İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/432 E. 2024/595 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/432 Esas

KARAR NO: 2024/595

DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 13/06/2024

KARAR TARİHİ: 27/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ----%100 hissesine sahip olan ----tarihli---- tüm hisselerini ---- devrettiğini, bu devir, ----- yayımlandığını, yeni hissedar ---müvekkil şirket'in ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, cari ilişkide bulunulan ----müvekkil şirketin kendilerine----borcu olduğunu ve bu borca istinaden eski ortak ---- çek ile ödeme yapacağını taahhüt ettiğini, ancak çekin teslim edilmediğini bildirdiğini, bu durum üzerine ---- çekin akıbeti sorulmuş ve kendisi, borca ilişkin -----keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan ----- bir çek keşide ettiğini, ancak çeki teslim edemeden kaybettiğini ve bu konuda polis merkezi amirliğine bildirimde bulunacağını belirttiğini, daha sonra ----- evrak numaralı ---- tutturmuş ve kayıp çek hakkında bildirimde bulunduğunu, bu esnada, çekin lehtarı olan -------- nolu çeke istinaden ödenen" açıklamasıyla ödendiğini, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkil tarafından ayrıca muhatap bankaya da Türk Ticaret Kanunu'nun 799. maddesi uyarınca çekten cayma bildirimi yapıldığını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiklerini----- keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE;Dava, TTK'nın 818 atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.Somut olayda davacı, çekin hamili değil, çekin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle çek hesabı sahibi olan davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının bulunması ise HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmek zorundadır. Diğer yandan zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti de yoktur.

Tüm dosya kapsamı ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen çek yönünden davacının hukuki yararının olmaması ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ----------

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın USULDEN REDDİNE,

2. Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasın yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,

Dair; davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ----------- Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 27/06/2024