İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/856 E. 2024/651 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/856 Esas

KARAR NO: 2024/651

DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 27/11/2023

KARAR TARİHİ: 17/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkiline ait ---------- plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı ---------- plakalı tır arasında 20.06.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza tespit tutanağından görüldüğü üzere müvekkilinin sağ şeritte seyir halinde iken sol şeritten sağ şeride geçmek isteyen -------- plakalı tır sürücüsü müvekkile ait aracın sol arka kısmına çarptığını, kazadan sonra aracından inen davalı şirket sigortalısı aracı kullanan sürücü kaza tespit tutanağı tutulmak istendiğinde öfkelenerek olay yerinden kaçtığını, sürücünün olay yerinden kaçmadan önce müvekkili tarafından kaza sonrası fotoğrafları çekildiğini, --------Ş. tarafından; ---------- plakalı araç maliki adına kaza tarihinde yürürlükte olan --------- poliçe numaralı Zorunlu Trafik Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi tanzim edildiğini, davalı ----------Ş.'ye 02.10.2023 tarihinde yapılan yazılı başvurumuzda müvekkilin kusur oranı tenzil edildikten sonra her ne kadar 22.000,00-TL Değer Kaybı ve 960,00-TL eksper bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 22.960,00-TL miktarın kanuni süre olan 8 iş günü içinde tarafımıza ödenmesi talebinde bulunulduğunu ancak yasal süre içinde --------Ş. tarafından herhangi bir ödeme yapmadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik; 500-TL değer kaybı tazminat bedelinin sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan Ticari Kredilere Uygulanan Avans Faizi ile birlikte tarafımıza ödenmesine, Davalı şirket poliçelisi araç sürücüsünün haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti için hazırlanan ekspertiz raporu ücreti için tarafımızca karşılanan 960,00 TL'nin ekspertiz ücretinin yargılama öncesi zorunlu olarak tespit amaçlı yapıldığından yargılama gideri olarak kabulü ile davalı Sigorta Şirketinden tahsilini, yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacının taleplerinin haksız ve yersiz olduğunu, huzurdaki davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla,sigorta poliçesi düzenleme tarihi 04.12.2021 den sonrası olduğundan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları a.5. maddesinde yer alan hüküm gereği, 04.12.2021 tarihinde yapılan değişiklik dikkate alınarak ek.1 de yer alan formülasyona göre değer kaybı hesaplaması yapılmaması gerektiğini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğini, temerrüdü de söz konusu olmadığını, faiz taleplerinin haksız olduğunu savunarak; davanın esastan reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : ---------- Müdürlüğü, -----------Ş'ye müzekkereler yazıldığı görüldü. Mahkememizce alınan 10/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"A-) ------------ plakalı araç Sürücüsü: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için:

8/8 ORANINDA % 100 KUSURLU OLDUĞU,

B-) Sürücü ---------- sevk ve idaresinde bulunan ------------ plakalı aracı ile: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı,

C-) 20.06.2023 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan hasar bilgilerinin, --------- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

D-) Karayolları Trafik Kanunu'nun 88.maddesine göre, maddi hasarlı kazada işleten, sürücü, sigortacı gibi birden çok sorumlu varsa aynı zarardan her biri müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan, zarar görenin/görenlerin, dilediği borçluya başvurup zararın tazminini isteme hakkı olacak; müteselsil borçlulardan biri tarafından yapılan ödeme tüm borçluların ödeme oranında borçtan kurtulması sonucunu doğuracaktır

E-) Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin, ----------- plakalı aracın sürücüsünün kusur oranı nispetinde; davalı sigortacının, ----------- plakalı ---------marka araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan araç başına 120.000,00 TL limit üzerinden ----------- sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamındadır.

F-) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda “aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değer geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı *, hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede:

G-) Ayrıntıları belirlenmiş bilgiler dâhilinde ---------- plakalı, ---------- marka, ---------- tipi, ----------- model araçta meydana gelen DEĞER KAYBI BEDELİ 20.000,00 TL" olduğu hususları tespit edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının mülkiyetindeki --------- plakalı araç ile davalının ---------- numaralı zmms sigortacısı olduğu ---------- plakalı aracın karıştığı 20/06/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle uğranılan değer kaybı kaynaklı maddi zarara ilişkin tazminat davasıdır.Mahkememizce dosya kusur durumunun ve değer kaybı miktarının tespiti amacıyla makine mühendisi bilirkişiye verilmiş, bilirkişi ----------- 10/06/2024 tarihli raporunda;Davalının sigortacısı olduğu ----------- plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı,Değer kaybı miktarının 20.000,00 TL olduğu,hususları tespit edilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."

Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1426 maddesi uyarınca "Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davacının mülkiyetindeki ---------- plakalı araç ile davalının ---------- numaralı zmms sigortacısı olduğu ---------- plakalı aracın karıştığı 20/06/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle uğranılan değer kaybı kaynaklı maddi zarara ilişkin tazminat davası olduğu, davalı sigorta şirketinin hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda ----------- plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumluluğunun olacağı, zira kaza tarihinde ---------- plakalı aracın davalıya -------- numaralı zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalı olduğu, bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, davalı sigortalısının olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, mahkememizce de olayın gerçekleşme biçimine göre bilirkişi raporu ile tespit edilen kusur durumunun somut olayın gerçeklerine ve hakkaniyete uygun bulunduğu, yine aynı rapor ile davacının 20.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun tespit edildiği, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu, zira kaza tarihi itibariyle KTK'nun 90. Maddesindeki “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olduğu, kaldı ki Yasa'nın eski halinde "ve" kelimesi kullanılmakla normlar hiyerarşisine göre değer kaybı hesabının yasada ifade edildiği üzere "aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak," hesaplanması gerektiği, bilirkişi raporunun bu esasa uygun ve denetime açık şekilde düzenlendiği, bu sebeple hükme esas alınabileceği, zararın sigorta teminat limiti kapsamında bulunduğu, sigorta şirketi yönünden temerrütün KTK 99 maddesi uyarınca başvuru tarihinden (02/10/2023 günü) itibaren sekiz iş gününün geçmesiyle 13/10/2023 tarihinde gerçekleştiği, diğer bir yönden başvuru yapılmış olması nedeniyle özel dava şartının da yerine getirildiği, somut olayda hem davacının hem de davalının sigortalısının tacir ve işin ticari iş kapsamında kalması nedeniyle alacağa ticari faiz işleyeceği, davacı tarafından yapılan eksper masrafından yukarıda atıf yapılan TTK 1426 maddesi uyarınca davalının sorumlu olduğu, masrafın yargılama gideri olarak davalıya yükletilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,

1. Davanın KABULÜ ile, değer kaybına ilişkin 20.000,00 TL maddi tazminatın 13/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (20.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 1.366,20 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 269,85 TL peşin harç ve 334,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 762,35 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafça yapılan 578,10 TL dava açma masrafı, 60,80 TL vekalet harcı, 334,00 TL ıslah harcı, 4.403,50 TL bilirkişi/posta masrafı ve 960,00 TL eksper ücretinden ibaret 6.336,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

5. Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,

6. Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (20.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7. 6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 17/09/2024