İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/961 E. 2024/262 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/961 Esas

KARAR NO: 2024/262

DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 05/12/2022

KARAR TARİHİ: 14/03/2024

DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu 05/12/2022 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu -------- plakalı aracı sıfır kilometre olarak 16.12.2020 tarihinde 192.686,15 TL bedel ile davalıdan satın aldığını, akabinde, çok kısa süre sonra araçta bazı sıkıntılar meydana geldiğini, aracın motorunun arızalı olduğunu ve değiştirilmesi gerektiğini, şirketle iletişime geçildiğinde bu eksikliklerin şirket tarafından da tasdik edildiğini davacının bu sırada araçta meydana gelen arızalar sebebiyle aracı satamadığını ve bundan dolayı zarara uğradığını, davalı şirkette aracın motorunun tamamen değişmesi gerektiği ortaya çıkınca garanti yükümlülükleri kapsamında aracın motorunun tamamen yenilendiğini ve aracın günlerce serviste kaldığını, davacı tarafından kullanılamadığı gibi motoru tamamen değişen aracın aşırı miktarda değer kaybına uğradığını, aracın gizli ayıplı olduğunu, bunun üzerine davalı tarafından da bu ayıpların kabul edildiğini, davacıya bazı tekliflerin yapıldığı ancak bunların hiçbirinin davacının zararını karşılayacak şekilde olmadığını belirterek davacının uğradığı zararın tazmini için bilirkişi marifetiyle araçtaki değer kaybı tespit edildikten sonra ıslah edilmek üzere şimdilik 1.000TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan alınması talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili Mahkememize sunduğu 30/12/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın, seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkını herhangi bir değer kaybı ihtirazı ileri sürmeksizin kullanması tüketmiş olması sebebiyle başka bir talepte bulunmasının mümkün olmadığını, nitekim davacı tarafça da dava dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere davacının, işbu davaya konu arızanın onarılması amacıyla davalı şirkete başvuruda bulunduğunu, aracın ayıplı olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalının da gerekli onarımları yaparak aracı çalışır vaziyette tekrar davacıya teslim ettiğini, nitekim bu teslimden sonra da araca ilişkin herhangi bir arıza kaydının da bulunmadığını, davalı şirketin, yasal mevzuatlardan kaynaklanan yükümlülüklerine riayet etmek suretiyle otomobildeki arızaları garanti kapsamında bila bedel olacak şekilde giderdiğini, otomobili de davacıya teslim ettiğini, kaldı ki, söz konusu arızanın kullanımdan kaynaklı olması da kuvvetle muhtemel olduğunu, söz konusu arızanın giderilmesinden sonra davacı tarafça araca ilişkin hiçbir. şikayette bulunulmadığını, dolayısıyla dava konusu araç üzerinde açık veya gizli bir ayıp söz konusu olmadığını, elektronik - mekanik aksamdaki değişiklik kapsamına giren motor değişiminin araçta değer kaybına sebep olmayacağının izahtan vareste olduğunu, 14.05.2015 tarihli ve -------- sayılı --------- yayımlanan "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına İlişkin Tebliğ” in "Değer Kaybı Hesaplaması" başlıklı Ek-1'de yer alan "2.Teminat Dışında Kalan Hâller" kısmında "Mini Onarım İle Giderilebilen Basit Kaporta, Plastik Tampon/Parça Onarımları, Cam, Radyo/Teyp, Lastik, Hava Yastığı, Jant, Mekanik, Elektrik, Elektronik Ve Döşeme Aksamı Hasarları" nın değer kaybı teminatı kapsamı dışında olduğu açıkça belirtildiği, bir başka deyişle mekanik, elektrik ve elektronik döşeme aksamı hasarlarının araçta hasar kaybına neden olmayacağının Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile de sabit olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:------ Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak tarafların sicil kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Davalı ...Ş'ye müzekkere yazılarak --------- plakalı aracın 11/01/2021 tarihli faturaya istinaden yapıldığı iddia edilen motor değişimine ilişkin evrakların mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. --------- müzekkere yazılarak davaya konu aracın hasar geçmişinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi heyeti 23/05/2023 tarihli raporunda özetle; Teknik açıdan vapılan incelemeler neticesinde: “taraflar arasında akdedilen satış sözleşmesine konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıplı olup olmadığı” hususunda; dava konusu aracın davalı yan tarafından davacıya satışı esnasında gizli ayıplı olduğunu, konu gizli ayıbın davalı yan tarafından yapılan komple motor değişimi ile giderildiğini, “ayıp nedeniyle aracın piyasa değerinde azalma olup olmadığı, var ise azalmanın miktarının ne olduğu” hususunda; ilgili gizli ayıp nedeni ile dava konusu araç üzerindeki değer kaybının satış tarihinde -16.12.2020- 10.186,15TL olduğunu, dava tarihinde -05.12.2022- ise 25.000TL olduğunu, borçlar mevzuatına yönelik incelemeler neticesinde; davalı tarafından davacıya hitaben 16.12.2020 tarihinde düzenlenen --------- numaralı fatura incelendiğinde davaya konu edilen aracın satış bedelinin KDV dahil 192.686,15TL olduğunu, davacının ve davalının da kabulünde olduğu üzere davacının ücretsiz onarım yönündeki seçimlik hakkını kullanarak araçtaki motorunun tamamen yenilendiğini/değiştirildiğini kabul ettiğini, bu hususta bir ihtilaf olmadığını, bu halde alıcı davacının, ayıptan doğan sorumluluk (ayıba karşı tekeffül) hükümleri kapsamındaki “Alıcının seçimlik hakları” kenar başlıklı TBK m. 227/1, b. 3 hükmü gereğince “Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme” yönündeki seçimlik hakkını kullandığını, TBK m. 227/1 hükmünde satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcının, hükümde dört bent olarak sayılan seçimlik haklardan sadece “birini” kullanabileceğinin kabul edildiğini, TBK m. 227/1 hükmüne göre ücretsiz onarım yönündeki seçimlik hakkını kullanan alıcı davacının, gizli ayıplı araca ilişkin olarak dava dilekçesinde “araçtaki değer kaybı olarak şimdilik 1.000TL.lik tazminatın ödenmesi”ni talep ettiği anlaşılmakla bu hakkın, TBK m. 227/11 “Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.” şeklindeki hüküm kapsamında değerlendirilebileceğini, bu durumda TBK m. 227/11 hükmüne göre alıcı davacının, genel hükümlere göre de tazminat isteyebileceği; bu hüküm uyarınca hükmün ilk fıkrasında sayılan bentlerdeki seçimlik hakların haricinde ayrıca genel hükümlere dayanarak zararın tazminatın da istenebileceğinin düzenlendiği; genel hüküm niteliğindeki TBK m. 112' hükmü gereğince ise olumlu (müsper) zarar olarak borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan maddi zararın giderilmesinin istenebileceği; başka bir deyişle bu halde sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilememesinden doğan maddi tazminat talebine ilişkin genel hükmün TBK m. 112 hükmü olduğu”; bu zararın kapsamına davalının borcunu gereği gibi ifa etmemesi sebebiyle davacının aracının uğradığı değer kaybının gireceği kanaatine varıldığını beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT:Tarafların ana başlıklarıyla " taraflar arasında akdedilen satış sözleşmesine konu olan aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, ayıp nedeniyle aracın piyasa değerinin düşmesinden dolayı davacının zararının bulunup bulunmadığı, var ise zarar miktarının ne olduğu ve bu zarardan davalının sorumlu olup olmadığı " hususlarında uyuşmazlığa düştükleri anlaşılmıştır. Dosya içerisindeki bilgiler ışığında dava konusu aracın 0 km olarak 16.12.2020 tarihinde davalı yan tarafından davacıya satıldığı ve akabinde dava konusu araç 46 km de iken ( henüz sıfır kilometre sayılabilecek olan kullanım mesafesinde) 21.01.2021 tarihinde ( satın alma işleminden 36 gün sonra henüz sıfır kilometre sayılabilecek olan kullanım mesafesinde ekonomik ömrünün başında) aracın güç aktarma sisteminin en önemli ve en pahalı donanımı olan motorun komple olarak garanti kapsamında ücretsiz olarak davalı yan tarafından değiştirildiği, ve ilgili değişimin ardından araca takılan yeni komple motorun numarasının ruhsat belgesine işlenmesi için projesinin onaylanarak ilgili onay belgelerinin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Motorun değişikliğinin yapıldığı servis girişinde, motor değişimine neden olan teknik detayının ( servis formu vb ) dosya içerisinden tespiti mümkün olmayıp servis giriş formunun üzerinde “araç su eksiltiyor” bilgisi dışında başka bir bilgiye erişilememiştir. Bu doğrultuda dosya kapsamında bilgiler ışığında, dava konusu aracın motorunun henüz konu araç sıfır kilometre sayılabilecek bir kullanım mesafesinde 46 km de iken değiştiği ve ilgili süre içerisinde konu motor değişimine sebep olabilecek herhangi bir kullanıcı etkisinin ( kaza vb.) dosya içerisinden tespit edilemediği dikkate alındığında konu hasarın araçtan faydalanmayı engeller nitelikte olduğu da göz önüne alındığında dava konusu aracın, davacıya satışı esnasında teknik anlamda ayıplı olduğunu kabul edilmesi gerektiği, konu ayıbın teknik uzman olmayan bir kişi/davacı/satın alan tarafından makul süre içerisinde yapılacak bir inceleme ile tespitinin mümkün olmaması ve aracın kullanımı sonrası ortaya çıktığı göz önüne alındığında ayıbın niteliğinin gizli ayıp olduğu değerlendirilmiştir. Dava konusu aracın motorunun gizli ayıp nedeni ile komple değiştirilmiş olması, değişen parçanın aracın önemli ve yüksek maliyetli bir parçası olması ve 2. El piyasasında dava konusu aracın ayıpsız ve motoru değişmemiş olan muadillerine göre farklılaştığı göz önüne alındığında dava konusu aracın piyasa rayiç değeri üzerinde bir değer kaybı oluşacağı değerlendirilmiştir.Bilirkişi heyeti 23/05/2023 tarihli hükme elverişli denetime açık raporunda; gizli ayıp nedeni ile dava konusu araç üzerindeki değer kaybının satış tarihinde -16.12.2020- 10.186,15TL olduğunu, dava tarihinde -05.12.2022- ise 25.000TL olduğunu, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilememesinden doğan maddi tazminat talebine ilişkin genel hükmün TBK m. 112 hükmü olduğu”; bu zararın kapsamına davalının borcunu gereği gibi ifa etmemesi sebebiyle davacının aracının uğradığı değer kaybının gireceği kanaatine varıldığını beyan ve rapor etmekle davanın kabulüne, 25.000,00 TL değer kaybı bedelinin dava tarihi olan 05/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE,

25.000,00 TL değer kaybı bedelinin dava tarihi olan 05/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.707,75‬ TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 430,00 TL'den mahsubu ile bakiye 1.197,05‬ TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan ve 80,70 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi masrafı, 130,50 TL posta ve tebligat giderinden oluşan yargılama gideri ile peşin harç olarak alınan 80,70 TL ile ıslah harcı 430,00 TL olmak üzere toplam 5.721,9‬0 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. 6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.360,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

6. Yatırılan avanstan kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2024