İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/365 E. 2024/641 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/365 Esas

KARAR NO: 2024/641

DAVA: İtirazın İptali (Yangın Sigortasından Kaynaklanan Rücu)

DAVA TARİHİ: 20/05/2024

KARAR TARİHİ: 13/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali ( (Yangın Sigortasından Kaynaklanan Rücu) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı----, davalı kiraya veren/malikler ----imzalanan kira sözleşmesi uyarınca-----adresinde bulunan iş yerini kiracı olarak kullandığını, 09/12/2021 tarihi saat 09:15 sıralarında, bina sahipleri-------- tarafından sigortalı iş yerine bitişik olarak yapılan binanın inşaat çalışmaları kapsamında soğutma sistemleri ve jeneratörlerin bulunduğu alanın üzerinde yapılan çalışma sırasında yangın çıktığını, olay yerinde yapılan inceleme, araştırma, kamera görüntüleri ve eksper raporu ile su kulelerinin bulunduğu bölümün tavanında sac malzemeden oluşan panelin kesme işlemi esnasında sıçrayan kıvılcımların fıberglass su kulesini tutuşturması sonucu yangın olayının meydana geldiği ve diğer malzemelere sirayeti ile yangının geliştiğinin tespit edildiğini, dava dışı sigortalı----- kiracı sıfatı ile kullanmış olduğu ---- adresinde bulunan iş yerinin, müvekkili tarafından ----- vade tarihli---- teminat altına alındığını, sigortalı iş yerinin bitişiğinde bina sahipleri----- tarafından yürütülen inşaat çalışmaları sırasında binanın yan tarafındaki soğutma sistemleri ve jeneratörlerin bulunduğu alanın üzerinde yapılan çalışma sırasında başlayan yangın sebebiyle sigortalı iş yerinde meydana gelen hasarın müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini, ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsili amacıyla davalılar aleyhine, ------ sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı taraflarca borca, faize ve ferilerine itiraz edildiğini belirterek davanın kabulüne, davalıların itirazlarının iptaline, (davalı ----- yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere)---- sayılı takibin devamına, davalıların icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verlimesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; ------- işyeri sigorta poliçesi ile sigortalısı olduğunu, poliçe de ---- rizikosunun 210.000,00 TL bedelle teminat altına alındığını, talebin teminat dışı olduğunu, davacının başvurusu üzerine açılan hasar dosyasında eksper raporu doğrultusunda sigortalılara borcun ödendiğini, yangının dava dışı kiracıya ait balkondaki soğutma gruplarının yer aldığı alanda başlayarak geliştiğini, bu nedenle rücu davası açtıklarını, rapora göre; kiracının 3 adet 10 tonluk su kulesi, 2 adet jeneratör, elektrik panosu ve kablolarının, klima dış panelinin yanmaktan, 1 adet ahşap kapı, 5 adet cam kırılmaktan, dahlindeki malzemelerin islenmekten, sigortalı-----ait inşaat halindeki bölümde sandviç paneller, trapez saclar, çelik konstüksiyon malzemelerinin ısıdan, duvarların islenmekten zarar gördüğünü, dava dışı -------- balkon çalışması sırasında gerçekleştiği görüldüğünden, kendilerine ve sigortacısı ------ rücu imkanının tanındığının belirtildiğini, olayda eksik sigortanın bulunduğunu, ödemenin eksik sigortaya göre oranlama yapılarak ödendiğini, müvekkilinin KDV den sorumlu olmadığını, belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar -------vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu tazminatın davacının sigortalısı ile müvekilleri arasındaki kira ilişkisinden kaynaklandığından ------ görevli ve yetkili olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı sigorta şirketinin ödediği bedelin rücu edilmesi için gerekli şartların oluşmadığını, müvekkillerinin yangının meydana gelmesinde kusurlarının bulunmadığını, olay gün ve saatinde söz konusu alanda müvekkillerince herhangi bir çalışma yapılmadığı halde yangının meydana geldiğini, hatta olay günüyle ilgili dinlenen tanıkların da aynı yönde beyanda bulunduklarını, aksi yöndeki tespitleri kabul etmediklerini, olay günü çekildiği iddia edilen görüntülerin ise eski tarihli çalışmalara ait olduğunu, kiracı-----yapılan yazışmalar neticesinde, su kulesi diye söylenen oysa yanıcı özelliğe sahip soğutucu kulelerinin üstünde hava tahliyesi için 1.1X1.1 m açıklık bırakıldığını, buna rağmen kesim sonrası yapılan test üzerine kompresörlerin sıcaklık alarmı verdiğini ve trafo odasında çok ciddi nem birikmesi olduğunu, bu nedenle kompresörleri ve su kulelerini 24 saat çalıştırmaları gerektiğini, ancak sıcaklık alarmı ve aşırı nemin oluşturacağı tehlikeler nedeniyle testin devam ettirilemeyeceğini ifade ettiklerini, mevcut haliyle motorların çalıştırılmasının ne kadar tehlikeli olduğunun ve açıklıkların büyütülmesi gerektiğinin ifade edilmesine karşın açıklıkların büyütülmesi bekletilmeden motorların çalıştırıldığını ve yangına sebebiyet verildiğini, kiracının su kulelerinde bulunan açıklığın büyütülmesi yönündeki talepleri doğrultusunda ticari faaliyetlerinin sekteye uğratılmaması adına kesim işlerini yapacak uzman ekiple anlaşma yaptıklarını, ancak kiracı tarafın yapmış olduğu bildirimle ilgili eksikliğin giderilmesine fırsat verilmeden motorların çalıştırılmasının tehlikeli olmasına rağmen kiracı tarafın teslimatları yetiştirmek adına çalışmaya devam ettiklerini, ayrıca yangın çıktıktan sonra bile kiracı tarafa klimaların kapatılması gerektiğinin bildirilmesine rağmen uyarıların dikkate alınmadığını; yangının çıkış sebebinin kesim çalışmasından sıçrayan akkorlar olduğu yönündeki raporu kabul etmediklerini ve olay günü bu şekilde bir çalışmanın yapılmadığını, yangının çıkış nedeninin olay günü kiracı tarafın kesim işlemi nedeniyle sıcaklık alarmından kaynaklanabileceğini, kiracı tarafın sözleşme hükümlerine uygun hareket ederek gerekli tedbirlerin alınması halinde yangının meydana gelmeyeceğini; ayrıca kiracı tarafın kira sözleşmesinin 14. Maddesi ile yangın çıkması halinde sorumluluğun kiracıya ait olduğunun belirtildiğini, yine özel şartlar kısmının 4. Maddesine göre koruyucu tedbirleri alması gerekenin kiracı taraf olduğunun belirtildiğini, ayrıca özel şartların 13. Maddesinde kiracının gerekli yangın poliçesi yaptırması ve bunun bir suretinin kiraya verene bildirmesi gerektiğinin düzenlendiğini, tüm bu hususlar dikkate alındığında; yangın vs tehlikelere karşı kiracının tüm tedbirleri almakla yükümlü olduğunu, kiraya verenin bir yükümlülüğünün bulunmadığını, yine maille yapılan yazışmalar uyarınca yangın yerindeki ürünlerin boşaltılması için ihtarda bulunulmasına rağmen bunun yerine getirilmediğini, yine motorların çalıştırılmasının tehlikeli olduğunun öngörülmesine rağmen motorların kiracı tarafından çalıştırıldığını ve bu nedenle yangına sebebiyet verildiğini, delil tespitinin usulüne uygun taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle hükme esas alınmaması gerektiğini, zarar hesabının aşırı olduğunu ve sovtaj bedelinin eksik gösterildiğini, haklı nedenle itiraz ettiklerinden icra inkar tazminatına mahkum edilmemesini, öncelikle davanın usulden reddini, aksi halde esastan reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibari ile davacının sigortalısına ait iş yerinde işyerinde meydana gelen yangın sonucu oluşan hasar nedeniyle davacı sigorta şirketinin aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili amacıyla davalılar aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava, rücu talebine dayanmakta olup, rücu ve halefiyet ------------ sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açacak idi ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. 6100 sayılı HMK 4.maddesinde sulh hukuk mahkemelerinin görev alanı belirlenmiş ve 4/1.a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların sulh hukuk mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir.---------.Somut olayda, sigortalı işyerlerinde oluşan yangın hasarı sebebiyle meydana gelen zarar sigortacı tarafından sigortalılara ödenmiş olup ödenen tazminatın dava dışı sigortalı işyerlerini kiraya veren davalı bina maliki ---- ve onun işyeri sigortacısı ----kiracısı -------, sinamada tadilat yapan taşeron ----------- tahsili talep edilmiştir. Dava dışı sigortalı şirketler ve davalı-----davalı bina maliki ------ kiracısıdır. Bu nedenle dava dışı sigortalılar------- arasındaki temel hukuki ilişki kira sözleşmesine dayanmaktadır. Yine yangının çıktığı ---- davalı -----arasındaki hukuki ilişki de kira sözleşmesine dayanmaktadır. Taraflar arasında uyuşmazlık kira ilişkisinden doğduğuna göre; davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemesindedir. Bu nedenle sigortacı tarafından halefiyet yoluyla açılan davanın da sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerekmektedir..." şeklinde olup aynı yönde ----- aynı Dairenin ----- Saylı kararları da mevcuttur.Davacı şirket, sigortalısı ile davalı gerçek kişiler arasında imzalanan 23/02/2021 tarihli kira sözleşmesi uyarınca kiralanan yerde meydana gelen yangın nedeniyle dava açmıştır. Dava dışı sigortalı --------davalı gerçek kişiler arasındaki temel ilişki kira ilişkisi olduğundan davaya bakmaya görevli mahkeme de Sulh Hukuk Mahkemesidir. Halefiyet gereğince dava açan sigorta şirketi yönünden de aynı mahkeme görevli olup HMK'nın 4. Maddesi dikkate alınarak mahkememiz görevli olmayıp, ----- Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. HMK.114/1. c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2. Kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli . . . . . . . . Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3. HMK 20.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,

4. HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine dair,

HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde oy birliğiyle karar verildi.13/09/2024