İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/397 E. 2024/256 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2017/397 ESAS

KARAR NO:2024/256

DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 05.04.2017

KARAR TARİHİ: 12.03.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi nezdinde----- ait servis kutu ve boruları davalılar tarafından hasara uğradığını ve bu sebeple sigortalısına -----hasar tazminatı ödediğini, davacı sigorta şirketi ödediği ----davalı / borçludan rücuen tahsilini teminen davalı aleyhine ------sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, davalılar / borçlular icra takibine itiraz ettiğinden huzurdaki işbu dava dosyanın açıldığını, davacı sigorta şirketi ------- ait servis kutu ve borularına verilen hasar neticesi ile ilgili olarak sigortalısına 4.692,22-USD hasar tazminatı ödediğini, TTK'nun 1301. Maddesi hükümlerine göre ödediği tazminat nispetinde sigortalının haklarına halef olmuş bulunduğundan hadise dolayısıyla tanzim edilen tutanaklara göre ödemek zorunda kaldığı 4.692,22-USD tazmin etmek için bu davayı açtığını, tutanaklarda ve diğer davalı ---- cevap dilekçesinde ihaleyi alan davalı ------ firmasından bahsedildiğini, davacı sigorta şirketinin davalı ------- başka bir firma ile iş ortaklığı olup olmadığını bilmesine imkan olmadığını, ortakların oluşan zarardan müteselsilen sorumlu olduğunu, sigortalı ----ödemelerin ----- olarak ödendiğini, takip talebininde bu sebepli ---- olarak açıldığını, sigortalı ---- tazminat listesinde davalı ------ödeme yapıldığına dair belge dava dosyasına sunulduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan-------sınırları içerisindeki içmesuyu ve atıksu hattının yapım bakım ve onarım işini proje olarak ihaleye çıkardığını, ihaleyi davadışı -------ortak girişim ile davalı inşaat firması ihaleyi kazandıklarını, ihale sonrasında davalı ------akdederek ---- kurduklarını, davalı--------imzalandığını ve ihaleye konu yer teslimi yapılarak iş ortaklık olarak üstlenildiğini, buna göre ortak girişimin tüzel kişiliği ve dolayısıyla dava ehliyeti bulunmadığından ve dava dilekçesinde de davalı olarak sadece davalı şirket gösterildiğinden davanın ortak girişimi oluşturan dava dışı ---- da yöneltilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, ----- dava konusu hasarın meydana geldiği iddia olunan mahal de kazılı imalat yapılırken gerek --- gerekse de başkaca hatların hasar görmemesi adına ve genel olarak can ve mal kaybına yol açabilecek her türlü tehlikeye karşı gereken her türlü tedbir aldıklarını, ortada bir hasar tespiti varsa bile iddia olunan hasar davalı şirketin kusurundan kaynaklanmadığını, dava dışı ---- hasar tarihinden önce ve hasarın meydana geldiği edilen yerde doğalgaz hattı bulunup bulundurmadığının anlaşılmasını sağlayan kum ve sarı ikaz bandı uygulamasını yapmadığını, davacı da dava dışı ------ doğalgaz hatlarını bu konudaki şartnameye uygun olarak döşediğini somut verilerle ortaya koymadığını, ortada hasar tespiti varsa bile iddia olunan hasarın doğalgaz hatlarını bu konudaki şartnameye uygun olarak döşemeyen dava dışı ----- kendi kusurlu eyleminden kaynaklandığını, davacı sigorta şirketinin de iddia olunan hasarın davalı şirketin kusurlu eyleminden kaynaklandığını somut bir belgeyle ortaya koymadığını, davacı sigorta şirketi dava dışı ----- tarafından düzenlenen tutanaklara dayandırdığını, söz konusu tutanakların tek yanlı olarak düzenlendiğini, davacının iddialarını ispat etmekten uzak olduğunu, davalı şirketin dava konusu hasar onarım giderlerinden sorumlu tutulması ve söz konusu bedellerinin davalı şirketten tahsil edilmesinin mümkün olmadığını, davacının davasına teşkil eden ------- gideri yansıtıldığını ancak sözkonusu araç ve personel giderleri genel idare niteliğinde olduğunu, gerçek zararı yansıtmadığını, gerçek zararı yansıtmayan araç ve personel giderlerinin rücuen tahsilinin talep edilmesinin hukuken olanak bulunmadığını, dava dışı--- tarafından düzenlenen --------altında talep edilen tutarların da gerçek anlamda yapılan bir işleme dayanmadığını ve gerçek bir zarar oluşturmadığını, gerçekte yapılayan bir işlem bedelinin rücuen tahsilini talep eden davacının bu bedele (sayaç açma kapama bedeline) ilişkin talebinin de tamamen haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ------- hatlarında meydana geldiğinin belirtildiğini, tutanaklarda belirtilenin aksine ------ görevlileri tarafından hiçbir abonenin yanına gidilip sayaç açma-kapama işlemi yapılmadığını, bu sebeple dava konusu olayda gaz kesme işlemi ve sayaç açma-kapama işlemi yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, hasar tutanaklarında gaz verilemediği iddia edilen abone sayısının 928 ile işletmeye alma bedeli 14,00-TL çarpılmak suretiyle bulunan 12.992,00-TL tutar gerçek anlamda yapılan bir işleme dayanmadığını, dava dışı ------ rutin bir işi sayılacak bu işlemin hasar kalemi olarak kaydedilmesinin ve rücuen tahsilinin mümkün olmadığını, dava dışı ------- tarafından tutulan tutanaklarda iddia edilen hasar onarım bedeli TL cinsinden belirlendiğini fakat davacının Amerikan Doları cinsinden icra takibi başlattığını, buna göre icra takibine konu edilen alacak kalemi ile takibin dayanağı olan belgelerdeki hasar kalemlerinin birbiriyle uyuşmadığını, dava dışı ------ tarafından tutulan 28.05.2016 tarihli “Hasar Onarım Giderleri" belgesinde iddia edilen hasar onarım tutarının 13.714,90-TL olarak belirlenmesine rağmen davacının 4.777,45-USD üzerinden takip başlattığını, davacının ---- üzerinden takip başlatmasındaki sebebin ne olduğunun anlaşılamadığını, davacının iddia olunan hasar bedelini dava dışı ----- olarak ödediğine dair bir belgenin dosyaya sunmadığını, dava dışı ----- yapıldığı belirtilen ödemenin hangi tarihte hangi kur üzerinden ödendiğinin belli olmadığını, davacı tarafından talep edilen tazminat tutarının bu yönüyle de tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının dava dışı ----- arasında sigorta ilişkisi bulunduğunu kanıtlayamadığını, iddia olunan hasar bedelinin ve özellikle de sayaç açma kapama bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığının somut bir şekilde ortaya koyamadığını, dava dışı -------hasar tarihinden önce ve hasarın meydana geldiği iddia edilen yerde doğalgaz hattı bulunup bulunmadığının anlaşılmasını sağlayan (ayırt edici, uyarıcı mahiyette) sarı kum ve ikaz bandı uygulamasını yapmamasından kaynaklandığını, dava konusu hasara ilişkin tutanakların usulüne uygun şekilde tutulmadığını, tek taraflı olarak tutulan söz konusu tutanakların gerçeği yansıtmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı------ cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yerde davalı --- elemanları tarafından değil, yüklenici firma akdederek ------ firmasının elemanları tarafından kazı çalışması yapıldığını, yüklenici firma ile ----- akdedilen sözleşmeden bir suretin dava dosyasına sunulduğunu, bu sözleşmede belirtildiği üzere yüklenici firmanın üçüncü şahıslara verdiği zararlardan firmanın sorumlu olduğunu, yüklenici firmanın davalı --- yüklenicisi olmasının bu olayda ------ sorumluluğunu gerektirmemesi gerektiğini, -----yüklenicileri arasında işlerin yapılması amacıyla istisna akdi yapıldığını, sözleşme gereği yükleniciler kendi hesabına ve davalı idareden bağımsız olarak işi yapmayı üstlendiğini, dava konusu hasarın meydana gelmesinde davacının müterafik kusur durumunun da araştırılması gerektiğini, hasar iddiasına konu davacıya ait altyapı tesislerinin projesine ve yapı tekniğine uygun bir biçimde döşenip döşenmediği araştırılarak incelenmesi gerektiğini, takibe konulacak para cinsi TL olması gerekirken davacı tarafından ---- takip başlatıltığını, talep edilen faizin fahiş olduğunu ancak yasal faiz talep edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava hukuki niteliği itibariyle, ----esas sayılı icra takibine davalıların yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir. Davacı vekili özetle; davalıların, müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı olan----- zarar verdiklerini, sigortalılarına ------ ödeme yaptıklarını, bu ödemenin davalılardan tahsili için icra takibi başlattıklarımı, davalıların takibe itiraz ettiklerini beyan ederek, itirazın iptalini dava ve talep etmiş; davalı-------vekili özetle; söz konusu yerde kendilerinin değil, diğer davalının yüklenici olarak çalışma yaptığını, diğer davalı ile aralarındaki sözleşme gereği, davalı----- üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiş; davalı ---- vekili ise özetle;---- sınırları içerisindeki içmesuyu ve atıksu hattının yapım bakım ve onarım işini ihalesini dava dışı ----- ortak girişimin kazandığını, ihale sonrasında dava dışı ---- kendi aralarında ---- akdederek -------- kurduklarını, bu nedenle husumetin dava dışı şirkete de yöneltilmesi gerektiğini, işi yaparken her türlü tedbiri aldıklarını, ayrıca sadece dava dışı sigortalı ------ tutanağına dayanılarak kendilerinden talepte bulunulmasının mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, bilirkişi raporu alınmış, yasa değişikliği nedeniyle basit yargılama usulüne geçilerek dava sonuçlandırılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığın; davacı sigorta şirketine sigortalı ----- ait servis kutu ve borularına davalılar tarafından hasar verildiği iddiasıyla davacının sigortalısı ------ ödediğini iddia ettiği 4.692,22 USD olan rucuen davalılardan isteyip isteyemeceği, davalılarnı bu borçtan dolayı sorumlu olup olmadıkları, davacı tarafından yapılan icra takibinin haklı olup olmadığı, itirazın iptali hüküm ve koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştirİtirazın iptali istemine konu,-------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; başlatılan takibin alacaklısının davacı, borçlularının davalılar olduğu; takibin 06/07/2017 tarihinde 4.962,22 USD asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.777,45-USD'nin tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, davanın 05/04/2017 tarihinde 17.635,00-TL üzerinden harçlandırılarak açıldığı anlaşılmıştır. Dosya Elektrik Mühendisi, İnşaat Mühendisi ve Sigortacı bilirkişiden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 31/05/2021 tarihli raporlarında özetle; ------ arasında imzalanan sözleşmede yüklenici konumunda olan --------- üçüncü kişilere verilecek olan zararın sorumluluğunu aldığı, ------- sadece işin teknik şartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetleyebildiği, daire başına 14,00 TL bedelle belirlenip 928 daire için tek tek yapıldığı iddia edilen gaz açma-kapama masrafının hem pratikte hem de mevzuatta bir karşılığı olmadığından talep edilemeyeceği, davacının sunduğu hasar tespit tutanağının kabul edilmesi halinde; davacının davalı --------- talep edebileceği hasar bedelinin 722,90-TL olduğu, işbu hasar bedelinin 10/05/2016 hasar günü itibarı ile USD karşılığının 245,24 USD (1 USD- 2,9477 TL) olduğu, uyuşmazlık konusu hasarın Davacı ---- tarafından tanzim edilen ---- kapsamında kaldığı, davacı ----- TTK 1472.maddesine göre < kanuni halef > ve TBK 183 ve devamı maddelerine göre ise sıfatı ile de aktif husumet ehliyetini kazandığı..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Davacının sigortalısı dava dışı ---- müzekkere yazılarak dava konusu ------ kazı çalışması esnasında -------- ait servis kutu ve borularına zarar verildiği iddiasıyla; 28/05/2016 tarihli hasar onarım giderleri belgesinde sayaç açma kapama bedeli altında talep edilen 12.922,00-TL zarara ilişkin olarak; acil durum nedeniyle doğalgazı kesildiği iddia olunan 928 abonenin doğalgazının tek tek hatlarının kesilmesi suretiyle mi yoksa, arızanın meydana geldiği tek bir hattın ya da vananın kapatılması sonucunda 928 aboneye verilen doğalgazın kesilmesi suretiyle mi gerçekleştirildiği hususunda mahkememize bilgi verilmesi istenmiş, cevap geldiğinde dosya ek rapor için aynı bilirkişi heyetine, doğalgaz tesisatı konusunda uzman mühendis bir bilirkişi de eklenerek tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 15/12/2022 tarihli ve 13/04/2023 tarihli ek raporlarında özetle; ---- davalı ---- tarihinde yapmış olduğu kazı çalışmalarında, ----- hattına zarar verildiği, hatta verilen zarar nedeniyle hattın onarılması için; --------çalışması yapıldığı, toplam 240 dk kamyonet kullanıldığı, 20 mm delil çapından 5 barlık basınçlı hat üzerinden 15 dakika süre ile gaz kaçağı meydana gelmesi nedeniyle toplam 23,98 m3 gaz kaçağı meydana geldiği, Olay nedeniyle ------- geçici olarak gaz verilemediği ---şebeke hattında meydana gelen hasar nedeniyle, şebeke üzerinden bir miktar gaz kaçağı meydana geldiği, hattın tamiri için ----personellerinin aşağıda detayları verilen malzemeleri kullanarak, hasar tamiri için belli bir süre çalıştığı, ayrıca gazsız kalan abonelere gaz verme işleminde; Gaz verme öncesi doğalgaz yakıcı cihazlarının açık kalması, sonrasında gaz akışının devam etmesi ihtimaline karşılık gaz arz güvenliği açısından bina önlerindeki servis kutuları içinde bulunan servis regülatörleri kurularak her dairenin tek tek kontrol edildiği ve bunun için her bir daire başına sayaç açma kapama bedeli hesaplandığının anlaşıldığı, ---- tarafından yapılan işlemler ---- kontrol ve bakım işlemlerinin dışında ilave bir iş olduğundan ve bu hasar nedeniyle belli bir miktar gaz kaçağı oluştuğundan ve malzeme, personel ve araç gideri, ve gaz arz güvenliği açısından her dairenin tek tek kontrol edildiği hususları da göz önüne alındığında, ----------- tarafından hesaplanmış olan toplam 13.714.90 TL Hasar Onarım Gider Bedelinin olayın oluşuna ve mevzuata uygun olduğu mütalaa edilmektedir. Davacı sigorta şirketinin, Sayın Mahkeme'nin Hasar Tespit Tutanağını kabul etmesi durumunda, Davalı --------talep edebileceği hasar bedelinin 13.714,90 TL olduğu, İşbu hasar bedelinin 10/05/2016 hasar günü itibarı ile USD karşılığının 4.652,75 USD (1 USD- 2,9477 TL) olduğu..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre; davalı---- davalı---- dava dışı ---- arasında, -------- sınırları içerisindeki içme suyu ve atık su hattının yapım, bakım ve onarım işinin yapılması konusunda 18/05/2015'te iki yıl süreli sözleşme yapıldığı, sözleşmede yüklenici konumunda olan davalı ----- dava dışı -------üçüncü kişilere verilecek olan zararın sorumluluğunu üstlendikleri, 10/05/2016 tarihli hasar tutanağına göre;-------- çalışması esnasında ---hattın hasar gördüğü, ---- kapatılarak gaz kaçağının durdurulduğu, tutanağın hasara neden olarak ------- imzalandığı; hattın onarımı ile meydana gelen gaz kaçağı ve 928 adet abonenin gaz açma işlemleri için zarar oluştuğu, gaz arz güvenliği açısından bina önlerindeki servis kutuları içinde bulunan servis regülatörleri kurularak her daire tek tek kontrol edilerek işlemin yapıldığının anlaşıldığı, davalı ------- sadece işi denetlemekle görevli olduğu, yüklenicilerin ise işin yapılması esnasında üçüncü kişilere verilecek zararlarla ilgili sorumluluğu üstlendikleri, ancak iç sorumluluğa dair bu hükmün zarar gören ve halefine karşı ileri sürülemeyeceği, bilirkişi raporuna göre zararın 13.714,90-TL olarak hesaplandığı, hasar TL kuruna göre meydana gelmesine rağmen davacı sigorta şirketinin zararı USD kuruna çevirerek giderdiği, sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı arasındaki hasarın USD olarak giderileceğine dair herhangi bir anlaşmanın, bu anlaşmanın tarafı olmayan davalıları bağlamayacağı anlaşılmakla; davalıların icra takibine yaptıkları itirazın kısmen iptali ile takibin 13.714,90-TL asıl alacak ve ödeme tarihi olan 28.12.2016 ile takip tarihi olan 06.07.2017 arasında işlemiş avans faizi 763,06-TL olmak üzere toplam 14.477,96-TL üzerinden devamına karar verilmiş, alacak miktarı yargılama sonucunda belirlenmekle icra inkar tazminatının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE,

Davalıların -----sayılı dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile takibin 13.714,90-TL asıl alacak ve ödeme tarihi olan 28.12.2016 ile takip tarihi olan 06.07.2017 arasında işlemiş avans faizi 763,06-TL olmak üzere toplam 14.477,96-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faiz işletilmesine,

2. Fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

4. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 988,99. TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 213,01. TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 88,16. TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 687,82. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5. Davacı tarafından yatırılan 301,17. TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 7.136,00. TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 5.858,50. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 1.277,50. TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Davalı . . . . . tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 26,50. TL ve Davalı . . . . . . tarafından vekalet harcı gideri olarak sarf edilen 17,40. TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 4,74. TL'nin davacıdan alınarak davalı İSKİ'ye verilmesine, 3,11. TL'nin davacıdan alınarak davalı . . . . . verilmesine,

8. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 14.477,96. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9. Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalılar lehine takdir olunan 3.157,09. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

10-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.12.03.2024