İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/240 E. 2024/716 K.

T.C.

İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/240 Esas

KARAR NO: 2024/716

DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 26/03/2024

KARAR TARİHİ: 16/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle:

Müvekkil şirketin ---------ş. ile dava dışı sigortalı ---------ş. arasında akdedilen sigorta sözleşmesine binaen nakliyat teminatı içeren nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı---------ş. tarafından, --------- ---------- şirketine 23.01.2023 tarih ve --------- numaralı fatura ve --------- teslim şekli ile toplam -------- koli meyve aromalı toz içecek ürünü satıldığını, her bir kolide 10 gramlık özel paket ambalajlı 26’lı küçük kutu ve her bir kutuda da 24 parça ürün bulunduğunu toplam 5406 koliden oluşan emtianın --------- --------- taşınması için 2. davalı --------- 3. davalı --------- ---------ş. ve 4. davalı ---------- şti. ile anlaşıldığını, davalılar --------- ise denizyolu nakliyesi için --------- ile anlaşdığını, -------- firması tarafından temin edilen 2 adet konteynere emtia 23.01.2023 tarihinde yüklendiğini, ---------- tarafından denizyolu nakliyesi için öncelikle --------- gemisi planlanmış fakat 25.01.2023 tarihinde davalılar ----------- tarafından gemideki tonaj fazlası nedeniyle emtianın bir sonraki gemi olan ----------- gemisine yükleneceği bildirildiğini, böylece; 25.01.2023 tarihinde yükleneceği planlanan emtia 06.02.2023 tarihinde ---------- merkezli gerçekleşen deprem ve sonrasında meydana gelen yangın esnasında 1. davalı ----------ş.’ye ait -------- bulunduğundan zayi olduğunu, bahse konu yangın sonucunda ----------- no’lu konteynerin yandığı bilgisi sigortalı ile paylaşılmıştır. buna ek olarak da, -------- resmi internet adresinde --------- yayınlanan “deprem nedeniyle oluşan yangında yanan konteynerler” duyurusunda yayınlandığını, böylece ---------- no’lu konteynerin ----------- sırada bulunduğu teyit edilmiştir. ancak yangın sonrasında limana giriş izni verilmediği için konteynerler ve emtianın durumu izin alınıncaya kadar görülemediğini, yetkililerinden gelen bilgi üzerine 19.03.2023 tarihinde 1. davalı’ya ait limanda sağlam konteynerin ilk ekspertiz çalışması yapıldığını, bu doğrultuda zayi olan emtia için sigortalı’ya 62.033,60 usd tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkilin böylelikle, kamuoyunca da bilindiği üzere; 06.02.2023 tarihinde ---------- merkezli gerçekleşen deprem ardından ---------- sebebi bilinmeyen bir nedenle konteyner depolama alanında yangın meydana geldiğini, bahse konu yangın ancak üçüncü günde kontrol altına alındığını, 1. davalı yangına konu konteynerleri yanıcı maddelerle birlikte istiflemiş olduğundan bahse konu yangın meydana geldiğini, 1. davalı tesisine gelen tehlikeli yükleri sınıflarına göre sınıflandırması gerektiğini, yangından sonra --------- tarafından yapılan duyuruda yanan konteynerin -------- sırada yer aldığı belirtildiğini, yanan diğer konteynerlerin kaçıncı sırada yer aldıkları, içlerinde ne olduğu ve sigortalının emtialarını içeren yanmayan diğer konteynerin kaçıncı sırada yer aldığının tespit edilmesi gerektiğini, sigortalı ise emtianın kendi adresinden 20.01.2023 tarihinde davalılar ---------- ile alınacağını, 20.01.2023 – 23.01.2023 tarihleri arasında emtianın limanda kalacağı süre boyunca günlük ücreti kendi karşılayacağını davalılar --------- iletmiş ve ---------- kendisine bildirilen programı onaylandığını, davalılar --------- 02.02.2023 tarihli taslak konşimentoyu 24.01.2023 tarihinde sigortalı’ya göndermiş, sigortalı da aynı tarihte taslak konşimentoyu onaylamış ve 25.01.2023 tarihinde yük 1. davalı’ya ait konteynere yüklendiğini, davalılar----------- tarafından sigortalı’ya gönderilen 26.12.2022 tarihi e-posta ile yükün taşınacağı geminin “-----------” olduğu ve “----------” tarihinin de 26.01.2023 olduğu ve geminin ----------- limanından 30.01.2023 tarihinde ayrılacağı konusunda mutabık kalındığı anlaşıldığını, emtianın “-----------” isimli gemi ile taşınması taahhüt edildiği ve karşılığında taslak konşimento düzenlendiği için sigortalı ----------- bu gemi için kararlaştırılan “----------” tarihinden önce emtiayı limanda hazır etmiş ve bunu davalılar --------- bildirmiştir. davalılar ------- ise emtia limanda çok önceden hazır edilmişken; emtianın “-----------” isimli gemiyle taşınmayacağını bildirdiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte; emtianın “---------” isimli gemi ile taşınmayacak olmasının bilinmesi yahut bu hususta bilgilendirme yapılmış olması hâlinde eşya bir sonraki gemi için belirlenen “----------” tarihinde teslim edilecek ve eşya yine yangından etkilenmeyeceğini, ----------- basiretli bir tacir gibi iş organizasyonunu doğru şekilde yapmamış olması nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, bunun haricinde davalılar --------- bizzat sigortalıya gönderdiği teklifinde de yer aldığı üzere bahse konu taşıma kapıdan limana’dır, bahse konu hasar emtia davalılar --------- sorumluluğundayken meydana gelmiş olup bu doğrultuda --------- meydana gelen dava konusu hasardan sorumlu olduğunu talep ve dava etmiştir.Davalı --------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle: davada yetkili mahkemenin davalı müvekkilin yerleşim yeri ve dava konusu olayın da gerçekleştiği yer olan ---------- mahkemeleri olduğunu, dava görev yönünden de hatalı mahkemede açıldığını, dava "denizcilik ihtisas mahkemesi" sıfatıyla görülmesi gerektiğini, davaya konu zarar, deprem sebebiyle başlayan yangından kaynaklandığını, müvekkil şirketin hizmet tarifesinde, deprem/yangın halinde, limanın sorumluluğunun bulunmadığı açıkça düzenlendiğini müvekkil şirket; deprem öncesinde, deprem anında ve deprem sonrasında her türlü önlemi aldığını, üzerine düşen bütün yükümlülükleri yerine getirdiğini, dava konusu zararın sebebi liman hizmeti veren müvekkilimizin kusurlu davranışı veya hizmet kusuru içerisinde olması olmadığını, zararlı sonuç ile sebep arasındaki illiyet bağı mücbir sebep hali teşkil eden deprem nedeniyle kesildiğini, bunun dışındaki hususların irdelenmesinin davadaki sorumluluğun tespiti noktasında hiçbir hukuki yararı olmadığını, yangının tehlikeli konteynerlerin diğer konteynerler ile yan yana istiflenmesi sebebiyle çıktığı ve büyüdüğüne dair iddia ve diğer davalı iddiaları doğru olmadığını, aleyhine açılan delil tespiti davasının bilirkişi raporu ile de müvekkil şirketin kusurunun olmadığı tespit edildiğini, ---------- Esas ve ---------- Esas sayılı dosyalarında işbu davaya konu olayın mücbir sebep olduğu yönünde hüküm kurulduğunu, davacı yanın zararın karşılığı olarak öne sürdüğü fatura tutarı fahiş olduğunu, ispat yükü aslen davacı yanın üzerinde olduğunu, davacı yan müvekkil şirketin kusurunu ispat etmek durumunda olduğunu ancak zararın müvekkil şirketin kusuru ile meydana geldiği hiçbir somut belge ile ispatlanamadığını talep ve beyan etmiştir.Davalı --------- vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın davaya konu alacak talebi ------------ destinasyonu arasında taşınacak olan yüklerin, ---------- yüklerin gemiye yüklenmesi akabinde doğmuş olan bir zarara ilişkin olduğunu, deniz yolu ile taşınacak bir yükün hasarlanması davacının alacağının konusu olduğunu, Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatı taşıyan -------- Asliye Ticaret Mahkemesi işbu davanın görülmesinde görevli mahkeme sıfatına haiz olduğunu, müvekkil şirketler birbirinden farklı 3 şirkettir, şirketlerden hangisi ile dava konusu emtianın taşınması konusunda anlaşılmış olduğu ve davacı tarafından açık bir şekilde belirtilmediği, davacının başlatmış olduğu yargılamada, ''---------'' başlığı altında sorumlu olarak bu 3 farklı şirketi göstermesi husumet açısından kabul edilemeyeceğini, davaya konu emtianın ---------- destinasyonu arasındaki taşımalar da --------ş. Tarafından gerçekleştirildiğini, diğer iki şirketin işbu dava ile hiçbir ilgisi olmadığından davanın öncelikle bu iki şirket yönünden husumeten reddi gerektiğini, hasar bildirim sürelerine uyulmamış ve bunun aksini gösterir bir belge davacı tarafca dosyaya sunulmadığını, sürelerin kanuna uygun olarak ihbar edildiğine yönelik dosyaya sunulmuş olan herhangi bir belge bulunmadığını, zamanaşımı süresi dolduğundan davanın ikamesi mümkün olmadığını, Sigorta poliçesinin tarihlerinin ve konusunun incelenmesi gerektiğini, dosyaya sunulmuş evraklar üzerinden sigorta poliçesi tarafımızca görülmediğini, Mücbir sebebin şartları oluştuğunu, müvekkillerden herhangi birinin dava dışı sigortalının zararını tazmin etme sorumluluğu da bulunmadığını, talep edilen tutar sorumluluğun üst sınırını aştığını, sigortanın kapsamı açıklanması gerektiğini, müvekkil firmalardan hiçbirinin dava konusu deprem-yangın oluşmasına neden olmadığı gibi işbu yangını öngörecek, engelleyebilecek bir önlem alma olasılığı da bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddi beyan ve talep etmiştir. Davacı vekilinin --------- vekilinin cevap dilekçesine karşı cevaba cevap dilekçesi: emtia deniz taşıması başlamadan evvel zayi olduğunu, davalı ---------- navlunun sözleşmesinin tarafı, taşıyanın adamı ya da ifa yardımcısı olmadığını, Taraflar arasındaki ilişkinin iş görme sözleşmesi olduğunu, müvekkilin uyuşmazlığa konu ettiği dava deniz sigortasından da kaynaklanan bir uyuşmazlık olmadığını, müvekkil Şirket sigortalısı ------- ile davalı --------- arasında taşıma ilişkisi bulunmaması nedeniyle huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemeleri’nin değil Sayın Mahkeme’nin görevli olduğunun sabit olduğu, Emtianın ---------- taşınması için ---------- ile anlaşılmış olup bahse konu yazışmalar da bu kapsamda gerçekleştirildiğini, yazışmalara bakıldığında -------- tarafında “---------” uzantılı mail adresi ile Sigortalı’ya mail atıldığı ve e-postaların imza kısmında ise sadece “----------” ibaresinin yer aldığı görüldüğünü, --------- hangi şirketinin bahse konu taşımayı üstlendiği anlaşılamadığından her 3 şirkete karşı da husumet yönelttiklerini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelmiş olduğunu zorunlu ticari dava arabuluculuk başvurusu 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde gerçekleştirildiğini ve aynı şekilde 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde huzurdaki dava ikame edildiğini, dava konusu zararın meydana gelmesi ile 06.02.2023 tarihli depremin öngörülebilir olup olmadığının huzurdaki uyuşmazlık ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, Yangın ile deprem arasında doğrudan bir nedensellik bağının olmadığını, davalı ------’nin de malumu olduğu üzere emtialar taşıma henüz başlamadan evvel zayi olduğunu, ---------- basiretli bir tacir gibi iş organizasyonunu doğru şekilde yapmamış olduğunu bu nedenle meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu talep ve dava etmiştir.Davacı vekilinin --------- vekilinin cevap dilekçesine karşı cevaba cevap dilekçesi: emtia deniz taşıması başlamadan evvel zayi olduğunu, uyuşmazlığa konu ettiği dava deniz sigortasından da kaynaklanan bir uyuşmazlık olmadığını, ---------- ile Davalı --------- arasında taşıma ilişkisi bulunmaması nedeniyle huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemeleri’nin görevli olmadığını sayın Mahkeme’nin görevli olduğunu, dava konusu zararın meydana gelmesi ile 06.02.2023 tarihli depremin öngörülebilir olup olmadığının huzurdaki uyuşmazlık ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, davalı hem dava konusu emtiaların zayi olmasına sebep olan yangının deprem ile bağdaştırılacağını ve bu nedenle mücbir sebep teşkil edeceğini iddia etmekte hem de yangının ilk depremden neredeyse 12 saat sonra meydana geldiğini ikrar ettiğini, anlaşılacağı üzere yangın ile deprem arasında doğrudan bir nedensellik bağı olmadığı ortada olduğu, toplam 1623 adet konteyner zarar gördüğünü, davalı’nın limanların yangına karşı alması gereken önlemlere aykırı davranılması nedeniyle --------- zilyetliğinde bulunan konteynerlerin içeriğinde meydana gelen hasardan sorumluluğunun bulunduğu talep ve dava etmiştir.Davalı ---------- vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle: davalarda verilen ret kararlarında da tespit edildiği üzere dava konusu yangın depreme bağlı olarak ortaya çıktığını, konteyner yığınının altında içten içe başlayan yangınla ilgili ilk dumanlar 06.02.2024 günü saat 10.00 sularında görülmüş ve derhal müdahaleye başlandığını, davacı yan bu şekilde seyreden olayı kötü niyetli bir şekilde sanki yangın 10.00'da başlamış anlamı çıkacak şekilde yansıtma gayretine girdiğini, dava konusu konteynerlerin yan yana ya da ayrı ayrı tutuluyor olmasının müvekkil şirketin kusuruyla hiçbir ilgili olmadığını, müvekkil şirketin istifleme modeli mükemmel olduğu gibi tehlikeli yükler ile diğer yükler de standartlara uygun şekilde ayrı tutulduğunu, bu güne kadar tek bir yanmış --------- konteyner tespit edilemediğini, ispat edilemeyen davanın reddi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE;

6102 sayılı TTK'nın 5/2. maddesiyle, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği hükme bağlanmıştır.

HSK tarafından, bu tür davalara bakmak üzere, ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilmiş olup bu mahkeme ile --------- il sınırları içindeki diğer Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Mahkemenin görevli olması HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca dava şartı olup aynı Kanun'un 115/1. maddesi uyarınca, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden gözetir. Somut olayda uyuşmazlıkta akdi taşıyıcı sıfatının bulunan bir kısım davalıların dava dışı sigortalının, taşımaya konu emtianın gemiye yüklenmesi, taşınması sürecinde bir kısım davalılar ile anlaştığı, eldeki davanı konusunu, taşımanın deniz yolu ayağına başlanılması sürecinde limanda meydana gelen yangın hadisenin oluşturduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu emtianın limandan alınması sürecine ait Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen deniz ticaretine ilişkin hükümler kapsamında tespit edilmesi gerektiğinden, bu tespiti yapma görevinin de de ihtisas mahkemesine ait bulunması sebebiyle ve uyuşmazlığın çözümünde TTK’nın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiğinden görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1.Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Taraflardan birinin karar süresi için kanun yoluna başvurmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize başvururarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli . . . . . . . . Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatı ile)'ne gönderilmesine,

3. Yasal süre içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin işbu kararın tebliğ ile ihtarına,

4. Yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Dair, taraf vekilleri yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.16/09/2024