İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1038 E. 2023/1078 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/1038 ESAS

KARAR NO:2023/1078

DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:22.05.2014

KARAR TARİHİ: 26.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı firmadan 0 km anahtar teslimi ------- aracı satın aldığını, silecek suyu koymak için motor kaputunu açtığında sağ ön çamurluk kaportası kısmının diğer çamurluktan farklı olduğunu fark ettiğini, aracı davalıya götürmüş ise de olumsuz cevap aldığını, bu sebeple aracın yenisiyle değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkil şirket yetkili ------bayisi olduğunu, araç markasının -----------olduğunu, müvekkiline satılan araçların buradan temin edilmekte olduğunu, bu nedenlerle davanın HMK 61. madde ve devamınca düzenlenen hükümler gereği ---------- ihbar edilmesi gerektiğini, davaya sebep uyuşmazlığın temelini ticari satım oluşturmakta olduğunu, davacının iddia ettiği gibi aracın sağ ön çamurluk kaportasının bir kısmında ayıbın varlığından bahsedebilmesi ve davalı müvekkili şirketin sorumlu tutabilmesi için üzerine düşen muayyene sorumluluğunu yerine getirmiş olması gerekmekte olduğunu, Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu gereği alıcı satılan malı sekiz gün içerisinde incelemek ve malın ayıplı olduğunun anlaşılması üzerine bu durumu satıcıya ihbar etmekle yükümlü olduğunu, eğer alıcı devraldığı malı gözden geçirmez ve bildirimde bulunma yükümlülüğünü yerine getirmezse satılan malın kabul edilmiş sayılacağı Borçlar Kanunu hükümleri gereğince ortada olduğunu, Dilekçe ekinde sundukları araç teslim tutanağından da anlaşılacağı üzere davacının aracı ---- tarihinde teslim almış ve bu durumun davacı yanca imza altına alınarak araç teslimi yapılmış olduğunu, davacının ise dava dilekçesinde de belirttiği gibi aracı kontrol tarihi ------ olduğunu, ----- tarihinde davalı müvekkiline başvuruda bulunmuş olduğunu, dolayısıyla davacının yerine getirmesi gereken muayyene ve ihbar külfetinin zamanında yerine getirilmediğinin açık olduğunu, aracın sıfır kilometre olarak davacı yana teslim edilmiş olduğunu, karşı yanın iddia ettiği gibi herhangi bir ayıpta bulunmamakta olduğunu, teslim anında dahi görülebilecek bir ayıptan bahseden davacının satış esnasında bir şikayetinin dahi bulunmamış olduğunu, aracın sıfır km, hatasız ve masrafsız bir şekilde davacıya tesliminin yapıldığının ortada olduğunu, ayrıca ekte sundukları ---- tarihli iş emrinde, davalı müvekkilin servisinde yapılan incelemelerde aracın sağ ön çamurluğunda orijinal olmayan ve yetkili servis prosedürüne uymayan kaporta ve boyama işlemi yapıldığını, dolayısıyla aracın davacının elinde iken kaza yaptığı ya da yetkili servis dışında başka bir işleme maruz kaldığının ortada olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Dava; satıcının ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında; satıma konu aracın yenisi ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde değer ve iş kaybının ödenmesi talebine ilişkin davadır.Mahkememizin ----- karar sayılı kararı ile yapılan yargılama sonucunda; "...taraflar arasında ----- numaralı ------ Model ticari aracın satışı kapsamında ticari ilişki kurulduğu, ---- tarihinde aracın davacıya ayıpsız bir şekilde teslim edildiğinin dosyaya sunulan tutanak ile sabit olduğu, dava dilekçesinde aracın --- tarihinde trafiğe çıktığı ve davacının araçtaki ayıbı silecek suyu doldurmak için kaputu açtığı sırada farkettiğini kabul ve ikrar ettiği, sadece gözle görülür veya adi bir muayene ile tespit edilebilir bir ayıbın açık olmayan ayıp niteliğinde olduğu somut uyuşmazlıktaki ayıbın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği; teknik bilirkişi raporlarında ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunu tespitinin "meslek ve sanat itibari ile kaporta/boya uzmanı olmayan ortalama bir kişinin bu durumu farketmesi mümkün olmadığı için" şeklinde genel geçer ifadeler ile açıklandığı ve davacının ayıbı ne şekilde tespit ettiği yönündeki irade açıklamasını dikkate alınmadığı bu nedenle bilirkişi raporlarında ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu yönündeki görüşe itibar edilmediği, bu kabul doğrultusunda davacının TTK 23/1-c ve TTK 18/3 madde hükümleri gereği davalı satıcıya ayıbı 8 gün içerisinde ihbar etmesi/bildirmesi gerektiği; ancak dosyaya sunulan belgelerde davacının süresi içerisinde bildirimde bulunmadığı ve aracı satış ve teslimin yapıldığı tarihten çok sonra 04/03/2014 tarihinde servise götürdüğü bu kapsamda davacının süresi içerisinde ayıbı bildirmediği ve süresi içerisinde bildirim yapılmadığı için ayıp sebebiyle uğradığını iddia ettiği zararları talep edemeyeceği..." gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar istinaf edilmiş, istinaf incelemesini yapan ------------karar sayılı ilamı ile mahkememizin kararı; "..TBK'nun 225/1 fıkrası uyarınca; ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Davaya esas hasarlı çamurluğun şekilde satıştan önce hasarlandığı ve sonra değiştirilip boyanarak taşıtın davacıya teslim edildiği yönündeki bilirkişi tespiti, satıcının ağır kusurunu teşkil edeceğinden, davalı, muayene ve ihbar külfetlerinin yerine getirilmediği yönündeki savunmaya dayanamayacaktır. Davalının aşamalarda sürekli ileri sürdüğü hasarın teslimden sonra meydana geldiğine dair savunması, davalı servisi tarafından tutulan ------ tarihli, araçta yetkisiz servis tarafından kaporta boya işlemi yapıldığına dair tutanak, aracın ------ tarihinde trafiğe çıkmış oluşu da nazara alınarak, hasarın satıştan önce mi sonra mı meydana geldiği yönünde, araç tramer kayıtları da celbedilmek suretiyle bir araştırma yapılması, TBK'nun 225 maddesinin somut olayda uygulama alanı bulup bulmayacağı değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuş, davacının istinaf başvurusu bu yönden haklı bulunmuştur..." gerekçesiyle kaldırılmış, dosya kaldırma kararından sonra mahkememizin ---- esas sırasına kaydedilmiştir.----- ilamı doğrultusunda ------- yazı yazılarak davaya konu aracın tramer kayıtları istenmiştir. ---- gelen cevaba göre; davaya konu ------ şase nolu aracın trafiğe çıktığı tarih olan ---- tarihinden sonraki ilk kazasının ------- tarihinde olduğu, dolayısıyla yetkili servis tarafından tutulan 04/03/2014 tarihli "araçta yetkisiz servis tarafından kaporta boya işlemi yapıldığına dair tutanak" öncesinde kaza kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.Tacirler arası ticari satış ilişkilerinde uygulanan TTK'nun 20/1-c bendi uyarınca; Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.TBK'nun 223 maddesi; " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." hükmünü; havidir. Kaldırma ilamından önce alınan her iki bilirkişi heyet raporunda da; davaya esas hasarlı çamurluğun satıştan önce hasarlandıktan sonra değiştirilip boyanarak taşıtın davacıya teslim edildiği, aksinin davalı tarafça ispat edilemediği yönünde kanaat bildirilmiş olup, bu kanaatin teknik ve bilimsel dayanakları raporlarda açıklanmamış ise de; davalı yan gerek cevap dilekçesinde gerekse ilk ikinci bilirkişi heyet raporlarına itiraz dilekçelerinde, dava konusu aracın hasarsız teslim edildiğini, teslim ile aracın ilk servise getirildiği tarih arasında davacı tarafından aracın hasarlı hale getirilerek yetkisiz serviste tamirat yapılmış olabileceğini, öte yandan dava konusu ayıbın gözden geçirme ile anlaşılabilecek açık ayıp olduğunu ileri sürmüştür. Dosyaya mübrez davacının imzasının bulunduğu araç teslim tutanağında aracın hasarsız teslim alındığı yazılı olmakla birlikte, aracın teslim sırasında davacı tarafından muayene edildiğine dair bir kayıt mevcut değildir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu aracın bazı kısımlarının mevcut boyasının üstüne tekrar boya çekilmek suretiyle sonradan boyandığı, davaya konu aracın servise götürülmeden önce tramer kaydının bulunmadığı, bu itibarla tüm bilirkişi raporları da dikkate alınarak, davaya esas hasarlı çamurluğun satıştan önce hasarlandıktan sonra değiştirilip boyanarak taşıtın davacıya teslim edildiği, bu şekilde macun işlemi olmadan, yedek parçanın sadece boyanarak takılması veya hasarlı parça üzerindeki boyanın sökülerek yeniden boyanması durumunda, işçilik kalitesine bağlı olarak takılan parçanın boya kalınlık değerleri orijinal parça ile uyumlu olduğundan, sonradan takılan parçanın orijinal veya yan sanayi yedek parça olup olmadığının göz ile muayene veya boya kalınlık ölçümü ile ayırt edilemeyeceği, meslek ve sanat itibarıyla kaporta/boya uzmanı olmayan ortalama bir kişinin bu durumu fark etmesinin mümkün olmadığının anlaşıldığı, araçtaki gizli ayıbın satıştan sonra oluştuğuna ilişkin bir delil de bulunmadığına göre aracın satılırken gizli ayıplı olarak satıldığının kabul edilmesi gerektiği, bu durumda da TBK'nın 225/1.maddesinin uygulama imkanı bulacağı anlaşılmakla; aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine dair talebin kabulüne, aracın serviste kaldığı süre için davacının oluşan kazanç kaybı talebinin yapılan hesaplama doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-Davacının davasının aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebi yönünden KABULÜ İLE;

1. . . . . . . . . . . . . aracın davalı tarafından ayıpsız olan misliyle değiştirilerek davacıya verilmesine, . . . . . plakalı davacı tarafından alınan aracın davalıya iadesine, edimlerin birlikte ifasına,

2. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 6.523,61. TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.642,00. TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.881,61. TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 1.642,00. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 1.803,40. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafından bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 2.004,50. TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

6. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B-Davacının davasının kazanç kaybı talebi yönünden KISMEN KABULÜ İLE;

1. 2.625,00. TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2. Fazlaya ilişkin talebin reddine

3. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 269,85. TL karar harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

4. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 2.625,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 375,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve İhbar olunan vekilinin e duruşma ile davalı vekilinin ve davacı asilin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26.12.2023