İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/334 E. 2023/1081 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2019/334 ESAS

KARAR NO:2023/1081

BİRLEŞEN DAVADA

(--------Sayılı dosyası)

DAVA TARİHİ:04.07.2011

DAVA:Alacak

KARAR TARİHİ:26.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVADA:

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ----- birlikte yarı yarıya malik oldukları ----- taşınmaza ilişkin olarak arsa malikleri ile davalı ---- yevmiye numaralı ----- akdedildiğini, davalı ----- müvekkili ile imzalamış olduğu sözleşmenin ------- maddesine dayanarak yapılacak işin %55'i kendi üzerinde, geri kalan %45'i ise diğer davalı---- ait olacak şekilde ------- inşaatın yapımını davalı ----------- devrettiğini, adı geçen sözleşmeye göre mimari projenin ----- tasdik tarihinden itibaren üç sene sonra inşaatın tamamlanmış, daireler iskan alınmış şekilde arsa sahiplerine teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, -----mimari projenin tasdik tarihinin------ olduğunu, binaların ------ anahtar teslimi olarak inşaatların teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, ancak binaların iskan belgelerinin ----- tarihinde alındığını, sözleşme konusu otuz iki adet dairenin anahtarının ----- tarihinde teslim edildiğini, dairelerin geç tesliminden dolayı ------ tarihleri arası için cezai şart maiyetinde kira alacaklarını dava konusu yaptıklarını, işbu davanın lehlerine sonuçlanarak ----- tarihinde karara çıktığını, davalı ---- ise arsa malikleri aleyhine ---- dosyası ile ana mukavelenin ------- maddesine dayanarak inşaatı kendisinin tamamladığını, inşaatta teknik şartnameden hariç fazla işler yaptığından dolayı vekaletsiz iş akdine müsteniden inşaata ekstra işler yaptığından bahisle alacak davası açtığını, Mahkemece inşaatta fazla işler yapıldığı gerekçesi ile ---- aleyhine 321.681,89-TL tazminata hükmettiğini, ilk iki yıl için açtıkları ve --------- görülen davanın kabulüne karar verildikten sonra temyiz aşamasında bulunulduğunu, kalan altı yıl için oluşan ve aylık 100,00-USD üzerinden hesaplanan 395.199,00-TL kira alacağının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi, mahkeme harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmede tanınan devir hakkına dayalı olarak sözleşmedeki işin kooperatife devredildiğini, müvekkili yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, ruhsatın yenilenmesi nedeniyle otuz altı aylık sürenin 14.09.2000 tarihinde başladığını, dolayısıyla sözleşmede kararlaştırılan teslim süresinin 15.09.2003 olduğunu, davacı tarafın taraflar arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesinde kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve kusurlu olması nedeniyle teslim süresinin uzadığını, talep üzerine sözleşme dışı birçok imalatın yapılmasına rağmen davacı tarafından ödeme yapılmadığını, açılan davanın davacı aleyhine sonuçlandığını, taşınmazın diğer paydaşı ----------kendine düşen otuz iki daireyi teslim aldığını ve bu daireleri kiraya verdiğini, davacının uzun süre bekleyerek varsa zarara razı olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan ipotekleri zamanında kaldırmayarak iskan ruhsatı alınması sürecini uzattığını, dolayısıyla zararın oluşmasına veya artmasına bizzat davacının kendisinin neden olduğunu, davacı tarafın binalar çok daha önceden ve süresinde oturuma ve kullanmaya elverişli olmasına rağmen aidatları ödememek ve vergi ödememek için bu bağımsız bölümleri teslim almaktan ve kiraya vermekten ısrarla imtina ederek kendi zararına kendisinin sebebiyet verdiğini, müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını savunarak, haksız davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA:

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı arsa sahibi müvekkiline düşecek otuz iki dairenin davalı yüklenici ve taşeron tarafça sekiz sene iki ay onbir gün gecikme ile tesliminden dolayı cezai şart mahiyetinde kira alacağı ve dairelerin geç tesliminden dolayı uğranılan yıllık kira artış farkı toplamı olan 460.800,00-TL'nin ihtaname tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi, mahkeme harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; teslim süresinin 15.09.2003 olarak değerlendirilmesi gerektiğini, binalara ait iskan izninin alınmasından itibaren sekiz sene geçtikten sonra dava açılmasının davacının kötüniyetli olduğunun göstergesi olduğunu, davacı tarafın sözleşmede belirtilen kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle teslim süresinin uzadığını, davacının yetmiş dört adet ipotekli bağımsız bölümden sadece on dört tanesini çözdüğünü, altmış tanesinin ise ipoteğini çözmediğini, ------- dosyasında açtıkları ekstra yapılan imalatlarla ilgili alacak davasının lehlerine sonuçlandığını, fazla işlerin teslim süresine etkisinin bilirkişi aracılığıyla saptanarak bu sürenin teslim süresine eklenmesi gerektiği yönünde ---- bozma kararları verildiğini, sözleşmenin asıl tarafının diğer davalı kooperatif olduğunu, bu açıdan müvekkiline açılan davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin usulüne uygun temerrüde düşürülmediğini, 2003 yılında davacı ------ torununun biten inşaattaki bağımsız bölümleri teslim alıp kullanmaya başladığını savunarak, haksız davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Hem asıl hem birleşen dava; arsa sahiplerinin, 'düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinden' kaynaklanan geç teslim iddialarına dayalı, cezai şart niteliğindeki kira alacağının tahsili için açılan alacak davasıdır.Asıl ve birleşen dosyada davacılar vekilleri; --------taşınmazın malikleri olan davacıların, davalı --------düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi' yaptıklarını, davalı ------- yevmiye nolu sözleşmesi ile, inşaatın %5'i kendi üzerine, kalan %50'si davalı--------- ait olmak üzere inşaatın yapım işini davalı kooperatife taşere ettiğini, her iki davalının yüklenici olarak geç teslimden sorumlu olduklarını, geç teslimden ötürü önce ---- tarihleri arasındaki kira alacağı için ------- dosyası ile dava açtıklarını, bu davanın lehlerine sonuçlandığını beyan ederek, geç teslimden kaynaklı kira alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmişler; davalılar davanın reddini istemişlerdir.Mahkememizin ----- numarası ile görülen davanın ---- tarihli celsesinde, dosyanın -----------sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, anılan mahkeme tarafından mahkememiz dosyasının dava açılış tarihinin daha önce olduğu tespiti ve gerekçesi ile---- gönderme kararını vermiş, hem------- sayılı dosyalarını, hem de mahkememizin ----esas sayılı dosyasını mahkememize göndermiş, bu suretle davacısı---- esas dosyamız ile davacısı -----dosyası birleşmiş şekilde mahkememizin ---- esasına kayıt edilmiştir.Birleşen----------- dosyasının incelenmesinde; mahkememiz davasınına konu aynı yere ilişkin davacısının------- tarihinde açılan geç teslim iddiasına dayalı gecikme tazminatı istemine ilişkin olduğu, yargılama sırasında ----- vefatı ile geriye mirasçıları ------tarafından devam edildiği, dosyanın temelinin ----- olduğu, dosyanın önce ------ sayılı dosyası ile birleştirildiği akabinde bu dosyadan tefrik edilerek --------- esasına kayıt edildiği, yargılamada bilirkişi kök ve ek raporlarının alındığı akabinde davanın reddine karar verildiği, istinaf incelemesi sonucu kararın kaldırıldığı ve mahkemenin ---- esasına kayıt edildiği, bilirkişi kök ve ek raporunun alındığı görülmüştür.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan usul hükümlerine göre yazılı yargılama usulüne tabi olarak yargılamaya başlanmış, ------ dosyaları celp edilmiş, taşınmazın bulunduğu yer belediyesinden taşınmazın imar ve yapı ruhsatı ve ilişkili belgeler getirtilmiş, taraf delilleri toplanmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.--------- sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın davacısının asıl dosya davacımız ----- olduğu, davacının dosyamızdaki gerekçelerle davalı ----- tarihleri arasındaki geç teslimden kaynaklı kira alacağının tahsili talepli dava açtığı, mahkemenin ---- karar sayılı kararı ile ----- dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı dan tahsiline karar verildiği, kararın -------ile onandığı, ----- tarihli karar düzeltme talebinin reddine dair kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.Birleşen ----- sayılı dosyasında alınan bilirkişilerin ---- tarihli raporlarında özetle; "...Teslim tarihi olarak kabul edilen ---- ilave edilmek suretiyle teslim tarihinin ---- tarihi ile davacı ---- tarihi arasında geçen 92 ay 7 gün x 32 daire x 100 USD/Ay — 301.856 USD olup, 04.07.2011 dava tarihindeki TL karşılığı ise 301.8566 USD x 1.6160 TL -487.799,29 TL olacağı...” yönünde görüş bildirildiği; 15.12.2019 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç bölümünde; “Tarafların itirazları bakımından kök rapordan ayrılmayı gerektirir bir hususunun bulunmadığı, davacı arsa sahibinin talep edebileceği gecikme tazminatı 295.145,60 USD'nin dava tarihi olan 04.07.2011 tarihindeki TL karşılığının (295.145,60 USD x 1,6160) 476.955,30 TL olarak hesaplandığı” yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.Asıl dava yönünden yargılama süresince bilirkişi incelemesi yapılmadığı görülmekle dosyanın asıl dava yönünden tarafların iddia ve savunmalarını karşılayacak şekilde inceleme yapmak, inceleme yaparken özellikle kesinleşen --------- Karar sayılı dosyası ile diğer dava dosyalarındaki talep ve iddialar değerlendirilerek, oluşmuş ise temerrüt tarihi tespiti ile teslim tarihi arasındaki sürenin belirlenerek davacının gecikme tazminatı alacağı bulunup bulunmadığı varsa miktarı hususunda rapor tanzim edilmesi ve yine birleşen dava yönünden de davalı tarafın itirazının karşılanması için mümkün olması halinde mevcut bilirkişi heyetine aksi halde resen seçilecek yeni bir heyete dosyanın tevdine karar verilmiştir.Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi ve Borçlar Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetinin 10/01/2023 tarihli raporlarında özetle; --------şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre; asıl dosya davacısı------- birleşen dosya davacısı ----- taşınmazın malikleri oldukları, davacı arsa sahipleri ile davalı ------- arasında, dava dosyasında mevcut bulunan---- yevmiye sayılı ---- yapıldığı; davalı ------ arasında da dava dosyasında mevcut bulunan ve ----- sayılı ------ yapıldığı, bu sözleşme ile davalı -------, arsa sahipleri ile yaptığı sözleşmede kendisine düşecek %55 payın %50'sini, sözleşmenin ----- istinaden mütcahhitlik hak ve hissesini 15.000.000.000-TL mukabilinde -------- devir ve temlik ettiği, ayrıca ikinci sözleşmenin birinci sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğunun kabul edildiği; ---- tarihli yazısına göre; davaya konu yerle ilgili olarak yapılan incelemede, söz konusu parselde yer alan ------ bloklarına ilişkin mimari projenin ----- tarihinde onaylandığı, ayrıca ----- mimari tadilat projesinin mevcut olduğu ve söz konusu bloklara ait ------ sayılı yapı kullanma izin belgelerinin düzenlendiği hususunun belirtildiği; asıl dosya davacısının ---- tarihleri arasındaki kira alacağı davasında, ----- arasındaki süre için gecikme tazminatına karar verildiği, bu kararın ---- ilamı ile onanarak, ------- tarihinde kesinleştiği; ----- Tutanağına göre; davacı ------ ait toplam 32 adet bağımsız bölümlere ait anahtarların davacı vekiline teslim edildiği; birleşen dosya davacısı yönünden ise davacı ----- torunu ------- tarihinde teslimin yapıldığı; bu suretle bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre; asıl davada davacının 395.199,00-TL, birleşen davada davacının 460.800,00-TL alacakı oldukları, davacılar tarafından ------- yevmiye nolu ihtarnamenin tebliğ edilemediği ve bu nedenle temerrüdün her iki davacı yönünden asıl ve birleşen dava tarihinden itibaren başlaması gerektiği anlaşılmakla; davaların kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-1-Asıl davanın KABULÜ İLE;

-395.199,00-TL'nin dava tarihi olan 17/05/2011'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ------- ödenmesine,

2. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 26.996,04. TL karar harcının, davacılar tarafından yatırılan 5.868,75. TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 21.127,29. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacılar tarafından yatırılan 5.868,75. TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

4. Davacılar tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 6.152,80. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

5. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,

6. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacılar lehine takdir olunan 61.279,85. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

B-1-Birleşen ----------- sayılı dosyasındaki davanın KABULÜ İLE;

-460.800,00-TL'nin dava tarihi olan 04/07/2011'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı -------mirasçılarına ödenmesine,

2. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 31.477,25. TL karar harcının, davacılar tarafından yatırılan 6.842,90. TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 24.634,35‬. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacılar tarafından yatırılan 6.842,90. TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

4. Davacılar tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 8.711,80. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

5. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,

6. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacılar lehine takdir olunan 70.512,00. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,

7. Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ------ vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.26.12.2023