkiyeti müvekkiline ait olan ve davalının stoklarında konsinye satış maksdıyla depolanmış olan yaklaşık 600.000,00 TL değerinde ürünün bulunduğunu, yüklü miktarda bir ürün stokunun davalının nezdinde tutulması karşısında, müvekkilinin hiçbir teminat almaksızın sözleşme ilişkisine devam etmesi, hiç şüphe yok ki basiretli bir tacirden beklenemeyeceğini, müvekkilinin, davalıdan sözleşmeye göre vermekle yükümlü olduğu teminatlarını ikmal etmesini talep ettiğini, ancak davalının, müvekkilinin talebini reddedildiğini, davalı tarafın şark kurnazlığı içerisinde müvekkilinin yeni ürün gönderimini durdurmasını dolanmasının bir yolunu bulduğunu, sözleşmeye aykırı olarak 20 adet ürünün diğer mağazalardan kendisine sevk edilmesini sağladığını, davalı, yalnızca kendi stoklarını müvekkilinin iradesine aykırı olarak artırmakla kalmayarak, aynı zamanda diğer mağazaların---------- uygulaması aracılığıyla sevk edilen ürünleri kendi müşterilerine satma olanağını da ortadan kaldırarak, müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini, mağazadaki müvekkiline ait ----------- cihazlarının değiştirilmiş olduğunu, davalının da kabulünde olup, bu hususu dava dilekçesi içerisinde dahi açıkça ikrar edildiğini, müvekkiline ait ------------ cihazlarının değiştirildiği hususu ilk kez 13.11.2017 tarihinde taraflarınca tespit edildiğini, ----------- mağazadan yapılmış olan 300,00-TL tutarındaki alışverişin müvekkil şirkete ait ---------- aletinden değil, davalı taraf adına kayıtlı bir ------------ aletinden yapıldığı tespit edilmiş olduğunu, sözleşme kapsamı ve yukarıda verilmiş olan maddeler gereğince müvekkili şirket; depolama, satış ve pazarlama konularında bazı dönemlerde değişiklikler yapmış bu değişiklikler doğrultusunda da her bayisine gerekli altyapıyı sağlamak amaçlı verdiği hizmetlerin karşılığı faturalar kestiğini, davalıya özel uygulamalar olmayıp, müvekkil şirketin tüm mağazalarında uygulandığını, müvekkili şirket, ---------- genelinde 100’e yakın mağazasıyla faaliyet gösteren, ----------- tanınmış ve saygın perakende şirketlerinden biri olduğunu bayilere gönderilecek olan ürünlerin, üretimden sonra bayiye ulaştırılması süresince kaldığı depoların masrafları tüm bayilere eşit biçimde yansıtılmış olup bu durum davacı-karşı davalı tarafa uygulanmış olan özel bir yaptırım değildir. Tüm ----------mağazalarında uygulanmakta olan sayım sistemi elektronik altyapıya aktarılmış ve el terminali-yazıcı barkod makinası yine her bayiye temin edilmiş devamında da bu hizmet bayilere faturalandırıldığını, ---------- her mağazasında çalınacak olan müzik eserleri dönemsel olarak saptandığını ve bu müzik eserlerinin kullanılmasına ilişkin izinler alındığını, gerekli kuruluşlara ödemeler gerçekleştirildiğini, ödenmiş olan bu bedellerin ------------ tüm bayilerine sözleşme kapsamında yansıtıldığını, Taraflar arasındaki ticari ilişkiden doğan 150.912,75 TL cari hesap alacağımızın temerrüt tarihi olan 30.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, davalının 28.06.2013 tarihli Bayilik ve Konsinye Satış Sözleşmesi’ni ihlalinden doğan toplam 150.000,00 USD cezai şart alacağınızın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkilimize verilmesine, 28.06.2013 tarihli Bayilik ve Konsinye Satış Sözleşmesi’nin feshi nedeniyle ----------- içerisinde bulunan mağazanın dekorasyon malzemeleri ve demirbaşlarının müvekkilimiz şirkete teslim edilmemiş olması nedeniyle, belirsiz alacak olarak şimdilik 50.000,00 TL olmak üzere, bu dekorasyon ve demirbaş bedellerinin sayın mahkemece tespit edilerek sözleşmenin fesih tarihi olan 14.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, 28.06.2013 tarihli Bayilik ve Konsinye Satış Sözleşmesi’nin feshi nedeniyle ----------- içerisinde bulunan mağazanın tahliye edilerek müvekkilimize teslim edilmemiş olması nedeniyle,sözleşmenin feshi ile mağazanın tahliyesi arasında geçen 135 günlük süre içerisinde müvekkili şirketin mahrum kaldığı kazanç tutarı bakımından belirsiz alacak olarak şimdilik 50.000,00 TL olmak üzere, mahrum kalınan kazanç miktarının mahkemece tespit edilerek, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, davalı tarafın mal varlığı üzerinde dava değeri olan 974.362,00 TL üzerinden ihtiyati tedbir mahiyetinde İHTİYATİ HACİZ uygulanmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle: müvekkili ---------- ile davalı ----------- arasında bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, taraflar arasındaki alacak verecek ilişkisinin sözleşmenin başlangıcından bu yana her ayın sonunda ---------- gönderdiği hesabın müvekkili tarafından kontrol edilerek düzeltilmesi veya onay vermesine bağlı olarak yain sağlanan mutabakata göre sonuçlandırıldığını, taraflar arasında herhangi bir mutabakat sağlanmadan müvekkilinin ödeme yapma konusunda geciktiğinden bahsedilemeyeceğini, davacı tarafın mutabakat sağlanmış ve ödeme gecikmiş gibi ihbar çekmesinin uygulamaya aykırı talebin müvekkili tarafından yerine getirilmediğini, müvekkilinin davacı tarafından gönderilen tutarı kabul etmediğini, davacının cari hesap alacağına ilişkin açıklamalarında ihtarnamede belirtilen gecikmenin ilk olmadığını belirtmekle çeşitli zamanlarda yapılan gecikmeli ödemelerden bahsettiğini, ancak bu iddialarını kanıtlayacak herhangi bir belge sunmadığını, davacı tarafın sözleşmeyi fesih gerekçesi olarak 3 neden ileri sürdüğünü, her bir aykırılık dolayısı ile sözleşmenin 8.3 maddesine dayalı olarak 50.000,00 USD cezai şart talep ettiğini, sözleşmedeki cezai şartın uygulanabilmesi için öncelikle ileri sürülen sözleşmeye aykırılığın meydana gelmiş olması gerektiğini, tablet uygulamasının usulsüz kullanımına ilişkin olarak müvekkilinin kesinlikle uygulamayı kötüye kullanmadığını, çalışanları tarafından kötüye kullanıldığının anlaşıldığı anda her iki çalışanın da işine son verildiğini, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanı ile teminat mektubu yerine teminat çeki verilmesi hususunu kabul etmek sureti ile sözleşenin ilgili hükmünü değiştirdiklerini, yıllarca bu değişikliğe karşı çıkmayan davacı tarafın teminat çekinin ibraz süresinin dolmasının üzerinden 9ay geçtikten sonra teminat mektubu istemek suretiyle tek taraflı olarak sözleşmenin bu hükmünü değiştirmeye çalıştığını, üstelik bunun da sanki müvekkili teminat vermekten kaçıyor gibi gerçek olmayan bir beyanla yaptığını, müvekkilinin 8 Kasım 2017 tarihli ihtarnamesinde önceki gibi teminat çeki vermeye hazır olduğu beyanının açık olduğunu, buna rağmen teminat verilmediğinden ve sözleşmeye aykırılıktan bahsedilemeyeceğini, ortada bir sözleşmeye aykırılık yok iken cezai şart talep edilemeyeceğini, başka bir ---------- cihazı kullanımının nedeninin bizzat davacı olduğunu, zira in tablet sistemini kapatarak ve mal gönderimi yapmayarak müvekkilinin tüm faaliyetlerini durdurduğunu, basiretli tacir gibi davranmanın bir gereği olarak müvekkilinin zararı azaltma yükümlülüğü kapsamında satışları başka bir pos cihazından yapmak zorunda kaldığını, davacının dava dilekçesinde sözleşmeye aykırı davranılması sebebiyle mahrum kalınan zararının olduğunu beyan ettiğini, gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin davacıyı zarara uğratacak herhangi bir kusurda bulunmadığını, davacının ihtiyati tedbir talebinin gerekçesine bağlı herhangi bir somut delil sunmadığından reddini, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir. Dosyanın incelenmesinde; 04/11/2020 Tarihli celsede takip edilmeyen karşı dava dosyasının işlemden kaldırıldığı, davacı tarafın herhangi bir talep ve beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır. İşlemden kaldırma tarihinden itibaren üç aylık sürede davanın yenilenmediği anlaşılmakla, HMK'nun 150/5 maddesi hükmü gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1. Davanın H.M.K.'nun 150. maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

2. Harçlar yasasına göre alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının, başlangıçta alınan 16.675,57 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 16.247,97‬ TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Yargılama sırasında davalı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince alınması gereken 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle oy birliği ile karar verildi.07/10/2024