Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/595 Esas

KARAR NO: 2024/775

DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ: 08/08/2024

KARAR TARİHİ: 04/10/2024

Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davacılardan ---------, ---------- ve ----------- müteveffa ----------- oğulları olduğunu, ------------ ise eşi olduğunu, Davalı şirketin müteveffa ---------- ve kardeşleri ---------, ---------- ve -------------- tarafından 18/10/1999 tarihinde eşit pay olacak şekilde 5 kardeş tarafından kurulduğunu, beş kardeşin aynı şekilde eşit pay sahibi oldukları ----------- Şt. ve ---------- Şti. isimli grup şirketlerinin de aynı tarihlerde kurularak faaliyete başladığını, davalı şirketin hissedarı ve aynı zamanda yönetim kurulu üyeleri olan kardeşlerden ----------- ile ---------- kardeşlerin bir diğeri olan hissedarlardan ----------- davalı şirketteki %20'lik payını gizlilik içeren hisse devir sözleşmesi neticesinde devraldıklarını, Yönetim kurulu üyeleri ---------- ile ---------- devraldıkları hisselerin bedelini şirket kaynaklarından ödediklerini, devir neticesinde şirketteki pay oranlarının %60'a çıktığını ve hakim ortak haline geldiklerini, şirketin iş ve işlemleri ile ticari faaliyetleri hakkında istenilen bilgileri ve belgeleri vermedikleri gibi özen ve sadakat yükümlülüklerin de yerine getirmediklerini, davacıların 29/07/2024 tarihli olağan Genel Kurul toplantısında gündeme ve yasaya uygun olarak şirketin işleyici, faaliyeti, mali ve finansal tabloları hakkında bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulduğunu, taleplerinin haksız ve dayanaksız olarak ertelendiğini, bilgi ve belge vermekten imtina edildiğini, davalı şirketin Yönetim Kurulu üyesinin genel kurul tutanağına geçen beyanının gerçeklikten uzak ve hukuki dayanaktan yoksun olduklarını, davalı şirketin 29/07/2024 tarihinde gerçekleşen genel kurulunda Genel Kurul Tutanaklarına dercedilen hali ile bir çok hususlara ilişkin bilgi belge ve inceleme izni talep edildiğini, taleplerinin genel haksız, dayanaksız ve hukuka aykırı olarak ötelendiğini ve Genel Kuruldan bugüne 10 gün geçmiş olmasına rağmen talep edilen bilgi ve belgeler tarafımıza verilmediğini, TTK'nın 437/5 maddesi uyarınca davalı tarafça bilgi verilmesini, yine dava dilekçesinde yazılı bilgi ve inceleme talep edilen hususlara ilişkin davalı şirketin ticari defter, banka kayıtları, yazışmalar ve ilgili kayıtlar üzerinde bilgi edinme ve inceleme yapılmasının kabulünü, incelenen belge kayıtlardan fotokopi alınmasını, incelemenin bir uzman veya noter katibi eşliğinde yapılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle; ----------ş'nin 18.10.1999 yılında ---------- Şirketi unvanı ile aynı zamanda kardeş olan ---------- tarafından her ortak eşit paya sahip olmak üzere 20.000.000.000-TL sermaye ile kurulduğunu, kuruluşundan bir müddet sonra sermaye artışı yapılarak o tarihte geçerli olan paraya göre- önce sermayesini 50.000.000.000-TL artırıldığını, devam eden süreçlerde de sermaye artışı yapmak sureti şirket sermayesi11.250.000-TL'ye kadar yükseldiğini, şirket ortaklarından ---------- 01.03.2021 tarihinde şirketteki payının yarısını ---------- diğer yarısını da ---------- devretmek sureti ile ortaklıktan ayrıldığını, şirketin eski ortaklarından ----------- şirketteki %20 payını ---------Noteliği’nin 01 Mart 2021 tarihli -------- --------- yevmiye no.lu hisse devir sözleşmeleri ile payın %10’nu ---------- %10’unu ise ----------- noter huzurunda devrettiğini, söz konusu pay devrinin ticaret sicilde yayınlanma zorunluluğu bulunmamasına rağmen pay devrine ilişkin devir sözleşmesi 01.03.2021 tarihli ve ----------- sayılı Yönetim Kurulu kararı ----------- Noterliğince 02.03.2021 tarih ve --------- yevmiye numarası ile onaylatıldığını ve 05.03. 2021 tarih ------------ sayılı ----------- yayınlandığını,, ayrıca pay devir bedeli, bedelinin ödenip ödenmediği, ödeme şekli müvekkil şirketi ilgilendirmediği gibi bu hususların pay devir sözleşmesinin taraflarını ilgilendirdiğini, şirket ortaklarından davacılar murisi ----------- 04.02.2022 tarihinde vefat etmesi üzerine ortaklık payı mirasçılarına miras payları oranında intikal ettiğini, halihazırda şirketin 11.250.000 TL’lik esas sermayesini temsil eden payların %30’ u oranın- daki kısmı ---------, % 30' u paranındaki payı ----------, %5' i oranındaki payı ---------- %5 i oranındaki payı -----------, %5 i oranındaki payı -----------, %5 i oranındaki payı ----------, ve % 20 si oranındaki payı ise davacı --------- ait olduğunu, başkaca bir söyleyişle, mevcut ortaklık yapısı itibariyle ---------- herhangi bir kişinin tek başına hâkimiyet oluşturması da söz konusu olmadığını, şirket ortaklarından------- vefatından bir müddet sonra dava dışı ----------- ortağı bulunduğu ---------, ---------- ve ---------- ortaklığından ayrılma talebini müvekkillere yönelttiğini, müvekkiller ---------- bu talebine de yine olumsuz yaklaşmadıklarını, bir takım görüşmeler yaptıklarını, davacıların da murislerinin vefatından sonra şirket ortaklıklarından ayrılma arzusunda olmuşlarsa da bu hususta taraflar arasında herhangi bir görüşme yapılmadığını, davacılar şirketten ayrılma kararlarını ve süreci aynı zamanda amacaları olan ------------ güdümünde sürdürme kararı aldıklarını, bu bağlamda yapılan genel kurullarda amcaları ----------- ile birlikte hareket etmek sureti oy kullandıklarını, davacıların 29.07. 2024 tarihli genel kurulda yönetim kurulundan talep ettiği her bir konuya ayrı ayrı cevap verildiğini, bir taraftan ise şirketin ortaklar cari hesabına, ortakların banka işlemlerine, fatura detaylarına, para transferlerine kadar iddialarda bulunulduğunu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesini özetle; Davalı iddialarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkkillerinin , davalı şirketin pay sahipleri olan kardeşlerden ----------- mirasçıları olup halihazırda şirkette %5 er oranda pay sahipleri olduğunu, ancak cevap dilekçesinde bir çok kez müvekkiller ile ilgisi olmayan olaylar "davacı" şeklinde ifade edildiğini, cevap dilekçesinin 7, 8 ve 9 nolu maddelerinde "davacı" olarak ifade edilen hususlar müvekkillerinden herhangi birine ilişkin olmadığını, ----------- vefatından sonra miras yoluyla pay sahibi olan müvekkillerinin, şirket yetkilileri olan amcaları tarafından tamamen şirket işleyişinin dışında bırakıldığını, müvekkillerin bilgi alma ve inceleme haklarını kullanmalarının engellendiğini, davalılar her ne kadar, müvekkillerin talebinin reddedilmediğini iddia etmiş ise de genel geçer cevaplar ile müvekkillerin talepleri ertelenmiş ve sürüncemede bırakıldığını, davalı, müvekkillerin şirket çalışanı olduğu ve bu sebeple şirketin bütün iş ve işlemleri hakkında bilgi sahibi olduklarını iddia ettiklerini, müvekkil -------------, 29.07.2024 tarihli 2023 yılı olağan genel kurul toplantısının hemen ardından 02.08.2024 tarihinde davalı şirket tarafından iş akdi tek taraflı fesih edilerek haksız ve hukuka aykırı olarak işten çıkarıldığını, bu sebeple müvekkil tarafında davalı şirkete karşı açılan işe iade davası -------- E. Sayılı dosyası ile derdest olduğunu, müvekkillerinin davalı şirkette vasıfsız eleman olarak görev yaptığından dava konusu taleplerimiz kapsamında bilgi sahibi olmaları mümkün olmadığını,29.07.2024 tarihli 2023 yılına ait Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda gündeme ve yasaya uygun olarak şirketin işleyişi, faaliyeti, mali ve finansal tabloları hakkında taraflarınca bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulmuş ise de talebimiz haksız ve dayanaksız olarak ertelendiğini ve bilgi/ belge vermekten imtina edilmiştir. Cevap dilekçesinde yer alan, "talebimizin reddedilmediği makul sürede cevaplanacağı" iddiası ise samimi olmadığını, davalı şirket tarafından 25.06.2024 tarihli tutanak ile taraflarına teslim edilen belgeler uyarınca müvekkillerin bilgi alma hakkını kullandığı iddia edildiğini, taraflarınca bahse konu tutanak kapsamında teslim alınan belgelerin, dava dilekçesinde açıkça belirtilen hususlardaki bilgi alma talebimizi karşılamadığını, müvekkillerin bilgi alma ve inceleme hakkını kullanamadığı hususu dosyada mübrez 29.07.2024 tarihli genel kurul tutanağı ile sabit olduğunu, davalı tarafça, müvekkillerin sorularının cevaplandığı iddia edilmekte ise de, genel kurul tutanağı ile sabit olduğu üzere genel geçer ifadeler ile müvekkillerin taleplerinin ertelendiğini, somut ve anlaşılır bir açıklama yapılmadığını, TTK'nın 437/5 maddesi uyarınca davalı tarafça bilgi verilmesini, yine dava dilekçesinde yazılı bilgi ve inceleme talep edilen hususlara ilişkin davalı şirketin ticari defter, banka kayıtları, yazışmalar ve ilgili kayıtlar üzerinde bilgi edinme ve inceleme yapılmasının kabulünü, incelenen belge kayıtlardan fotokopi alınmasını, incelemenin bir uzman veya noter katibi eşliğinde yapılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde ; Davanın TTK m.437/5 gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. TTK'nun 437/1 maddesi "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisi, genel kurulu toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir." Aynı maddenin 5.fıkrası "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hallerde de makul süreden sonra şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir" şeklindedir.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller ve 29/07/2024 tarihli genel kurul toplantı tutanağı bir arada değerlendirildiğinde; bilgi alma talebi üzerine genel kurulun 28/06/2024 tarihinden 29/07/2024 tarihine ertelendiği, davacıların bilgi alma istemi bakımından genel kurulda makul ölçüde bilgi verildiği, bunun ötesinde davacıların bilgi alma istemini dayandırdığı somut bir vakıanın olmadığı, bilgi alma taleplerinin esasen işlemlerin gerekçelerine ilişkin olduğu, davacılara bilgilendirme maili gönderildiği, davacı pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme hakkının sınırlandırılmadığı gibi bu yönde alınmış herhangi bir genel kurul kararının da bulunmadığı anlaşılmakla TTK.nun 437 maddesindeki şartların oluşmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsil edilmesi gereken harç peşin alındığından BAŞKACA HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA

3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

5. Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekilleri yokluğunda TTK. 437/5 maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile dosya üzerinden karar verildi. 04/10/2024