İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/226 E. 2024/278 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/226 Esas

KARAR NO: 2024/278 Karar

DAVA: Kayıt kabul

DAVA TARİHİ: 24/03/2017

KARAR TARİHİ: 27/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ----- tarafından müvekkili kuruluşa verilen ----- getirecekleri kömüre ilişkin olarak her beher tonaj için uygun görülen stoklama bedeline uyacaklarını taahhüt ettiğini ayrıca terminal ve ardiye ücretlerinde indirim talep ettiğini, davalı şirketin taahhüdü ve talebi ile ilgili olarak; taahhütlü dökme katı yüküne uygulanmak üzere ---- ve ardiye ücretine de %33 indirim uygulanarak ---- olarak uygulanmasının ------ uygun görüldüğü ve bu hususun davalı şirkete yazılı olarak bildirildiğini, davalı ------- tarihleri arasında müvekkili kuruluşun ----- eşya tahliyesi yapılacağına ilişkin taahhüdü kapsamında ---- tarihinde------- tarihli yazısı ve firmanın müvekkili kuruluşa ait --------tarihli yazılı talepleri doğrultusunda geçici depolama sahasına alındığını, geçici depolama sahasına alınan kömürün, ------ kısmının ardiye bedeli Firma tarafından müvekkili kuruluş hesabına yatırılarak limandan tahliyesinin gerçekleştirildiğini, 06.11.2015 tarihi itibariyle geçici depolama sahasında firmanın---- kaldığını, davalı-----kömür yükünün liman sahasında ardiyeye alındıktan 10 gün sonra tahliyesi davalı ------- tarafından planlandığını ve 10 günlük ardiye üzerinden hesaplanarak tarife gereği oluşabilecek toplam hizmet bedelinin %10 fazlası iş avansı (depozito) olarak müvekkili kuruluş hesabına yatırıldığını, ancak, davalı ------- planladığı zamanda kömür yükünü limandan tahliye etmediğini, davalının kömür yükü ile ilgili olarak vermiş olduğu taahhüdü ve talep dilekçeleri ile ardiye ücretinin ton üzerinden alındığını ve ----- uyarınca limanda bulunan kömür yükü nedeniyle ardiye ücretinin tahakkuk edeceği bilgisine sahip olduğunu, ----- bulunması sebebiyle ----- göre tahakkuk eden ve davalı tarafından ödemesi gereken ardiye bedelinin müvekkili kuruluşa ödenmediğini, davalı ----- kömürün maliki olduğunu, Davalı --------- tarihli yazısında; ----- tarihinde ---- ardiyeye alınan Kurumumuza ait --------muhafaza edilmektedir. Muhafaza edilen ürün --------- işbirliği ile ithalat işlemleri gerçekleştirilmiş ve bundan sonraki işlemler Şirketimiz tarafından gerçekleştirilecektir. Fiyatta yapılacak düzenlemeye istinaden en kısa zaman içerisinde hesap edilen tutarı 20.07.2015 tarihine kadar ödeyeceğimizi..." şeklinde beyan ve taahütte bulunduğunu, davalı borçluların muhtelif tarihlerde müvekkili Kuruluşa vermiş oldukları dilekçelerinde müvekkili kuruluşa olan borçlarını kabul ettiklerini, -----bulunan kömüre ilişkin verilen ardiye hizmetinin devam etmesi nedeniyle müvekkili kuruluş-------- bedelli faturaların düzenlendiğini ve davalı ------ gönderildiğini, ancak davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını,----- uyarınca fatura bedellerinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, liman sahasında bekletilen kömür ile ilgili olarak ------- verilen hizmetlere ilişkin ödenmesi gerektiği halde ödenmeyen asıl alacak ve-----gereğince işlemiş faiziyle birlikte ----------dosyadan başlatılan icra takibine her iki davalı tarafından itiraz edildiğini, davalıların icra dairesinin yetkisine borca itirazlarının haksız ve kötüniyetli olduğunu belirterek ----- icra takibine davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ----- dosyasında; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl davada ileri sürdüğü iddialarını tekrar ederek ----- gemilerden boşaltılarak liman sahasında bekletilen davalı tarafa ait kömür ile ilgili olarak ---- gereğince verilen hizmetlere ilişkin tahakkuk eden ------ gereğince ilk ay için %25 gecikme cezası, 44.865,06 TL sonra gelen günler için işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.157.322,59 TL’nin tahsili için yapılan ------icra takibine davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ------------ sayılı dosyasında;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;asıl davada ileri sürdüğü iddialarını tekrar ederek ------- gemilerden boşaltılarak liman sahasında bekletilen davalı tarafa ait kömür ile ilgili olarak T------gereğince verilen hizmetlere ilişkin tahakkuk eden 356.788,74 TL asıl alacak, 89.197,19 TL Tekirdağ Liman tarifesi gereğince ilk 30 gün için %25 gecikme cezası, 4.995,04 TL sonra gelen günler için işlemiş faiz olmak üzere toplam 450.980,97 TL’nin tahsili için yapılan --------sayılı icra takibine davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı------ cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adresinin ----- taşındığını, İcra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığını, icra müdürlüğünün ve mahkememizin yetkisiz olduğunu, taraflar arasındaki cari hesabın kesinleşmediğini, bu miktarda borçlarının olmadığına dair ----- dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, bu davanın sonucunun bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, esasa ilişkin olarak, müvekkili şirket tarafından ithalatı yapılan kömürlerin, başta ---- olmak üzere,----- yurtdışından getirilerek indirildiğini ve millileşme süreçleri tamamlanarak satışının yapıldığını, müvekkili şirket ile ---- arasında varılan anlaşma neticesinde müvekkili şirketin yurtdışından getirmiş olduğu kömürleri taşıyan----- tarihinde ----- kömürün ---- edildiğini, tahliye edilen -------- ardiye ücreti ödenerek limandan tahliyesine davacı tarafından izin verildiğini ve bu miktar kömürün tahliyesi sağlanarak satışının gerçekleştirildiğini, halihazır durumda bilindiği kadarıyla davacı şirketin işletmesinde bulunan ------- bulunduğunu, davacı tarafından ------ kömür için ardiye ücreti olarak ton başına ardiye ücreti uygulanmak ile fahiş miktarlarda faturalar keşide edilerek kömürün limandan çıkışına izin verilmediğini,---------- başlıklı bölümün 8.maddesinde m2 üzerinden ücret alınacağı yazılı olduğu halde, davacı tarafın kestiği faturada m2 üzerinden değil ton başı ücret üzerinden hesaplamalar yaptığını, davaya konu taraflarına haksız yere fatura edilen faturaların taraflarınca iade edildiğini, fatura içeriklerine ve hesaplama yöntemlerine itiraz edildiğini savunmuş, davanın reddine, davacı taraf aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Asıl ve birleşen davalar ardiye ücreti ve sair liman hizmet bedellerine ilişkin olarak düzenlenen faturalar nedeniyle başlatılan icra takiplerine vaki itirazların iptali için açılan itirazın iptali davalarıdır. Dava dosyalarının yargılaması ------- dosyasında devam etmiş ve mahkemesince verilen----- kaldırılmıştır. Bu kez ----- ile davalı şirket hakkında görülen davalar yönünden "Dava, kayıt kabul davası niteliğindedir. Mahkememizin----------------- tarihli ilamıyla davalı ----------- iflasına karar verildiği, anılan davalı Şirketin iflasına bu davalı yönünden açılan davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü ve İİK 'nın 235/3. maddesi gereğince kayıt kabul davası basit yargılama usulüne tabi olup diğer davalı ile ilgili asıl ve birleşen dava dosyalarında açılan itirazın iptali davaları yazılı yargılama usulüne tabi olduğundan, davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığından asıl ve birleşen davalarda davalı -----dava tefrik edilerek tabi olduğu yargılama usulüne uygun olarak yargılama yapılması gerektiği ----- değinilerek kaldırılmıştır. Mahkememizce kaldırma kararı sonrasında ana dosya ile birleşen dosyalarda davalı ---- açılan davalar ayrılmıştır. Davalı şirketin ---- tarihli ilamıyla iflasına karar verilmiş olup dava kayıt kabul davasına dönüştüğünden ve İİK 235. Madde gereğince bu davalara bakmakla iflas kararı verilen yerdeki Ticaret Mahkemeleri kesin yetkili olduğundan mahkememizin yetkisizliğine ve bu nedenle davanın usulden reddine,----- yetkili olduğuna, .... " şeklinde karar verilmiş, karar yasa yollarına baş vurulmaksızın kesinleşmiş ve süresinde talep üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir. Açılan itirazın iptali davalarının yargılaması devam ederken davalılardan --------- tarihinde iflasına karar verildiği, bu nedenle davalı hakkında açılan itirazın iptali davalarının kayıt kabul davasına dönüştüğü uyuşmazlık konusu değildir.

2004 sayılı İİK 'nun 235. Maddesinde iflas masasına yönelik alacakların öncelikli olarak iflas masasından talep edilmesi gerektiği, bu taleplere ilişkin oluşturulacak sıra cetvellerinde alacağın karşılanmaması halinde bu nevi davaların kayıt kabul davası şeklinde iflasına karar verilen yerdeki ticaret mahkemelerine açılması gerektiği düzenlenmiştir. Bu düzenleme kesin yetki niteliği taşımaktadır. Ancak madde metninden de anlaşılacağı üzere bu yetki kuralının iflastan sonra talep edilen alacaklarla alakalı olarak iflas masasının vermiş olduğu kararlara karşı düzenlendiği açıkça anlaşılmaktadır. Eldeki davalar, davalı şirketin iflasından önce açılmış olup, İİK'nun 235 ve devamı maddeleri gereğince kendiliğinden kayıt kabul davası niteliğine dönüşmüştür.------- sayılı emsal kararında "...İlk derece mahkemesince, davanın, davacının davalı (diğer davalılar) aleyhine yaptığı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olduğu, yargılama devam ederken -------- itibaren iflasına karar verildiği, iflas kararının 07.07.2015 tarihinde kesinleştiği, bu durumda davalı müflis aleyhine açılan davanın, İİK 235 maddesi gereğince kayıt kabul davasına dönüştüğü, İİK 235 maddesi gereğince bu tür davalarda iflasa karara verilen yerdeki ticaret mahkemesinin yetkili olduğu, bu yetkinin kesin yetki ve dava şartlarından olduğu, mahkemece re'sen gözetilmesinin gerektiği, iflas kararı ------ verildiğinden bu davada yetkili mahkemenin ------- Mahkemesi olduğu gerekçesiyle, davanın Mahkemenin yetkisizliği sebebiyle HMK 114/1-ç ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine, ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunun tespitine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın-------tevdiine karar verilmiştir.Davacı tarafça, davalı ve haklarındaki dava tefrik edilen diğer davalılar hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibine itirazın iptali talebiyle dava açılmış olup, davalının iflası üzerine bu davalı yönünden dava, kayıt kabule dönüşmüştür.

İİK'nın "Hukuk davalarının tatili:" başlıklı 194/1. maddesi, --------- Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.Bu hüküm şeref ve haysiyete tecavüzden, vücut üzerinde ika olunan zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka işlerine müteallik ihtilaflara, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili olarak açılmış olan hukuk davalarına tatbik olunmaz." hükmünü içermektedir. -------- ilamlarında belirtildiği üzere, davalı aleyhine açılan alacak ya da itirazın iptali davası, kanun gereğince kayıt kabul davasına dönüştüğünden, mahkemenin yetkisizlik ya da görevsizlik kararı vermemesi gerekir. ---------- ilamlarında açıklandığı üzere; bir hukuk davasının kayıt-kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekir. Davalı tarafı dava sırasında iflas eden, aleyhine iflastan önce açılan ve İİK'nın 194. madde hükmünde sayılan istisnalardan olmayan bir davaya bakan Mahkemece, asıl dava konusu alacağın, ikinci alacaklılar toplanmasında, iflas masasına kaydedilip, alacağın masaca kesin olarak kabul edilip edilmediğinin araştırılması ve şayet kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına kararı verilmesi; masaya kayıt edilmek istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve ayrıca kayıt kabul davası açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek, varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir. Buna göre ilk derece mahkemesinin bu yönleri gözetmeksizin yazılı şekilde karar vermesi doğru olmamıştır." denilmiştir.

--------- kararında da "....I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A.---------- KararıDavalı şirket hakkında---------------- tarihi itibariyla iflasına karar verilmekle ve bu karar kesinleşmekle davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 235 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca kayıt kabul davasını görmeye (iflas kararı ---------- Mahkemelerinin kesin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B.----------- Karar Sayılı Karar

Bir hukuk davasının kayıt-kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekmekte olup davalı tarafı dava sırasında iflas eden, aleyhine iflastan önce açılan ve 2004 sayılı Kanun'un 194 üncü madde hükmünde sayılan istisnalardan olmayan bir davaya bakan mahkemece, asıl dava konusu alacağın, ikinci alacaklılar toplanmasında, iflas masasına kaydedilip, alacağın masaca kesin olarak kabul edilip edilmediğinin araştırılması ve şayet kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına kararı verilmesi; masaya kayıt edilmek istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve ayrıca kayıt kabul davası açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek, varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği, buna göre ilk derece mahkemesinin bu yönleri gözetmeksizin yetkisizlik kararı verilmesinin doğru olmadığı, davalı aleyhine açılan alacak ya da itirazın iptali davası, kanun gereğince kayıt kabul davasına dönüştüğünden, mahkemenin yetkisizlik ya da görevsizlik kararı verilmemesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 2004 sayılı Kanun'un "Hukuk Davalarının Tatili" başlıklı 194 üncü maddesi şöyledir:

" Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.Bu hüküm şeref ve haysiyete tecavüzden, vücut üzerinde ika olunan zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka işlerine müteallik ihtilaflara, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili olarak açılmış olan hukuk davalarına tatbik olunmaz.Dava durduğu müddetçe zamanaşımı ve hakkı düşüren müddetler işlemez."

3. 2004 sayılı Kanun'un "Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri" başlıklı 235 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir."

C. Değerlendirme Somut olayda, kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun süresinde bir yetki itirazı olmadığı tespit edilmekle bu durumda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan ------ görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeple;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ------ Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, " şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı aleyhine açılan alacak ya da itirazın iptali davasının yargılaması sırasında davalının iflası neticesinde, dava kanun gereğince kayıt kabul davasına dönüştüğünden, mahkemenin yetkisizlik ya da görevsizlik kararı vermemesi gerekir. Bu nedenle mahkememizin davaya bakmakta yetkili olmadığı anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiş, HMK’nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre------ veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verildiğinden dava dosyası ------ yetkisizlik kararı ile mahkememize gelmiş olduğundan kararın istinaf edilmeden kesinleşmesi halinde somut olayda yetki uyuşmazlığı söz konusu olup, dosyanın öncelikle merci tayini için ------ gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin YETKİSİZLİĞİ nedeniyle davanın HMK'nın 114/1. ç ve 115/2.maddeleri gereğince usulden REDDİNE,

2. Yetkili mahkemenin . . . . . Mahkemesi olduğuna,

3. Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde, mahkememiz ile . . . . . Mahkemesi arasındaki olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümlenmesi ve mercii tayini için dosyanın HMK 22/2 maddesi uyarınca . . . . . . GÖNDERİLMESİNE,

4. Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra davaya yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtaratına,

5. Harç ve masrafların yetkili mahkemede nazara alınmasına,

Dair, tarafların yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize-------- Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği karar verildi. 27/03/2024