İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/396 E. 2024/444 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/396 Esas

KARAR NO: 2024/444 Karar

DAVA: Şirketin İhyası

DAVA TARİHİ: 31/05/2024

KARAR TARİHİ: 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillinin işçi statüsüyle girdiği davalı işyerinde ----- tarihinde işe başladığını, işten çıkartılana kadar belirsiz süreli hizmet akdi ile kesintisiz olarak çalıştığını, müvekkilinin emeklilik için davalı kuruma başvurduğunda davalı işyerinin ----- dönemine ait bordrolarını vermediği gerekçesi ile olumsuz yanıt verildiğini, müvekkilinin belirtilen süre içerisinde kesintisiz olarak davalı işyerinde çalışmasına rağmen davalı işverenin sigorta müdürlüğüne bildirim yapmamış olması ve----eksik yatırılması sebebiyle emekli olamayacağını öğrendiğini, bu sebeplerle tespit davası açtıklarını, ---- esas sayılı dosyası ile davanın derdest olduğunu,---- göre davalı--------unvanlı işyerinin ticaret sicilden terkin olduğunun anlaşıldığı, ihya davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, tüzel kişiliğin sona erdirilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerektiğini, bu nedenlerle ------- ihyasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği ituibariyle TTK Geçici ' .maddesi uyarınca sicilden resen terkin edilen davalı şirketin devam eden dava dosyası nedeniyle ihyası talebine ilişkindir.Davacı davasını ihyasını talep ettiği şirketi davalı göstermek suretiyle açmıştır. ------Sıfat deyimi dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf sıfatı, Yargıtay içtihatlarında aktif ya da pasif dava ehliyeti olarak da adlandırılmaktadır. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle (usul hukuku sorunu) ilgili olduğu halde; taraf sıfatı, dava konusu sübjektif hakka (maddi hukuk sorunu)ilişkindir. Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (davacı sıfatı-dava hakkı) o hakkın sahibine ait olup (aktif husumet); hakkını o hakka uymakla yükümlü kişiden (davalı sıfatı-pasif husumet) isteyebilecektir. Sübjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu daha açık bir ifadeyle bir davada davacı ve davalı sıfatının kimlere ait olduğu hususudava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin olması nedeniyle maddi hukuk sorunudur. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usuli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Dava ehliyeti ise aynı Kanun'un 51. maddesindeki medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usul işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir. Taraf sıfatı (aktif veya pasif dava ehliyeti) ise dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Her ne kadar mahkemece davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; davalı şirket sicilden terkin edildiğinden tüzel kişiliği son bulmuş ve davalı olarak davada taraf olma ehliyeti bulunmadığından mahkemece, davanın, davalının taraf ehliyeti bulunmadığından usulden reddine karar verilmesi gerekirken pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemekle birlikte mahkeme kararının resen gözetilen bu sebeplerle düzeltilmek üzere kaldırılması gerekmiştir." şeklinde olup mahkememiz dosyasında da davacı taraf davasını sicilden terkin edildiğinden tüzel kişiliği son bulmuş ve davalı olarak davada taraf olma ehliyeti bulunmayan şirkete yöneltmiştir. Taraf ehliyeti dava şartı olup yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gereken bir husus olduğundan dosya üzerinden inceleme yapılarak davanın, davalının taraf ehliyeti bulunmaması nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın HMK 114/1. d, 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 03/06/2024