İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1736 E. 2023/955 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2015/1736 Esas

KARAR NO:2023/955

DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 21/10/2015

KARAR TARİHİ: 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalılardan ----- işyerine yaptıracağı enerji üretiminde kullanacağı ekipmanlarla ilgili diğer davalı -------- isimli şirket ile anahtar teslimi anlaşmış olup bu şirket üzerine aldığı işin yapımında kullanılacak bazı parçaların montaj ve üretimi için müvekkili ile anlaştığını, müvekkilinin de bu işlerin bir kısmının yapımı için davalı ----- anlaştığını ve anılan işin ifasına başlandığını, müvekkili ile diğer davalıların yapılan iş nedeniyle oluşacak zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, anılan işin ifası sırasında işçi olarak çalışan -------- iş kazası geçirmesi sebebiyle uğradığı zararın tazmini nedeniyle dava açıldığını, dava sonucunda 140.370-TL maddi, 3500 manevi tazminata ve yargılama ile vekalet ücretine hükmedildiğini, ilamın infazı için takibe geçildiğini ve 312.537,72-TL nin davacı müvekkili tarafından ödendiğini, ayrıca kaza nedeniyle ---- şahsın uğradığı zararların bir kısmının ----- tarafından ödendiğini ve ---- ödediği bedelin tazmini için davacı-müvekkiline ve iş bu davada davalı olarak gösterilen diğer işverenlere ------ esas sayılı dosyasıyla rücuen tazminat davası açıldığını ve davanın derdest olduğunu beyan ederek müvekkilinin ödediği 312.537,72-TL sinden kendi payına düşen ------ düşülmesiyle kalan bakiye fazlaya ilişkin fazlaya ilişkin dava ve sair talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200.000,00-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı --------- cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin gerek kaza geçiren işçiyle, gerek kazanın meydana geldiği işyeriyle, gerekse kaza sırasında yapılan işle herhangi bir ilgisi bulunmadığını, bu nedenle eldeki rücu davasının müvekkili yönünden husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, müvekkili şirketin ----- faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, tüm iş yerlerinin de----- sınırları içerisinde olduğunu, müvekkili şirketin geçmişte ve halen ---- herhangi bir iş yeri ya da şantiyesi bulunmadığını, dava konusu kazanın meydana geldiği iş yerinin, diğer davalı şirket ---- ait olduğunu, iş kazası sonucu yaralandığı bildirilen ------- işçinin müvekkili şirketin işçisi olmadığını, davacının, müvekkilinden herhangi bir alacak hakkı olmamakla birlikte, dava konusu edilen tazminat miktarının fahiş, dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu, öncelikle zaman aşımı ve husumet itirazları yönünden davanın reddine karar verilmesini, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde esasa ilişkin diğer itirazları yönünden davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle: işbu davada yetkili mahkemenin -------- mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmasından dolayı davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, herhangi bir sorumluluğun atfetilmediği müvekkilinden "kesin hüküm oluşturan" -------- kararı gereği dava konusu talepte bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını, ilgili dosyaya sunulan ------ tarihli ve sair yazılı beyanlarında belirtildiği üzere müvekkilinin işveren sıfatının bulunmadığının açık olduğunu, ilgili dosyaya sunulan beyan ve itirazlarında ayrıntılı olarak belirtildiği üzere müvekkilinin hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, anılan nedenlerle yersiz ve yasaya aykırı olarak açılan davanın esas bakımından da reddini talep ettilerini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir. Dosyanın ------ görevsizlik kararı ile mahkememize görevsizlikle gönderilmekle, dosyanın mahkememizin işbu esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.Dava, -------dosyasında verilen karara istinaden -----sayılı takip dosyasında davacı tarafça yapılan ödeme sebebi ile davacının davalılara rücu edip edemeyeceği, rücu edebileceği miktar davalıların her birinin sorumluluğu, faiz, faizin başlangıcı hususlarından kaynaklandığına ilişkindir. Mahkememizce iş güvenliği uzmanı ve hesap bilirkişisinden alınan ------- tarihli bilirkişi raporunda özetle; iş kazası olayında; Gerek davalı işverenlerin, gerekse de davacı işverenin toplam %85 oranında kusurlu oldukları -------kaynaklandığı ve bunların ayrı ayrı kusurları olduğu), Kazalı ----- ise %15 oranında kusurlu olduğu, Davacı 2. alt işveren müessese ----- firmasının yaptığı toplam ------ toplam ödemenin ---- kısmından davalılarin sorumluluğunun bulunduğu, davalı firmaların kusur oranlarına göre sorumluluklarının ise;

• Davalı asıl işveren ------- kusur oranı %10 olduğundan sorumluluğunun 36.769,14 TL olacağı,

• Davalı 1. alt işveren ------ kusur oranı %20 olduğundan sorumluluğunun 73.538,29 TL olacağı,

• Davalı 3. alt işveren --------kusur oranı %30 olduğundan sorumluluğunun 110.307,43 TL olduğu tespiti yapılmıştır.Islah talebine yapılan itirazın değerlendirilmesi; Mahkememizce davacı vekiline 22. Celsede ıslah için süre talep etmesi üzerine 2 haftalık süre verilmiş davacı verilen sürede ıslah dilekçesi ibraz etmiştir. Davalı vekili ıslah talebine süresi içinde yapılmadığı gerekçesiyle itiraz etmiştir. 6100 sayılı HMK’nın 176. ve 177/1. maddelerinde, davanın her iki tarafının da, yargılama usulüyle ilgili bir işlemini bir defaya mahsus olmak üzere kısmen veya tamamen ıslah edebileceği ve ıslahın tahkikata tabi olan davalarda tahkikatın bitimine kadar yapılabileceği belirtilmiştir. Taraflarca delil listesinin sunulması işlemi de yargılama usulüyle ilgili bir işlem olup, ıslah ile değiştirilmesi mümkündür.-------- Islah nedeni ile kesin süre verilebilmesi için tarafın ıslah ettiğini bildirilmesi gerekir. Islah ettiğini bildiren tarafa ıslah dilekçesini vermesi için kesin süre verilebilir. Ancak taraf ıslah yapmak için süre istemişse henüz ıslah yapmadığından kesin süre verilemez.--------HMK'nın 177/1. maddesine göre ıslah yapılması süreye bağlı olmayıp ıslah tahkikatın sona ermesine kadar her zaman yapılabilir. Mahkememizce davacının davasını ıslah etmesi için 2 haftalık süre vermiştir. Ancak davalı vekilince HMK'nın 181. maddesini yanlış yorumlayarak ıslahın bir haftalık kesin süre içinde yapılmadığından bahisle ileri sürülen itirazı yerinde görülmemiştir.--------

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava dışı işçiye iş kazası nedeniyle davacı tarafından ödenen tazminatın davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilecek ise davalıların hangi miktarda sorumlu olduğuna ilişkindir.6098 sayılı TBK'nun müteselsil borçluluk başlıklı 162. maddesinde, "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar.

Böyle bir bildirim yoksa, müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hâllerde doğar." hükmü bulunmaktadır. 6098 sayılı TBK'nun iç ilişki başlıklı 167. maddesinde, "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler." hükmü bulunmaktadır. 6098 sayılı TBK'nun alacaklıya halef olma başlıklı 168. maddesinde, "Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur.Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." hükmü bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Asıl işveren ile alt işverenin işçileri arasında bir hukuki ilişki bulunmamasına rağmen, 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesiyle asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı kanundan veya iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu tutulmuştur. Kanundan doğan bu müteselsil borç ilişkisinden dolayı dava dışı işçiye ödemede bulunmuş olan davacı, ödediği tutarı aralarındaki iç ilişkiye göre davalılara rücu edebilir.

Davaya konu olay; ---- sularında davalı ----- işyerinde, davalı ------ firmasına hizmet akdiyle bağlı çalışmakta olan ------ su tankı kapağının imalatı esnasında kaynak işleri yaptığı bir sırada, alttan dikmelerle desteklenmiş bulunan tank kapağının kayarak üzerine devrilmesi ve de bel kısmıyla iç organlarından yaralanması biçiminde meydana gelmiştir. Söz konusu iş kazası nedeniyle ----- dosyasında davacı aleyhine verilen ve kesinleşen karar neticesinde ------- takip dosyasına davacı tarafça ödeme yapılmış, yine dava dışı kazalı ---- uğradığı zararın bir kısmı ---- tarafından karşılanmış ve---- tarafından davacı ve davalılara ----- dosyası ile rücuen tazminat davası açılmış söz konusu dosyada verilen kararın istinaf incelenmesinde olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda olayda gerek davalı işverenlerin, gerekse de davacı işverenin toplam %85 oranında kusurlu oldukları (ancak bu kusurun % 30'unun davalı 3. alt işveren -----, % 25'inin davacı 2. alt işveren müessese ----, % 20'sinin davalı 1. alt işveren ----- geriye kalan %10'unun ise davalı asıl işveren ------ kaynaklandığı ve bunların ayrı ayrı kusurları olduğu), kazalı ---- ise %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Dosya kapsamındaki verilerden, asıl işverenin ----- bu firmadan iş alan alt işverenin ----- firması olduğu, bu firmanın işin bir bölümünü davacı ------ yaptırdığı, bu firmanın işlerinin bir bölümünü kazalının hizmet akdiyle bağlı çalıştığı ---- firmasına yaptırdığı, kazalı----- hizmet akdiyle bağlı çalıştığı işvereni -------- Firması olduğu anlaşılmakla, tüm dosya kapsamı dikkate alındığında taraflar arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi söz konusu olduğu, davacının ödediği bedeli ödeme tarihi olan ----- tarihinden itibaren yukarıda belirtildiği üzere sorumlulukları oranında talep edebileceği anlaşıldığından faiz başlangıç tarihinin de ödeme tarihi olması gerektiği kanaatine varılmış, bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE

1. . . . . tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı . . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

2. . . . . tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

3. . . . . . . tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı . . . . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

4. Alınması gereken 15.070,20 TL harçtan davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 3.415,50 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 352,05 TL harç toplamı 3.767,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.302,65 TL harcın haklılık oranına göre 1.883,02 TL'sinin davalı . . . . davalı . . . . . . . . . alınarak hazineye irat kaydına,

5. Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 3.415,50 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 352,05 TL harç toplamı 3.767,55 TL harcın haklılık oranına göre 627,67 TL'sinin davalı . . . . davalı . . . . . . . davalı . . . . . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından sarf edilen 2.411,60 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 401,77 TL'sinin davalı . . . . davalı . . . . davalı . . . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

7. A.A.Ü.T. Gereğince davacı vekili için takdir olunan 35.092,23 TL vekalet ücretinin haklılık oranına göre 5.846,36 TL'sinin davalı . . . . davalı. . . . . davalı . . . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

8. Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ------------vekilinin yüzüne karşı , diğer davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023