İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/564 E. 2024/84 K.

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2017/564 Esas

KARAR NO:2024/84

DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/05/2017

KARAR TARİHİ:31/01/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ------ adresinde bulunan apartmanın kentsel dönüşüm işini üstlendiğini, arsa sahipleri/kat malikleri ile-----yevmiye ile ve yine aynı noterliğin ------- imzaladığını, yeniden inşa edilen binanın ------- işlerini alt yüklenici olan davalı şirket -------taşere etmiş olup buna ilişkin de davalı şirket ile 07.12.2016 tarihinde yapılacak işlere ilişkin bir sözleşme metni imzaladığını, anılan sözleşme uyarınca müvekkili şirketin davalı şirkete sözleşme gereği 90.000,00 TL nakit, kalan bakiyeyi de ----------- bedelli çek ile ödemeyi taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin kendisine yüklenen tüm yükümlülüklerini 17.01.2017 tarihinde aynen yerine getirdiğini, keza müvekkili şirketin------- tarihli çek bedelini de davalı şirkete ödediğini, ancak davalı şirketin sözleşmede belirlenen taahhütlerini yerine getirmediğini, işi süresinde teslim etmediği gibi ------- tarihli çeki tahsil etmeye çalıştığını, gecikmeden dolayı arsa malikleri ile yapılan sözleşmede taahhüt edilen kira bedeli ve cezai şartlar nedeniyle ayrıca teslim edilemeyen daireler nedeniyle ipoteklerin geç fek edilmesinden kaynaklı zarara uğradığından bahisle ve açıklanan nedenlerle; menfi tespit teleplerinin kabulüne, ----------- bedelli çekin dava sonuçlanıncaya kadar teminat karşılığı tedbir yoluyla ivedi olarak durdurulmasına, yargılama sonucunda bahse konu çekin iptaline karar verilmesine, gecikmeden dolayı arsahipleri/kat maliklerine ödemek zorunda kalacağı, gecikme tazminatı, kira bedelleri ve sair cezai şartlar için fazlaya dair hakları ve ıslah etme hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL bedelin, müvekkil şirketin davalı şirkete bugüne kadar çek ödemesi dahil olmak üzere yapmış olduğu bedellere ilişkin fazlaya dair hakları ve ıslah etme hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL bedelin, gecikmeden dolayı ipoteklerin geç fek edilmesinden kaynaklı uğramış olduğu zarara ilişkin fazlaya dair hakları ve ıslah etme hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL bedelin, davalı şirketten tahsil edilerek müvekkili şirkete verilmesine, davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı-----cevap dilekçesinde özetle; -------- tutarlı sözleşme imzaladıklarını, sözleşmede yazılı tutarların zamanında alınamadığını, malzeme ve aksesuarların ithal ürün olması nedeniyle döviz kurlarında ciddi artışlar olduğunu, teslim süresini ---- inşaat yetkilileri ile görüşerek uzatıldığını, işin %80'inin bölümünü tamamlamış olsalar da ---- hızlandırma çabası ile bir takım aksaklıklara neden olduğunu ve bunların noter kanalı ile şirkete ihtar edilmiş olduğunu,----- gönderilen faturalandırmalar ile sözleşme tutarları arasındaki fark bedeli ---- taraflarına bu güne kadar ödeme makbuzu dışında yazan tutar dışında ödenmediğini, bu tutar ile ilgili olarak mahkeme kanalıyla tahsilat yapma haklarını saklı tuttuklarını, ----- bedelli çekin tedarikçi firmaya verilmesi nedeniyle davacı şirketin bu çeke ilişkin tahsil ve erteleme talebinin mümkün olmadığını ve bu nedenle şirketle ihtilafa düşüldüğünü ve ---- yetkililerinden----- adamları tarafından kendi ofisinde saldırıya maruz kaldığını, maddi ve manevi zararlarından dolayı işletmesini kapatmak zorunda kaldığıı beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; -------bulunan yapıyla ilgili olarak imzalanan arsa payı/kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacının yüklenici sıfatının bulunduğu, işbu sözleşme kapsamında inşa edilen yapıda -------- yapım işini alt yüklenici sıfatıyla davalıya taşere edildiği, bir kısım bedellerin nakit bir kısım bedellerin ise çek ile ödendiği ancak davalının üzerine düşen yükümlülüğü gereği gibi ifa etmediği belirtilerek davalıya taraflar arasındaki sözleşme uyarınca verildiği belirtilen----- çekle ilgili olarak borçlu olmadığının tespitine, aynı zamanda işbu sözleşmede belirlenen gecikme tazminatın kira bedeli ve cezai şartlar yönünden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL bedelin davacı şirketin davalı şirkete yapmış olduğu çek ödemesi dahil bedellere ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL bedelin ve yapıda meydana gelen gecikme neticesinde ipoteklerin geç fek edilmesinden kaynaklı fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL bedelin davalı şirketten tahsili noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için keşif yapılmak suretiyle dosyada mübrez 12/04/2021 tarihli rapor tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunun sonuç bölümünde; ---- bağımsız bölüm daireli ----- ortak mahallerinde ve örnek olarak incelenen ---- bağımsız bölüm dairede icra edilen keşif bulgularına göre; binanın ön cephesinde bulunan ---- daire ile arka cephesinde bulunan ------- tamamının pvc ve ısı camlı doğramalarının ve panjurlarının halihazır durumda takılı ve kullanılır durumda olduğu, dava konusu binada bulunan dairelerin 16.05.2017 dava tarihi itibariyle piyasa rayiç değerlerine göre aylık kira bedelinin 2.500,00 TL olarak tespit ve takdir edildiğine dair kanaatlerini bildirmiştir. Tanıkların beyanları alınarak değerlendirilmiştir. Taraflar arasında eser sözleşmesi bulunup yazılı olarak yapılmıştır. İş teslim süresi tarafların ortak iradesi ile 15 haziran olarak değiştirilmiştir. Dosya kapsamına göre davalının yapacağı işlerin cam çerçeve, panjur gibi inşaatın zorunlu olarak sonunda yapılması gereken işler olduğu ancak davalının çektiği ihtardan da anlaşılacağı üzere davacı tarafın yerine getirilecek edimlerin ifasına uygun hale süresi içerisinde getirilmediği gecikmenin bundan kaynaklandığı, bu gecikme nedeniyle davacı ile davalının kavga edip birbirlerine vurdukları akdin davalı tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğu, fesihte davalının yapacağı işler yönünden inşaatı hazırlayamayan o aşamaya getiren davacının haksız olduğu, bu nedenle sadece işin kalan kısmını yapmayan davalıdan bu kısım yönünden zenginleştiği sebebinden yapım bedelinden ifa edilmeyen kısma düşeni isteyebileceği bu çerçevede davalının işin yüzde seksen oranında yaptığı, iş bedelinin sözleşme ile 312.000,00 TL olduğu, davalının ilave iş olarak 37.111.00 TL daha işi ilave yaptığını bildirdiği, esasen ilave iş konusunda tam bir ispat söz konusu değil ise de davalı tarafından açılan bir karşı dava ile istenin ilave iş bedeli olmadığı ve ilave iş bedeli katılan davacı lehine sonuç çıktığı için ------- toplam iş olduğu yapılmayan iş olarak bu bedelin yüzde yirmisi bedelin 69.822,00 TL olarak bulunmuş olup iş bedelinin 140.000,00 TL çek kapsamında ödendiği ihtilafsız olup bu çek bedelinden 69.822,00 TL için davalının yapmadığı iş yönünden bu kısmı almakla haksız zenginleşti değerlendirilmiştir. Davacının gecikme tazminatı incelendiğinde davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmede buna ilişkin bir hüküm bulunmadığı, dava dışı arsa sahipleri ile davacı arasındaki sözleşmede bulunduğu davacının talep edemeyeceği, kira bedeline ilişkin müspet zarar niteliğinde olduğu, akit feshedilmiştir. Talep edemez. İpoteğin geç fekkine ilişkin ise davacı ile arsa sahipleri arasındaki ilişki davalı bundan sorumlu olamaz. Yani davacının bu kalem alacakları akdin feshini haksız olduğu hem de fesih edilen akit nedeniyle müspet zarar istenemeyeceği diğer zararların müspet zarar niteliğinde olduğu nazara alınarak bunların reddine karar verilmiştir. Kalan işleri yapan tanığın yapılan işin 88.000,00 TL yaptığı iddia etmekte, mahkememizce yüzde yirmi belirlenen iş bedelinin ise 69.800,00 TL olarak belirlenmiş, arada anlaşmanın enflasyon farkından denk düştüğü nedeniyle bu miktarın yerinde olduğu anlaşılarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,

2. Davacının . . . . . . . çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin çeke ilişkin talebi yönünden bu çekten dolayı 69.822,00 TL'lik kısmından davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine,

3. Geriye kalan kısım yönüyle, gecikme tazminatı, kira bedeli, kiradan ötürü tazminat talebi, ipotek dolayısıyla tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,

4. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 4.769,54 TL harçtan peşin alınan 2.442,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.327,45 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5. Davacı tarafça yatırılan 31,40 TL başvurma harcı ile 2.442,09 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.473,49 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 800,00 TL bilirkişi gideri ile tebligat ve müzekkere gideri 535,40 TL, 419,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 1.755,30 TL yargılama giderinden red/kabul oranına göre 857,05 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Davalılarca yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8. Hüküm tarihindeki tarife uyarınca kabul edilen dava yönünden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

9. Hüküm tarihindeki tarife uyarınca reddedilen dava yönünden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı . . . . . . . . verilmesine,

10-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine,

Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı. 31/01/2024