İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/638 E. 2023/1054 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/638 ESAS

KARAR NO: 2023/1054

DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 19.08.2022

KARAR TARİHİ : 19.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- tarihinde davalı ---- tarafından trafik sigortalı -------- plaka nolu aracın kusuru sonucunda oluşan trafik kazasında müvekkilinin eşinin öldüğünü, kazanın akabinde sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, başvuru sonucunda müvekkilinin eşinin ölümünden dolayı destekten yoksun kalma tazminatı, tıbbi harcamalar, cenaze masrafları ve ulaşım masraflarına karşılık olarak sigorta şirketince farklı tarihlerde toplam 197.798,18-TL ödeme yapılmış ise de, müvekkilinin zararını karşılamadığını, yeniden sigorta şirketine başvurulmasına rağmen ek ödeme yapılmadığını, 01.09.2022 tarihinde sürücü ---- sevk ve yönetimindeki ------ plaka nolu aracı ile ------- istikametinde otoban yolunu takiben orta şeritte hızla seyredeken önünde seyreden ve müvekkilinin eşi ---- sevk ve yönetimindeki ----- plaka nolu araca sol arka tarafından çarptığını ve bu suretle ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada -------ağır yaraladığını ve sonrada vefat ettiğini, davalı sigorta şirketinin kazaya asli kusuruyla sebebiyet veren -------- plaka nolu aracın trafik sigortacısı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin zararından poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, ayrıca müvekkilinin yaşadığı elem nedeniyle lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, haklı davanın kabulünü, trafik kazsı sonucu müvekkilinin maluliyeti nedeniyle vuku bulan trafik sigortası poliçesi kapsamında şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limitleri dahilinde olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, manevi tazminat talebimiz açısından 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ile araç sahibinden müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmilini talep ve dava etmiştir.

TALEP ARTIRIM DİLEKÇESİ: Davacı vekili 17.07.2023 tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek 737.700,86-TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplamda 787.700,86-TL'nin kazanın meydana geldiği 01.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,(davalı ------- poliçe limitleri doğrultusunda sorumluluğunun 232.201,82-TL olduğu gözetilmek suretiyle), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar aleyhine tahmiline karar verilmesi olarak kabul edilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA: Davalı -------vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kusur konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ispat külfetinin davacı tarafta bulunduğunu, müteveffanın davacıya destek olduğunun ispatlanması gerektiğini, ayrıca tazminat hesabının da hazine tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı tarafından hesaplamaların yapılmasını, davacının avans faizi talebinin kabulünün mümkün olmadığını, bütün bu nedenlerle, davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir. Davalılar ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın müvekkili ----- plaka nolu araçta otoban orta şeridinden hız sınırına uygun ve takip mesafesini koruyarak sabit hızla seyrederken önünde seyreden -------plaka nolu aracın aniden hızını keserek yavaşlaması ve fren yapması üzerine akan trafikte zincirleme bir kazaya sebebiyet vermemek adına hızını azaltarak önündeki aracın sol arka yanına vurmak durumunda kaldığını, kaza esnasında araçtaki kişilerin emniyet kemerinin takılı olmadığını ve çarpma esnasında aracın hava yastıklarının açılmadığının görüldüğünü, dosyadaki ---- raporunda müvekkili yönünden tayin edilen asli kusur durumuna itiraz ettiklerini, ayrıca kaza tutanağında ----- plaka nolu aracın “şerit izleme gelen trafikte yavaş sürme, geçiş kalaylığı, vs nedeniyle kusuru bulunduğunu, bütün bu nedenlerle, usule ve esasa ilişkin itirazlarını sunar, davanın müvekkili ---- yönünden reddi ile diğer müvekkili yönünden esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Dava, trafik kazası sonucunda oluşan destekten yoksun kalma zararının ve manevi zararın tahsiline dayalı tazminat davasıdır.Davacı vekili; 01/09/2021 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacının eşinin vefat ettiğini, davacının maddi ve manevi zararından davalıların TBK, KTK ve sigorta poliçesi gereğince sorumlu olduğunu beyan ederek, davacının maddi ve manevi zararının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı sigorta şirketi vekili; kusur konusundaki ispat külfetinin davacı tarafta bulunduğunu, müteveffanın davacıya destek olduğunun ispatlanması gerektiğini, ayrıca tazminat hesabının da aktüerya uzmanı tarafından yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Davalılar ------vekili; kaza esnasında karşı araçtaki kişilerin emniyet kemerinin takılı olmadığını ve çarpma esnasında aracın hava yastıklarının açılmadığını, müvekkili yönünden tayin edilen asli kusur durumuna itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş,----- davacının gelir durumu ve ödeme bilgisi celp edilmiş, -----sayılı ceza dosyası----- üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığın; davacının murisi ---- sevk ve idaresindeki----- plakalı araç ile davalı ----- sevk ve idaresindeki ---plakalı aracın çarpışması sonucu, ------vefatı ile sonuçlanan trafik kazasında, kazaya karışan araç sürücülerinin veya üçüncü kişilerin kusurlu olup olmadığı, kusurlu iseler hangi oranda kusurlu oldukları, davacının murisi -------vefatı nedeniyle destekten yoksun kalıp kalmadığı, kalmış ise miktarı, davalıların talep edilen tazminat kalemlerinden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler hangi miktarda ve ne şekilde sorumlu oldukları, faizin başlangıcının ve türünün ne olduğu noktalarında toplandığı görülmüştür.

-----sayılı ceza dosyasının yapılan incelemesinde; dosyamızın davalısı----- hakkında 'Taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve bir kişinin yaralanmasına neden olma' eyleminden ötürü TCK'nın 85/2 ve 53.maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, soruşturma aşamasında ---- alınan rapora göre; ----tam kusurlu, müteveffa ------- ise kusursuz olduğu, yargılama sonucunda sanık ------ TCK'nın 85/2, 62/1.maddeleri gereğince neticeten 5 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.Dosya kusur ve aktüer hesabı için bilirkişi heyetine verilmiştir.Bilirkişi heyetinin tarihli raporunda özetle; "...Olayın cereyan tarzına ve tespitlere göre, davalılardan ---- maliki olduğu ve ---- plaka nolu kamyonet sürücüsü davalı ----- meskun mahal dışındaki tek yönlü oto yolda, yolu ve yoldaki araç trafiğini dikkate almadan oldukça hızlı ve önündeki aracı yakın mesafeden seyrettiği, önündeki trafiğin yavaşlaması nedeniyle duramayıp önünde seyreden sürücünün aracına arkadan çarparak, kazaya neden olduğu sabit olup, bu duruma göre meskun mahal dışında hız kuralını ve emniyetli takip mesafesi kuralını uralını ihlal etmesi, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle, olayda birinci derecede ve tam kusurludur ( %100 oranında), olayın cereyan tarzına ve tespitlere göre, ---- plakalı araç sürücüsü müteveffa --- meskun mahal dışındaki tek yönlü oto yolda, yolu ve yoldaki araç trafiğini dikkate alıp kurallara uygun olarak seyrettiği ve trafik nedeniyle yavaşladığı sırada, aracına arkadan çarpma olayında, alabileceği bir tedbir olmadığından kusursuz olduğu; ...hak sahibi eşi ---- destekten yoksunluk sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı 737.700,86 TL olduğu,

davalı ----bakiye sorumlu olduğu teminat limiti ile sınırlı olarak, hak sahibi eşi -----destekten yoksunluk sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı 232.201,82 TL olduğu..." şeklinde kanaat bildirdikleri görülmüştür.Davalılar vekilinin talebi doğrultusunda, tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller, dosyası kapsamı, taraf vekillerinin beyanları ve saptanan uyuşmazlık konuları uyarınca dosya üzerinde ve tarafların dava konusu uyuşmazlığa ilişkin tarihleri de kapsar nitelikteki belge, bilgi, raporlar dikkate alınarak dosya kapsamına göre tüm iddia ve itirazları karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya aynı heyete tevdii edilmiş, bilirkişilerin ek raporlarında da kök raporlarındaki kanaatlerini korudukları anlaşılmıştır.2918 sayılı KTK'nun 85. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." TBK'nun 49. maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir. Aracın işleteni(maliki), kusursuz sorumluluk ilkelerine göre, sürücü ise haksız fiil hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK 85 ve devamı maddeler gereğince poliçe ve sigorta hükümlerine göre meydana gelen zarardan sorumludur.Tüm dosya kapsamına göre; davacının murisi ----sevk ve idaresindeki ----- plakalı araç ile davalı ---adına kayıtlı olup, --- sevk ve idaresindeki---- plakalı aracın çarpışması sonucu, ---- vefatı ile sonuçlanan trafik kazasında, ceza dosyasındaki ---- raporu ile de uyumlu olan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde ----tam kusurlu olduğu, müteveffanın kusursuz olduğu; dava dosyasında mevcut ---- poliçesine göre, mülkiyeti ---- adına kayıtlı ve --- sevk ve idaresindeki --- plakalı aracın, davaya konu ---- olay tarihini kapsayan ------tarihleri arası davalı ------sigortalı olduğu, --- olay tarihini kapsayan --- tarihler arası vefat halinde teminat limit miktarının ---- olduğu; davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ----- olmak üzere toplam ---ödeme yapıldığı, sigorta şirketinin yapılan ödeme sonucu bakiye poliçe limitinin --- olduğu; -----Sayılı Kararı ve bu husustaki yerleşik içtihatlar doğrultusunda, ----- tablosu baz alınarak işleyecek devre bakımından % 10 artış % 10 iskontolama yöntemine göre maddi zararın bilirkişi tarafından hesaplandığı, bu suretle davacıya ödenmesi gereken maddi tazminat miktarının 737.700,86-TL olduğu anlaşılmakla, ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın maddi tazminat talebi yönünden kabulüne karar verilmiştir.Manevi tazminat talebi yönünden;Gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. --------gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır.---------Tüm dosya kapsamı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, davalı sürücünün asli kusurlu olması, olayın ağırlığı dikkate alınarak, davacı lehine hakkaniyete uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine kanaat getirilmiş, davacının manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacının davasının KABULÜ İLE;

-737.700,86-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti olan 232.201,82-TL ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 10/11/2021 tarihinden itibaren, davalılar --------- yönünden kaza tarihi olan 01/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 50.392,35. TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 174,20. TL peşin harç, 12.582,00. TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 37.636,15. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 12.756,20. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 4.716,95. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,

6. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 109.278,12. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B.Manevi tazminat yönünden;

1. Davacının davasının KABULÜ İLE;

-50.000,00-TL manevi tazminatının kaza tarihi olan 01/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ------- tahsili ile davacıya ödenmesine,

2. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 3.415,50. TL karar harcının davalılar . . . . . . . tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılar . . . . . . . . alınarak davacıya verilmesine,

4. Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca . . . . . . . bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5. Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde -----------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.19.12.2023