İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1211 E. 2024/134 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2018/1211 Esas

KARAR NO: 2024/134

DAVA: Tazminat (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/10/2018

KARAR TARİHİ: 08/02/2024

DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu 23/10/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ------- ilindeki sayaçların okunması konulu 19.02.2016 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, bağlantı hattından kesilmesi, bina kapalı, bina yıkık, kaçak kullanım, tehlikeli ortam ve benzeri durumlardaki hizmet bedellerinin dikkate alınmadığını ve bu durumdaki işler nedeniyle kendisine ödeme yapılmadığını, bunun nedeni olarak söz konusu abonelere ilişkin tahakkuk şartının gerçekleşmediğini, davacı şirket tarafından daire boş ve bina yıkık ve benzeri abonelerin ve durum kodunun güncellenmesi ve sistemden düşülmesi gerektiğini, ancak bu güncellemelerin yapılmadığını, bu nedenle her okuma döneminde anılan abonelere gidilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, tahakkuk şarti aranmaksızın hizmet bedeli ödenmesinin şart olduğunu, kaçak ve usulsüz elektrik kullanan abonelere ilişkin olarak teknik şartnamenin 3. Maddesinin son fıkrası uyarınca edimini yerine getirmediğini, taahhüdünün kaçak kullanılan abonelerin tespitini yapıp idareye bildirmek olduğunu, tahakkuk şartı aranmasının Türk Medeni Kanunu (TKM) m.2'ye aykırı olduğunu beyanla, sözleşme kapsamında ifa edildiği halde hizmet bedeli ödenmeyen iş ve iş bedellerinin tespitine, fazlaya ilişin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL'nin tahakkuk ettirilmesi gereken tarihten itibaren en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili Mahkememize sunduğu 13/03/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacının hangi kalemler yönünden ne miktarda talepte bulunduğunun açık olmadığını, HMK m.19 uyarınca davacının talep sonucunu açıklaması gerektiğini, davacı ile davalı taraf arasında akdedilen sözleşmenin tarihi 19.02.2016 olduğunu davanın tarihinin ise 26.10.2018 olduğunu bu sebeple davacının taleplerinin kabul anlamına gelmemekle beraber zamanaşımına uğradığından davanın reddine karar verilmesini, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve teknik şartnamede, ödeme, tahakkuk şartına bağlandığını, davacının tahakkuk şartını gerçekleşmediği işlerin bedelini talep etmesinin haksız ve dayanaksız olduğunu, davacının edimini gerektiği gibi ifa etmediğini, davacının gerçekte okuma yapmadığı halde hayali kayıtlar ile haksız kazanç elde etmeye çalıştığını bu nedenle davalı şirketin zarara uğradığını, davacı tarafın sözleşmenin 17. Maddesinin I) fıkrası uyarınca her okuma döneminde il genelinde 9692 okuma oranını tutturmak zorunda olduğunu ve bu oranın *492'den fazla olması halinde prime hak kazandığını bu nedenle davacı taraf, gerçekte okuma yapmadığı aboneleri okumuş gibi gösterdiğini hayali okumlar ve yanlış durum kodu notları ile haksız kazanç elde etmeye çalıştığını bu nedenle davacıya sözleşmenin 17.md uyarınca ceza uygulandığını, davacının iddiası aksine, daire boş ve bina yıkık ve benzeri abonelerin durum kodunun güncellenmesi gerektiği şekilde davalı şirket tarafından yapıldığını, davacı personelinin, şüpheli bulduğu durumları kaçak ve usulsüz olarak bildirdiğini, ancak------- uzman personelleri tarafından yapılan kontrollerde davacının bu şekilde bildirdiği bir çok abonenin kaçak/usulsüz kullanım gerçekleştirmediğini tespit edildiğini, davacının huzurdaki dava ile birebir aynı konuda iddia ettiği dava dosyaları ve kararların huzurdaki uyuşmazlığa emsal niteliği bulunmadığını, hakkedişlerin davacı tarafından da kabul edildiğini ve imza altına alındığını, yalnız bu nedenle dahi davacının alacak taleplerinin reddinin gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden tarafların son tescil bilgileri celp ve tetkik edilmiştir. Dava konusu sözleşme ve ekleri dosyamız arasına alınmıştır.------- Nöb. ATM istinabe edilerek alınan 03/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; -------- Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığınca-------- Talimat numarasıyla kayda alındıktan sonra tarafıma tevdi edilen dosya muhteviyatı belgeler ile haricen temin edilen davacı şirkete ait 2016, 2017 ve 2018 yılı yevmiye defterlerinin incelenmesi neticesinde, raporumun “B” bölümünde tablolar eşliğinde maddeler ve ayrımlar halinde sıralamış olduğu çıkarımlarımın ışığında, Hak-Edişleri oluşturulan ve faturaları tanzim edilen işlemler bakımından taraflar arasında borç/alacak bakiyesinin 0,00 TL olduğunu, diğer davacı şirketin talepleri çerçevesinde, taraflar arasındaki sözleşme, İstihkak (Hak-Ediş) tespit tutanakları, hak-ediş raporları, endeksör hak-ediş raporlarının incelenmesiyle tespit edilebilecek bir durum olup, bu tespitlerin, ticari defterler üzerinde yapılma imkanı olmadığı gibi bilirkişilik uzmanlık alanı dışında olması nedeniyle söz konusu tespitleri yapmasının mümkün olmadığını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti 05/11/2020 tarihli raporunda özetle; davalı şirketin 2016- 2017- 2018 yılı hesap dönemine ilişkin tutulması zorunlu ticari defterlerinin, kanuna uygun, eksiksiz olarak tutulduğunu, açılış ve kapanış onaylarının yetkili makamlarca zamanında yapıldığının tespit edildiğini, detaylıca verilen davalı taraf 2016-2017-2018 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davacının davalıdan kaydi olarak 45.855,18 TL tutarında alacaklı olduğunu, dosya teknik yönden incelendiğinde davacının dava konusu talep etmiş olduğu teknik şartnamedeki belirtilen alacakların belgesine rastlanamadığını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti 04/11/2021 tarihli raporunda özetle davalının incelenen 2016-2017-2018 takvim yılı kanuni ticari defterlerinin kendi adına delil vasfına haiz olduğunu, davalı kayıtlarında yapılan mali incelemede, 23.10.2018 dava tarihi itibariyle davalının davacıya 127.753.42 TL borçlu olduğunu, 23.10.2018 dava tarihinden sonra yapılan işlemler neticesinde 28.02.2019 son işlem tarihi itibariyle, davalının davacı adına 22.11.2018 tarihinde 2 adet toplam 45.855.18 TL tutarındaki fatura düzenleyerek davacıya olan borcunu 137.284.26 TL' den 91.429.08 TL' ye indirdiği, söz konusu faturaların davacı kayıtlarında bulunmadığı, davalı tarafından söz konusu ürünlerin teslim edildiğinin ispat edilmesi halinde 28.02.2019 son işlem tarihi olarak davalının davacıya 91.429.08 TL borcu bulunduğunu, ürünlerin teslim edildi ispat edilememesi halinde 28.02.2019 son işlem tarihi itibariyle davalının davacıya 137.284.26 TL borcu bulunduğunu, sözleşmenin eki Teknik Şartname ekinin 2.Madde başlıklı bölümünde; belirtildiği üzere sayılan nedenlerle sayacın okunamaması halinde ilgili bu tür tüketicilerle ilgili bilgilerin güncellenmesi yüklenici ile birlikte yapılacağının belirtilmesi sebebiyle, taraflarca ortak sorumluluğun eşit oranda olduğunu, güncelleme işleminin makul bir sürede yapılıp-yapılmadığının takibi ile gerçekleşmemesi halinde yapılacak itiraz hakkının davacı tarafça, kullanıldığını gösteren herhangi bir belgeye rastlanılmadığını, böylece aylık hakkedişlerin iki tarafça da kabul edildiğini, taraflarca işin ifa edildiği Şubat 2016-Şubat 2018 tarih aralığındaki, onaylı hakedişlerde, her iki tarafın sorumlularının imzalarının bulunduğunu, Haziran 2017 ve Temmuz 2017 Hakediş kesintileri için; 21.09.2017 tarihinde, davacı --------Şti. firmasınca, Davalı -------- şirketine; ilgili aylara ait Hakedişelerdeki 68.688.-TL'lik ceza kesintilerine itiraz şerhi koyarak imzaladıklarını bildiren bir yazı olduğu, dolaysıyla, alacak konusu edilebilecek hususun ancak bu bedel ile ilgili olabileceğini, diğer hiçbir aylık onaylı hakkedişte, davalı tarafa yazılan herhangi bir itiraz yazısı yada hakkediş raporlarında şerh ibaresinin olmadığını, mutabık kalınan hakkediş bedelleri üzerinden hizmet faturalarının kesildiğinin görüldüğünü, yine Teknik Şartnamenin 2.Maddesinde; açıklandığı üzere Oku gel ihbarnamesi bırakılan abonelerle ilgili, sayaç değerinin işletmemeye ulaşmamış olması ve tahakkuk oluşmamış olduğunu, bu nedenle fatura düzenlenmemiş olmasından dolayı ödeme yapılmamasının uygun olduğunu beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti 08/07/2022 tarihli birinci ek raporunda özetle; elektrik teknik değerlendirmeler sonucunda; dosya içeriği yeni belge ve bilgiler dikkate alındığında 04.11.2021 tarihli raporda yer alan değerlendirmemizin aynı şekilde geçerli olduğunu, açıklandığı üzere Oku gel ihbarnamesi bırakılan abonelerle ilgili, sayaç değerinin işletmemeye ulaşmamış olması nedeniyle, tahakkuk oluşmamış olduğu, bu nedenle fatura düzenlenmemiş olmasından dolayı ödeme yapılmamasının uygun olduğuna, davacı tarafa; şerh koyduğu Haziran 2017-Temmuz 2017 ve Ağustos 2017 aylarında kesilen cezai bedellerin, Tutanakla iade edilmesi konusunda mutabakata varılması ve protokole bağlanması sonucu geri ödenmiş olması sebebiyle de ilave bir ödeme talep edilemeyeceğini beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti 20/05/2023 tarihli ikinci ek raporunda özetle; sözleşmenin eki teknik şartname ekinin 2.Madde başlıklı bölümünde; belirtildiği üzere sayılan nedenlerle sayacın okunamaması halinde ilgili bu tür tüketicilerle ilgili bilgilerin güncellenmesi yüklenici ile birlikte yapılacağının belirtilmesi sebebiyle, taraflarca ortak sorumluluğun eşit oranda olduğunu, güncelleme işleminin makul bir sürede yapılıp-yapılmadığının takibi ile gerçekleşmemesi halinde yapılacak itiraz hakkının davacı tarafça, kullanıldığını gösteren herhangi bir belgeye rastlanılmadığını, böylece aylık hakkedişlerin iki tarafça da kabul edildiğini, taraflarca işin ifa edildiği Şubat 2016-Şubat 2018 tarih aralığındaki, onaylı hakedişlerde, her iki tarafın sorumlularının imzalarının bulunduğunu, Haziran 2017 ve Temmuz 2017 Hakediş kesintileri için; 21.09.2017 tarihinde, Davacı --------Şti. firmasınca, Davalı ------- şirketine; ilgili aylara ait Hakedişelerdeki 68.688.-TL’lik ceza kesintilerine itiraz şerhi koyarak imzaladıklarını bildiren bir yazı olduğu, dolaysıyla, alacak konusu edilebilecek hususun ancak bu bedel ile ilgili olabileceğini, taraflarca aylık hakediş raporlarında şerh ibaresinin olmadığı ve karşılıklı imza altına alınarak mutabık kalındığını, mutabık kalınan hakkediş bedelleri üzerinden hizmet faturalarının kesildiğini, toplamda 2.249.385 adet okuma işlemine yönelik kayıt görülmekte olup, bu işlemlerden 625.413 adet işlemin faturalanmamış olduğunu, bu işlemler nedeniyle oluşan parasal değerin; abonelerin hangi tarifeye girdiklerinin kesin olarak tespit edilemediğinden net olarak hesaplanamadığını, Teknik Şartnamenin 2.Maddesinde; açıklandığı üzere Oku gel ve diğer not atılan işlemler için, sayaç değerinin işletmeye ulaşmamış olması ve tahakkuk oluşmamış olduğunu, bu nedenle fatura düzenlenmemiş olmasından dolayı ödeme yapılmamasının uygun olduğunu beyan ve rapor etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Tarafların ana başlıklarıyla " taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davacı tarafça ifa edildiği iddia edilen sayacı okunmuş ve faturası tahakkuka bağlanmış abonenin hak edişlerinin ödenmesine karşılık sözleşme gereği sunulan diğer hizmetlere ilişkin hak edişlerin ödenip ödenmediği, bu abonelere ilişkin ödeme yapılabilmesi için tahakkuk şartının gerçekleşmesinin gerekli olup olmadığı, işin niteliği gereği bu hizmetlerin tahakkuka bağlanmasının mümkün olup olmadığı, davalı tarafça sözleşmesel edimlerin ihmal edilip edilmediği, talebin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, davacı tarafın edimini gerği gibi yerine getirip getirmediği, gerçekte yapılmamış olduğu iddia edilen okumaların yapılmış gibi gösterilip gösterilmediği ve bunun gibi hayal okumalar ve yanlış durum kodları ile haksız kazanç elde edilip edilmediği, davacının usulsüz ve kaçak elektrik tespiti yetkisinin bulunup bulunmadığı, davacı tarafça bildirilen kaçak ve usulsüz elektrk kullanımlarına ilişkin bildirimlerin büyük bir kısmının ------- tarafından kaçak ve usulsüz kullanım olarak değerlendirilip değerlendirilmediği, davacı tarafın ödenen hak edişlerine itiraz etmemesinin eldeki davaya etkisinin bulunup bulunmadığı" hususlarında uyuşmazlığa düştükleri anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyeti 08/07/2022 tarihli birinci ek raporunda özetle; elektrik teknik değerlendirmeler sonucunda; dosya içeriği yeni belge ve bilgiler dikkate alındığında 04.11.2021 tarihli raporda yer alan değerlendirmemizin aynı şekilde geçerli olduğunu, açıklandığı üzere Oku gel ihbarnamesi bırakılan abonelerle ilgili, sayaç değerinin işletmemeye ulaşmamış olması nedeniyle, tahakkuk oluşmamış olduğu, bu nedenle fatura düzenlenmemiş olmasından dolayı ödeme yapılmamasının uygun olduğuna, davacı tarafa; şerh koyduğu Haziran 2017-Temmuz 2017 ve Ağustos 2017 aylarında kesilen cezai bedellerin, Tutanakla iade edilmesi konusunda mutabakata varılması ve protokole bağlanması sonucu geri ödenmiş olması sebebiyle de ilave bir ödeme talep edilemeyeceğini beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti 20/05/2023 tarihli ikinci ek raporunda özetle; sözleşmenin eki teknik şartname ekinin 2.Madde başlıklı bölümünde; belirtildiği üzere sayılan nedenlerle sayacın okunamaması halinde ilgili bu tür tüketicilerle ilgili bilgilerin güncellenmesi yüklenici ile birlikte yapılacağının belirtilmesi sebebiyle, taraflarca ortak sorumluluğun eşit oranda olduğunu, güncelleme işleminin makul bir sürede yapılıp-yapılmadığının takibi ile gerçekleşmemesi halinde yapılacak itiraz hakkının davacı tarafça, kullanıldığını gösteren herhangi bir belgeye rastlanılmadığını, böylece aylık hakkedişlerin iki tarafça da kabul edildiğini, taraflarca işin ifa edildiği Şubat 2016-Şubat 2018 tarih aralığındaki, onaylı hakedişlerde, her iki tarafın sorumlularının imzalarının bulunduğunu, Haziran 2017 ve Temmuz 2017 Hakediş kesintileri için; 21.09.2017 tarihinde, Davacı -------Şti. firmasınca, Davalı ------- şirketine; ilgili aylara ait Hakedişelerdeki 68.688.-TL’lik ceza kesintilerine itiraz şerhi koyarak imzaladıklarını bildiren bir yazı olduğu, dolaysıyla, alacak konusu edilebilecek hususun ancak bu bedel ile ilgili olabileceğini, taraflarca aylık hakediş raporlarında şerh ibaresinin olmadığı ve karşılıklı imza altına alınarak mutabık kalındığını, mutabık kalınan hakkediş bedelleri üzerinden hizmet faturalarının kesildiğini, toplamda 2.249.385 adet okuma işlemine yönelik kayıt görülmekte olup, bu işlemlerden 625.413 adet işlemin faturalanmamış olduğunu, bu işlemler nedeniyle oluşan parasal değerin; abonelerin hangi tarifeye girdiklerinin kesin olarak tespit edilemediğinden net olarak hesaplanamadığını, Teknik Şartnamenin 2.Maddesinde; açıklandığı üzere Oku gel ve diğer not atılan işlemler için, sayaç değerinin işletmeye ulaşmamış olması ve tahakkuk oluşmamış olduğunu, bu nedenle fatura düzenlenmemiş olmasından dolayı ödeme yapılmamasının uygun olduğunu beyan ve rapor etmiştir. Mahkememizce hükme elverişli ve denetime açık bilirkişi raporları doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 426,28‬ TL'nin davacıya iadesine,

3. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4. Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Yatırılan gider avansından kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/02/2024