İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/623 E. 2023/538 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/53

KARAR NO : 2023/536

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 19/01/2023

KARAR TARİHİ : 22/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----müvekkili şirket ile birleşmiş olup infisah olduğunu, hamili ---- Kurumsal Şubesi'ne ait ve -----Hesap Numarasında kayıtlı ---- Seri Numaralı Çek, hamili ----Bankası ----- Şubesi'ne ait ve ----- Hesap Numarasında kayıtlı ---- Seri Numaralı Çek, hamili ----- Şubesi'ne ait ve---- Hesap Numarasında kayıtlı -----Seri Numaralı Çek, hamili -----Ticari Şubesi'ne ait ve----- Hesap Numarasında kayıtlı ------ Seri Numaralı Çekin kaybolduğunu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, kimin elinde olduğunu bilmediği ve kayıp durumda olan, tüm aramalara rağmen bulunamayan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Davacı tarafa 20/01/2023 tarihli muhtıra çıkarılmış, davacı tarafın 30/01/2023 tarihli beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür. Muhatap bankalar ---- ile yapılan yazışmalara göre dava konusu çeklerin bilgileri celp edilmiştir.TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde) Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş, yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle çek hesabı sahibi olan davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının bulunması ise HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmek zorundadır. Diğer yandan zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti de yoktur. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen boş çek yaprakları yönünden davacının hukuki yararının olmaması ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay ----. HD. ----Esas ---- Karar sayılı ilamı,----- BAM ----. HD. ---- Esas----- Karar sayılı ilamı)

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın USULDEN REDDİNE,

2. Alınması gerekli karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca kendisine iadesine,Dair, davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde . . . . Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.