Karar Detayı

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/1021 Esas

KARAR NO:2024/786

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:17/12/2022

KARAR TARİHİ:26/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.12.2022 tarihinde gerçekleştirilen zorunlu arabuluculuk görüşmesi neticesinde herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, icra takibinin faturaya dayalı olduğunu, işbu itirazın iptali davasına konu olan icra takibinin ------ faturaya dayalı olduğunu, davalı yanın takibin dayanağı olan faturaya 8 günlük yasal süresi içinde itiraz etmemek suretiyle faturaların münderecatını kabul etmiş olduğundan borçlu olmadığını ileri süremeyeceğini, nitekim ödeme emrine karşı yapılan itirazda faturaya ilişkin bir itirazda bulunulmadığını, takibin faturaya dayalı olduğu nazara alınarak borçlunun asılsız ve kötü niyetli itirazının iptalinin gerekli olduğunu, faturanın döviz cinsinden tanzim edildiğini, davalının müvekkili şirketten birim fiyatı 3,93 Euro olan toplamda 972,3 2m ’lik halı satın aldığını, diğer bir deyişle taraflar arasında yabancı para birimine dayalı ticari ilişki kurulduğunu, fatura incelendiğinde görüleceği üzere ödenmesi gereken toplam tutarın %8 oranındaki kdv’nin dahil edilmesi ile 3.821,14 Euro olduğunu, 213 sayılı VUK’nun 215/2-a maddesinden de görüleceği üzere; döviz cinsinden düzenlenen fatura yurtdışındaki bir şirkete düzenlenmiş ise faturada Türk Lirası karşılığının gösterilmesine gerek bulunmadığını, ancak fatura yurtiçindeki bir şirkete düzenlenmiş ise faturada tutarın Türk Lirası karşılığının gösterilmesinin zorunlu olduğunu, söz konusu kanuni zorunluluk nedeniyle; 3.821,14 Euro’nun fatura düzenleme tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 62.077,46 TL.nin bu sebeple faturada gösterildiğini, fatura düzenlenme tarihi ile ödeme tarihinin farklı olduğunu, faturanın düzenlenme tarihinin 17.05.2022 olduğunu, tarafların cari hesap dökümlerinin ve ticari defterlerinin incelenmesi üzerine görüleceği üzere ödeme tarihinin ------ olduğunu,davalı tarafın ---- tarihinde 3.821,14 Euro tutarındaki borcunu 17.05.2022 tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 62.077,46 TL olarak ödediğini, ödeme tarihinde döviz kurunun arttığını, Fatura düzenlenme tarihi olan ------ kurunun ödemeningerçekleştirildiği --- tarihinde----- ilgili tarihhli döviz alış kuruna göre 18,4687 TL olarak işlem gördüğünü, görüldüğü üzere fatura bedelinin düzenlenme tarihinden sonraki bir tarihte ödenmesi nedeniyle müvekkili lehine kur farkı alacağının ortaya çıktığını, davalının borca itirazının mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında yabancı para birimine dayalı olarak ticari ilişki kurulduğunu faturada satışa konu emtianın birim fiyatının ve toplam fiyatının Euro cinsinden belirtilmesinin açıkça ortaya koyduğunu, davalının faturada yasal zorunluluk gereği döviz cinsinden olan borcunun Türk Lirası karşılığını, fatura kesim tarihinden farklı bir tarihte ödenmesi halinin borcunun sona erdiği anlamına gelmediğini zira faturanın düzenlenme tarihi ile fiili ödeme tarihi arasında kur farkı bulunduğunu, tacir olan davalının faturaya karşı herhangi bir itirazda bulunmayıp kur farkı alacağından kaynaklı olarak başlatılan icra takibine karşı itirazda bulunması ile alacağın elde edilmesini zorlaştırmak gibi iyi niyetli olmayan eğilimlerini açıkça ortaya koyduğunu, borçlunun yalnızca takibi durdurmaya ve ödemeyi geciktirmeye yönelik haksız, asılsız ve kötü niyetli itirazının iptalinin gerekli olduğunu, bu sebeple borçlunun haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına ve alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerini müvekkilineödemesine karar verilmesi için işbu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile;------dosyasına yapılan davalının haksız itirazının iptaline, icra takibinin devamına karar verilmesi ile takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama masraf ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin ----Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetki ilk itirazında bulunma zorunluluğunun doğduğunu, dosyanın yetkisizlik kararı verilerek yetkili Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, davacı yanın özetle -------numaralı faturadan kaynaklı olarak 8.739,28 TL alacağı olduğunu iddia etmekte olup davacı yanın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı yan tarafından düzenlenen 17.05.2022 tarihli faturada açıkça görüleceği

üzere ödenecek tutarın 62.077,46 TL olarak belirtildiğini, söz konusu faturada tutarın TL karşılığı değil ödenecek tutar belirtilmiş olup müvekkili irketin de üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek ödemesi gereken meblağın karşı tarafa ödediğini, davacı yanın ilgili faturaya itiraz etmediklerini beyan etse de eksik bilgi vererek mahkemeyi yanıltmak istediğini, müvekkili şirketin 12.08.2022 tarihinde ödemeyi yapmasının akabinde davacı yan tarafından ----- bedelli faturanın düzenlendiği ve müvekkiline iletildiğini,

müvekkili şirketin de aynı gün faturayı reddederek faturaya itiraz ettiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında Euro cinsi ile ödeme yapılacağına ilişkin bir anlaşma olmadığını, davacı yandan TL cinsi ile halı alınmış olup müvekkili şirketçe de TL

olarak ödeme yapıldığını, her iki şirketin de merkezinin yurt içinde olup yurt içine faaliyetlerini sürdürdüğünü, davacı ile müvekkili şirketin Euro üzerinden anlaşmasının mantıksız olup hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, ayrıca Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (tebliğ no:2008-32/34) ile Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkün olduğu yönünde düzenleme yapıldığını, 19.04.2022 tarihli ve 31814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası

Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (tebliğ no:2008-32/34)’de yapılan değişiklik ile (tebliğ no:2022-32/66), bahsi geçen tebliğin 8.maddesinin 9.fıkrasının sonuna “Ancak sözleşme konusu ödemeyükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunludur” ibaresinin eklendiğini, yapılan bu değişikliğe göre,---- yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satışsözleşmelerinde bedelin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya döviz endeksli olarak belirlemeleri mümkün olmakla birlikte; sözleşme konusu ödeme

yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesinin zorunlu hale getirildiğini, tüm bu nedenlerle; davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, öncelikle dosyanın yetkili ------- Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesini, icra takibinin maddi ve yasal dayanağı olmadığından asıl alacağa ve tüm ferilere yaptıkları itirazın haklı olup, yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine, haksız kazanç sağlamak için kötü niyetle açılan takip nedeniyle %20 kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar

verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, kur farkı faturasına dayalı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67. vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Davacı, davalı ile aralarındaki yabancı para cinsi üzerinden ödeme ve ticaret yapılması hususunda anlaşma olduğunu ve ticari ilişkinin bulunduğunu, ticari ilişki kapsamında davalıya faturanın gönderildiğini, davalının vade tarihinde faturayı ödememesi sebebiyle davalıya kur farkı faturasının gönderildiğini, davalının kur farkı faturasını kabul etmediğini, davalının taraflar arasındaki ticari ilişkinin Türk Lirası üzerinden yapıldığına ilişkin itirazlarının gerçeği yansıtmadığını, kur farkı fatura alacağı için icra takibine geçildiğini, davalının haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiğini, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,----- İcra Dosyası -----üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ----kayıtları celp edilmiş, ----- tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, 29.11.2023 tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi tarafından düzenlenen 29.11.2023 tarihli raporunda özetle, "...Dava dosyası içerisinde davacı ile davalı arasındaki sözleşme görülemediği, kiyi belirleyen yazılı bir sözleşme görülemediği, dava konusunın kur farkı alacağı olduğu ve bu alacağa esas teşkil eden davacı tarafından davalı adına tanzim edilmiş -------- numaralı--------ihraç kayıtlı satış faturası” olarak tanzim edildiği , ve faturanın üzerinde “3065 sayılı KDV kanunun 11/1-c maddesi kapsamındaki ihraç kayıtlı satış olduğundan kdv tahsil edilmemiştir” şeklinde belirtildiği, faturada birim fiyatın Euro cinsinden belirtildiği, mal ve hizmet tutarının, Kdv'sinin, Ödenecek Tutarın ise VUK na göre hem döviz cinsinden (Fur) hem de TL. cinsinden belirtildiği, buna göre bu faturanın VUK hükümlerine uygun olarak tanzim edildiğinin görüldüğü, davacı tarafından davalı adına tanzim edilmiş 01.04.2022 tarihli faturanında aynı şekilde tanzim edildiği, ödemesinin 04.04.2022 tarihinde döviz cinsinden yapıldığı, taraflar arasında dava konusu faturadan öncesinde de döviz cinsinden bir ticari ilişkinin bulunduğunun anlaşıldığı, bu faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, bu faturaya karşılık davalı tarafından davacıya----- ödeme yapıldığı, Davacı şirket tarafından davalı şirket adına ------ fatura tanzim edildiği, davalı şirketin bu faturayı kabul etmeyerek sistem üzerinden reddettiği ve ticari defterlerine kaydetmediği, faturanın red edilmesi sebebi ile faturanın davacının ticari defterlerinde de kayıtlı olmadığı, 19.04.2022 tarihli ve 31814 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan (tebliğ no:2022-32/66), Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (tebliğ no:2008-32/34)'de yapılan değişiklik ile bahsi geçen tebliğin 8.maddesinin 9.fıkrasının sonuna “Ancak sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunludur” ibaresinin eklendiği, Yapılan bu değişikliğe göre, ------ kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde bedelin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya döviz endeksli olarak belirlemeleri mümkün olduğu, ancak sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesinin zorunlu hale getirildiği, çıkan tebliğde yer alan değişiklikte yukarıda arz edilen makalelerden de taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden kararlaştırabileceği, ancak sözleşme konusu ödemelerin Türk Parası cinsinden yerine getirilmesinin zorunlu olduğu, fakat yapılacak ödemelerde dikkate alınacak kurlara ilişkin herhangi bir açıklama olmadığı, dolayısıyla ödemelerin TL cinsinden yapılması gerektiği, diğer bir deyişle ödeme aracının TL.cinsinden olması gerektiğinin belirlendiği, döviz cinsinden ödeme yapılamayacağının belirlendiği, ancak fatura tarihinden sonra yapılacak ödemelerde, vadeli ödemelerde , yapılacak ödemelerde esas alınacak döviz kuru konusunda taraflarca kendi aralarında anlaştıkları döviz kurunun kullanılabileceği, taraflarca belirlenen kur olmaması durumunda da ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplama ve değerleme yapılabileceği, bu durumda kur değişiminden kaynaklı lehe veya aleyhe kur farkı oluşacağı, oluşan kur farkı ile ilgili olarak taraflarca fatura tanzim edilmesi gerektiği yönündeki görüşümün Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu, Sayın Mahkemeniz tarafından davacının kur farkı talebinin kabul edilmesi halinde davacının davalıdan 8.690,00 TL kur farkı alacağı olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Taraflar arasında, ticari ilişkinin varlığı ile bu ilişki kapsamında davacının satışını yaptığı malları davalıya teslim ettiği ve buna karşılık davalının da davacıya ödeme yaptığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kur farkı alacağı talep hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bir ticari ilişkide vade farkı, kur farkı vb.isim adı altında karşı taraftan talepte bulunulabilmesi için sözleşmede bunlara ilişkin hüküm bulunması, sözleşmede vade farkı veya kur farkının ödeneceği konusunda bir kayıt olmamasına rağmen bunların ödeneceğine dair ticari teamülün olması halinde vade farkı veya kur farkı talebinde bulunulması mümkündür. ---------Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflara arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, alınan bilirkişi raporu gereğince taraflar arasında ödemelerin yabancı para cinsi üzerinden yapılması yönünde teamülün bulunduğu, bu kapsamda taraflara arasında daha önce birden fazla alışverişin yapıldığı, alınan rapor gereğince aksi yöndeki davalı itirazlarına mahkememizce itibar edilmediği, davacının kur farkı alacağı talebinin yerinde olduğu, davacının kur farkı yönünden tarafların tacir olması sebebiyle avans faizi talep edebileceği, kur farkı faturası alacağı yönünden davalı ayrıca temerrüde düşürülmediğinden davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne, davalının -------sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 8.690,00-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. ---- Dosyaya konu alacağın cari hesap ilişkisi/faturaya dayanması sebebiyle alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı-----üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜNE,

-Davalının ------ esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile 8.690,00-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin DEVAMINA,

-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

2. Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Alınması gerekli karar harcı 593,61. TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 98,64. TL'nin mahsubu ile bakiye 494,97‬. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafça yatırılan 98,64. TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 80,70. TL başvuru harcı, 11,50. TL vekalet harcı, 355,00. TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.000,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.447,2‬0. TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.433,40. TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7. TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.120,00. TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 3.102,41. TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, kalan 17.59. TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

8. Davanın kabul edilen kısmı için davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 8.690,00. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9. Davanın reddedilen kısmı için davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2. 3 maddesindeki esaslara göre belirlenen 49,28. TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/09/2024