İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/168 E. 2023/1067 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2015/168 ESAS

KARAR NO:2023/1067

DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 25.03.2015

KARAR TARİHİ: 26.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ------- devir yolu ile birleşerek, tasfiyesiz infisah edildiği) ile iki adet taşeronluk sözleşmesi imzaladığı, davalının ------ imzaladığı yapım sözleşmesi ile ----------bulunan inşaatın kaba inşaat işleri kapsamında kalıp yapılması, demir montaj işleri, beton dökülmesi, ince işlerinin yapılmasını, kısaca anahtar teslim inşaatın yapılmasını taahhüt ettiği, müvekkilinin de davalı ile taşeronluk sözleşmesi imzalayarak, bu inşaatın kaba işçiliğinin yapılması konusunda anlaştığı, davalının ---- imzaladığı yapım sözleşmesi ile ----------inşaatının kaba inşaat işleri kapsamında kalıp yapılması, demir montaj işleri, beton dökülmesi vb. işlerin yapılmasını ve diğer bütün ince işleri anahtar teslimi yapmayı taahhüt ettiği, müvekkilin de davalı ile taşeronluk sözleşmesi imzalayarak, bu inşaatın kaba işçiliğinin yapılması konusunda anlaştığı, müvekkilinin üzerine düşen edimlerini düzenli olarak yerine getirmesine rağmen, karşı tarafın müvekkile olan borcunu ısrarla ödemediği, davalının inşaatında onlarca taşeron çalıştırdığı, yapılan araştırmada davalının çalıştırdığı taşeronların çoğuna da aynı şekilde ödeme yapmadığı, haksız ve yersiz kesintiler yaptığı ve bu nedenle bu taşeronların da dava ikame ettiklerinin öğrenildiği, hak ediş raporlarının birkaç tanesinde, davalı tarafından haksız ve usulüne uygun olmayan kesintiler yapılmış ise de, müvekkilin ödemeleri alabilmek için hak ediş raporlarına itiraz kaydı koyarak - şerh düşerek imzaladığı, müvekkilinin alacağının ödenmemesinden sonra, davalının müvekkilin alacağını çürütmek ve ödememek için iş bittikten aylar sonra müvekkiline ihtarname çekerek haksız ve dayanaksız olarak tanzim ettiği ----------- bedelli metraj farkı ve temizlik kesintisi adı altında faturanın ödenmesini talep ettiği, bu faturanın kabul edilmeyip iade edildiği, müvekkilinin kaba inşaatın işçiliğini birim fiyatı üzerinden yapıp, inşaatların bittiği ve mesken olarak kullanıldığı, -------- ilgili sözleşmede her ne kadar demirin fiyatı 330,00-TL yazılmış olsa da, daha sonra davalının da onayı ve kabulü ile demirin birim fiyatının 380,00-TL olarak belirlenip, hak ediş raporlarında ve diğer belgelerde birim fiyatın 380,00-TL olarak hesaplandığı, bu nedenle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00-TL'nin işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH DİLEKÇESİ:Davacı vekili 18.01.2023 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesindeki talebini 110.609,62-TL olarak arttırdıklarını, harcın tarafınca dosyaya yatırıldığını, tüm bu nedenlerle; davanın kabulü ile 110.609,62-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, dava masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının işbu davanın tespit davası mı, yoksa alacak davası mı olduğu hususunda çelişkiye düştüğünü, davacının bu hususu açıklığa kavuşturması gerektiğini, davacının dava dilekçesi ile bildirdiği iki adet sözleşmeden hangisine ve cari hesap, teminat gibi alacaklardan hangi kalemlere esas olmak üzere ne kadar alacak talep ettiği açık ve net olmadığını, hangi alacak kalemleri için ne kadar harç yatırıldığının da belirsiz olduğunu, eksik harcın tamamlattırılması gerektiğini, ayrıca ------- işine yönelik olarak yetki itirazlarının bulunduğu, ayrıca ---- yetkili olduğu, ayrıca alacağın zamanaşımına uğradığı, müvekkili ile davalı arasında gerek dava konusu ------ ilişkin ticari ilişki bulunduğu, davacının bu projeler kapsamında alt yüklenici olarak kaba yapı işlerini tam ve kusursuz yapmayı kabul ve taahhüt ettiği, müvekkilin davacıya borcu bulunmayıp, davacıdan 22.948,43-TL alacağının bulunduğu, sözleşme maddeleri dikkate alınarak, dava konusu ------kapsamında, dava dışı asıl işveren -------müvekkil şirketin yaptığı kesin hesaplar ile metraj mutabakatının akabinde, davacının kesin hesap hak edişlerinin belirlenip, bu belirleme sonucunda davacının KDV dahil 105.275,35-TL'lik eksik mertaj farkının ortaya çıktığı, dilekçe ekinde bulunan 31.07.2014 tarihli hak ediş özetine bakıldığında, iş bu metraj farkının perde demir işlerine ilişkin kesin hak ediş dönemindeki eksik işler sebebiyle 89.216,40-TL (KDV dahil 105.275,35-TL) tutarında müvekkile borçlu olduğunun açıkça görülmekte olduğu, davacının müvekkile ödemekle vükümlü olduğu 105.275 35-TL metrai farkının müvekkil şirketçe ---------- nolu faturaya konu edilip, ilgili faturaya hak ediş raporu ve hakediş özeti eklenerek -------- numaralı ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiği, davacının müvekkiline olan borcu bununla da kalmayıp, kesinti icmali kaydından anlaşılacağı üzere müvekkilce davacıya 18.938,81-TL (KDV dahil 22.347,84-TL) temizlik kesintisi yapılmak zorunda kalınıp, söz konusu kesintinin de ----- nolu faturaya yansıtıldığı, bu faturanın ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiği, temizlik kesintisinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğu, davacının bir çok özürlü imalatları da bulunmakta olduğu, davacının müvekkili şirket nezdinde henüz hak kazanmadığı 100.731,69-TL teminat alacağı ve 3.943,08-TL cari hesap alacağı bulunmakta olup, 127.623,20-TL fatura miktarından bu alacağın mahsubu neticesinde müvekkilinin davacıdan 22.948,43-TL bakiye alacağının bulunduğu, davacının teminat alacağı olduğunu bildirmiş ise de, davacı yanca teminatların iadesine henüz hak kazanılmadığı, davacının müvekkil şirkete ilişkin en az iki yıllık garanti taahhüdünün varlığı düşünüldüğünde, davacının teminatın iadesi talebinin sözleşme hükümlerine uygun olmadığı ve şartların oluşmadığının açık olduğu, tüm bu nedenlerle, haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Dava; eser sözleşmesine dayalı olarak, alt taşeronun yükleniciye karşı, hak ediş bedellerinin tahsili talepli açtığı alacak davasıdır.Davacı vekili; davacı ile davalı arasında iki adet taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, davalının iki işin yüklenicisi olup, kaba inşaat işlerini kendilerine devrettiğini, davacının inşaatlar devam ederken davalı tarafından düzenlenip onaylanan ve asılları davalıda olan hak ediş raporlarına göre yaptığı işin bedelini aldığını, davalının hak ediş raporlarında haksız kesintiler yaptığını, davacının bu nedenle hak edişleri itiraz kaydı kayarak imzaladığını, davalının hem hak edişlerinden eksik ödeme yaptığını hem de iş bittikten sonra kendilerine metraj farkı ve temizlik kesintisi adı altında ------ faturayı gönderdiğini, bu faturaya süresinde itiraz ettiklerini beyan ederek alacaklarının tahsilini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili ise; davacının iki adet işlerinde alt taşeron olduğunu, ------projesinin iş sahibi ile yapılan hesap ve metraj mutabakatında, davacının yaptığı işte 105.275,35-TL'lik metraj farkı çıktığını, yine sözleşmenin 4.maddesi gereği temizlik kesintisi yaptıklarını, davacının sözleşmeye aykırı davranışları ve özürlü imalatları olduğunu, davacının sözleşmenin 24.maddesi gereği ibrazı zorunlu belgeleri sunmadığı için teminata hak kazanamadığını,davacının henüz hak kazanmadığı teminat alacağı ve cari hesap alacağının kendi alacaklarından mahsup edildiğinde davalının alacaklı çıktığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, yasa değişikliği nedeniyle basit yargılama usulüne geçilmiş, bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında düzenlenen taşeronluk sözleşmesi gereğince davacının ödenmeyen hakedişlerinin bulunup bulunmadığı, varsa alacağın miktarı ve bu alacakların hangi sözleşmeden kaynaklandığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.Dosya uyuşmazlık konularının çözülmesi için Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi ve Borçlar Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin ------- tarihli ikinci raporlarında özetle; "...Davacının defterlerinin usulüne uygun olduğu, davacının defter ve belgelerine göre kayden 110.906,62-TL alacaklı olduğu; davalının defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunmadığı, kayden davacının cari hesap bakiyesinin ---- olduğu;----- davacının hakkediş raporlarına yaptığı itirazlarının ispata muhtaç olduğu düşünüldüğünden, bu itirazlara dayalı olarak davalıdan alacağının bulunmadığı, davalının ------ hesabındaki metraj eksilmesinden kaynaklı 313,04 Ton demir işçiliği bedeli olan 89.216,40-TL bedelinin ve ara hakkedişlerle kesilen kesinti bedellerine ilave 18.938,85 TL kesintilerin ispata muhtaç olduğu düşünülmekle birlikte, nihai kararın Sayın Mahkemenize ait olduğu, teknik yönden, tarafların birbirlerinden borç veya alacağının bulunmadığı..." şeklinde kanaat belirttikleri görülmüştür.Davalı tarafa dava konusu edilen her iki şantiyeye ilişkin geçici ve kesin kabulleri ile hak ediş belgelerinin imzalı asıllarının dosyaya sunması için süre verilerek dosya aynı heyete ek rapor düzenlenmesi için verilmiştir.Bilirkişi heyetinin 14/05/2018 tarihli ek raporlarında özetle; "...davacının 110.609,62-TL fatura alacağına ilişkin birim fiyat ve metraj miktarlarına dayalı kesin hesap alacağının ortaya konulamadığı, davalının sunduğu --------k edişlerde davacının itiraz kaydının bulunmadığı, davalı tarafından yapılan demir-metraj işçiliği bedeli kesintisinin yanlış yapıldığı, temizlik kesintisinin ispatlamadığından yapılmaması gerektiği..." şeklinde kanaat bildirdikleri görülmüştür.Bilirkişilerin raporlarında denetlenebilir ve net bir hesaplama yapamamaları nedeniyle Davalı arasındaki kesin hak ediş tutanakları istenerek dosya yeni oluşturulan bir heyete tevdii edilmiştir.Bilirkişi heyetinin 25/10/2019 tarihli raporlarında özetle; "...Davacı şirketin incelenen ----- takvim yılı kanuni ticari defterleri kendi adına delil vasfını haiz, davalı şirketin incelenen ------ takvim yılı kanuni ticari defterleri kendi adına delil vasfını haiz, tarafların ---- tarihinde ----- projesi için, inşaatların kaba inşaat işçiliğinin yapılması konusunda taşeronluk sözleşmesi imzaladıkları; davalının ------ faturası keserek davacıya gönderdiği ve ------ yevmiye numarası ile davacıya gönderdiği ihtarnamede 19.005.34-TL bakiye borcun ödenmesini talep ettiği; davacının -------- yevmiye numarası ile davalıya gönderdiği ihtarnamede davalının kendisine kestiği ------ faturayı iade ederek cari hesap alacağı olan 196.742.10 TL'nin ödenmesini talep ettiği;----- kapsamında; Dava dosyasına sunulan 'İşveren ile Davalı arasında yapılan---- davalı tarafından tek taraflı düzenlenerek davacıya tebliğ edilen------- Raporlarında, hakediş özetinde perde demir metrajları verilmediğinden davalının iddia ettiği kesin hesap alacağının ispata muhtaç olduğu; davalı tarafça davacıya ödemesi fazladan yapıldığı iddia olunarak yapılan --- perde demir işçiliği bedeli karşılığı olarak davacı hakkedişinden kesinti yapılamayacağı kanaatine varıldığı; ----- kapsamında; davalının tek taraflı olarak yaptığı ve dayacıya faturalandırdığı temizlik bedeli kesintisinin, davacının işin sadece kaba inşaat işçiliğini yaptığı ve bu kesintinin iş tesliminden 5 ay sonra yapıldığı göz önüne alındığında yerinde olmadığı; ------- dosyada mevcut imzalı hak edişler incelendiğinde, ara hak ediş bedelleri karşılığında davacı şirket tarafından davalı şirkete fatura kesildiği, davalı şirket tarafından da farklı kesinti bedelleri ile ilgili faturalar kesildiği, davacı şirket tarafından bu faturaların reddedilmediği, dosya içerisindeki imzalı hak ediş raporlarında davacının itirazı olmadığı, davacının hak edişleri itirazsız imzaladığından, faturaya yapılan itiraz konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu; ----- projesi için; taraflar arasında imzalanan kesin hak ediş görülmediği, imzasız olan -----nolu kesin hak ediş raporunda 2.800,00-TL tutarında iş güvenliği kesintisi ile 9.073,29-TL kullanılmaz durumdaki kalıp kesintisi, 21.450,00-TL tutarında usta yevmiyesi kesintisi yapıldığı, dosya kapsamında geçici ve kesin kabul olduğuna dair bir belge olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 36.maddesine göre, kesin hesabın yapılmasının geçici kabule bağlı olduğu, işin tamamlanması ile ilgili taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı halde, geçici kabul tutanağı olmadığından, davalının tek taraflı yaptığı kesintinin sözleşmeye uygun olmadığı, imzalı olan 8 hak ediş tutanağında ----- davacının itiraz şerhi bulunmadığı, davacının hak edişleri itirazsız imzaladığından, faturaya yapılan itiraz konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu;----- kapsamında, Davalı tarafça davacıya ödemesi fazladan yapıldığı iddia olunarak yapılan 313,04 ton perde demir işçiliği bedeli karşılığı davacı hakkedişinden ---- kesinti yapılmasının uygun olmadığı; -----yapıldığı dikkatc alındığında işin bitiminden ---- tutarında temizlik adı altında kesinti yapılmasının uygun olmadığı..." şeklinde kanaat bildirdikleri görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında, --- tarihinde, dava dışı ----sahibi olduğu ---- tarihinde dava dışı ----sahibi olduğu -----inşaatların ------ konusunda taşeronluk sözleşmesi imzalandığı; davacının kendi ticari defterlerine göre kayden 110.909,62-TL alacaklı olduğu, davalının kendi ticari defterlerine göre kayden 22.948,43-TL alacaklı olduğu, aralarındaki cari hesap farkının 133.558,05-TL olup, bu farkın 127.623,20-TL'sinin, davalının davacıya kestiği ve davacı tarafından kabul edilmeyen metraj farkı ve temizlik kesintisi faturasından kaynaklandığı; 5.934,85-TL'sinin ise, davacının 9 nolu hak ediş raporunda kesilen 14.837,24-TL teminat tutarının, davacının kayıtlarına 14.837,24-TL olarak, davalının kayıtlarına ise 8.902,35-TL olarak yansıtılmasından kaynaklandığı; kesin hak ediş raporlarında davacının itirazi kayıtları olmasa da; taraflar arasındaki sözleşmenin 36.maddesine göre, kesin hak edişin yapılmasının geçici kabule bağlı olduğu, işin tamamlanması ile ilgili taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı halde, geçici kabul tutanağı olmadığından, davalının tek taraflı yaptığı kesintilerin sözleşmeye uygun olmadığı anlaşılmakla, ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacının davasının KABULÜ İLE;

-110.609,62-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 7.555,74. TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 170,78. TL peşin harç ve 1.718,15. TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 5.666,81. TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 1.888,93. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 6.667,20. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafından vekalet harcı olarak sarf edilen 11,50. TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

6. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin e duruşma ile yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde------- Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.26.12.2023