İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/954 E. 2024/587 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/954 Esas

KARAR NO: 2024/587

DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 25/11/2022

KARAR TARİHİ: 16/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin genel merkezi olarak kullandığı taşınmazın yanında müvekkilinin binayı yaparken terk ettiği tescil dışında kalan bir alan bulunduğunu, ---------- Belediyesinin yetkisi dahilinde olan bu yeri yine ----------- Belediyesine ecrimisil ödemek suretiyle müvekkilinin kullandığını, davalının 08.11.2019 tarihinde müvekkili şirkete yazılı bir bildirim göndererek müvekkilinin otopark olarak kullandığı bahse konu bu yerin önünde kalan kısmını otopark olarak işletmek üzere --------- Meclis kararı ile kendilerine devredildiğini, bu alanın kullanımından dolayı kendileri ile abonelik sözleşmesi yapılması gerektiğini ve bundan sonra otopark bedellerinin kendilerine ödenmesini talep ve tebliğ ettiğini, davalının işbu yazısına karşı müvekkili şirket tarafından 18.11.2019 tarihli yazı ile “bahse konu alanın ana arter olmadığı, bu nedenle bu alanda--------- yetkili olmadığı, alanın yeşil alan olması nedeniyle -------- Belediyesi'nin yetki sahasında kaldığı, bu nedenle 5216 sayılı kanunun 7/8 maddesi kapsamına girmediği, müvekkilinin bahse konu alanda otopark işletmeciliği yapmayıp bu alanı sadece kendi çalışanlarının araçlarının konulduğu, alanın uzun yıllardır --------- Belediyesi'ne ödenen ecrimisil karşılığında sadece şirket araçlarının park edilmesi için kullanıldığı” hususları bildirilerek itiraz edildiğini, itiraza rağmen davalı tarafından 31.01.2020 tarihli 18.200,00 TL'lik fatura düzenlenerek müvekkili şirkete gönderildiğini, müvekkili şirketin ilk etapta söz konusu faturaya ve fatura içeriğine itiraz ederek faturayı iade ettiğini, ancak müvekkili şirketin itiraz etmesinden sonra davalı tarafından müvekkili şirket ile irtibata geçilerek bahse konu alan ile ilgili ---------- Belediyesi'nin yetkili olmadığı,--------- iştiraki olarak --------- yetkili olduğu, bundan dolayı da bu yer ile ilgili ödemelerin ---------yapılması gerektiği, aksi halde--------- Zabıta Kuvvetleri aracılığı ile bu alanın tahliye edileceği konusunda müvekkilinin zorlandığını, davalının bir yandan yazılı ve şifahi olarak ısrarcı olmamakla birlikte diğer taraftan da her ay düzenli şekilde fatura düzenleyerek müvekkili şirkete göndermeye devam ettiğini, bahse konu yer ile ilgili olarak 2020 ve 2021 yıllarında toplamda 17 adet fatura düzenlediğini, müvekkili şirketin --------- tarafından yapılan tahliye baskısı ve zorlama karşısında bu faturaları ödemek zorunda kaldığını, fakat aynı yer ile ilgili olarak müvekkili şirketin --------- ödeme yaptığı dönemde --------- Belediyesi'nin de bu yer ile ilgili kendisinin yetkili olduğunu ileri sürerek ecrimisil talep ettiğini ve 22.01.2021 tarihinde 9.035,00 TL bedelli ecrimisil ihbamamesi gönderdiğini, müvekkili tarafından ----------- Belediyesi tarafından düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı ---------- Esas sayılı dosyası üzerinden dava açılarak konu edilen alanın ---------- Belediyesi" 'nin değil ---------- yetkili olduğunu belirterek ----------- tarafından düzenlenen faturalara istinaden ---------- ödeme yapıldığını beyanla ecrimisil ihbarnamesinin iptalinin talep edildiğini, ancak idare Mahkemesi tarafından bahse konu alanın --------- Belediyesi'nin yetki alanında kaldığı, bu nedenle --------- Belediyesi tarafından düzenlenen ecrimisil talebinin hukuka uygun olduğu hususlarının tespit edildiğini, İdare Mahkemesi kararı ile birlikte ------------ müvekkili şirketten haksız ve hukuka aykırı şekilde 2020 ve 2021 yılında fatura bedellerini tahsil ettiğinin ortaya çıktığını, ilgili fatura bedellerinin -------- talep edildiğini, ancak fatura bedellerinin iade edilmediğini, bu nedenle davalı aleyhine --------- İcra Müdürl üğü'nün --------- Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını iddia ederek, icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, icraya konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, müvekkilinin mevzuat meclis kararı gereği ----------- tarafından otopark olarak tespit edilen ve işletilmek üzere kendisine teslim edilen alanlarda otopark işletmeciliği yaptığını, ------------ bir yandan Anonim Şirket olması nedeniyle özel hukuk hükümlerine tabi iken diğer yandan ---------- İştiraki olduğundan Sayıştay Denetimine tabi olduğunu, bu nedenle tüm yapmış olduğu iş ve işlemlerde bir kamu kurumu niteliği ile hareket ederek faaliyet gösterdiğini, --------- ili, ---------- ilçesi, --------- mahallesi, ------- pafta, --------- ada, ------- parsel taşınmaz önünde bulunan tescil dışı alanın 1.530,00 m'lik kısmın fiili olarak otopark konumunda olduğunu, bu şekilde kullanılan yerlerin mülkiyetinin bedelsiz bir şekilde belediyeye terk edilmesi gerektiğinin 3194 sayılı Kanunun 11.maddesinde açıkça belirtildiğini, Büyükşehir Belediye Meclisinin ilçe belediyeleri üzerinde idari vesayet yetkisi bulunduğunu, bu yetkinin kullanılması ile büyükşehir belediye sınırları içerisinde yatırım ve hizmetlerde bütünlüğün ve nazım imar planına uygunluğun sağlanmasının hedeflendiğini, ----------- Belediyesi tarafından davacıya ------------ sayılı ecrimisil ihbarnamesi gönderildiğini, daha sonra davacı tarafından İdare Mahkemesinde açılan davada sonucunda söz konusu ecrimisil ihbarnamesinin iptal edildiğini, diğer taraftan ------------ Belediyesi tarafından davacıya 22.01.2021 tarihinde yine haciz ihbarnamesi gönderildiğini, söz konusu ecrimisil ihbarnamesine karşı davacı tarafından yeniden ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemli dava açıldığını, İdare Mahkemesi tarafından her ne kadar haciz ihbarnamesinin iptali talebinin reddine karar verilmiş ise de söz konusu kararın Bölge İdare Mahkemesince incelendiğini, henüz kesinleşmemiş olduğunu, yargılamanın devam ettiğini, davacı ile ---------- Belediyesi arasında görülmekte olan idari davalar henüz kesinleşmemiş olmasına rağmen davacı tarafından işbu davanın açılmasının mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER: --------- İdare Mahkemesi, ------------ Tapu Ve Kadastro Müdürlüğüne, ------- ---------- Belediye Başkanlığı, --------- İcra Dairesine müzekkere yazıldığı görüldü. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu görüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, ---------- İli, --------- İlçesi, ----------- Mahallesi,-------- Ada,----------- Parsel sayılı taşınmazın önündeki/bitişiğindeki alanın davacı tarafından otopark olarak kullanılması nedeniyle davalının davacıya kestiği faturaların tahliye baskısı altında sebepsiz zenginleşme teşkil edecek şekilde ödenmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin---------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Davanın temelinde sebepsiz zenginleşmeye dayanan alacak davası olması, 6908 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağı, dava konusu sebepsiz zenginleşmeye sebep olduğu iddia edilen faturaların 2020-2021 (en erken tarihli 31/01/2020) tarihli olduğu, iddia edilen sebepsiz zenginleşmenin ödeme ile gerçekleşeceği (en erken ödeme 29/02/2020), zamanaşımının TBK 154/1-b.2 uyarınca 28/06/2022 tarihinde takip yapılması ile kesildiği ve yeniden işlemeye başladığı, yine 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 16/2 maddesi uyarınca zamanaşımının 24/08/2022 ilâ 29/09/2022 tarihleri arasındaki arabuluculuk sürecinde durduğu, 25/11/2022 tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının yeniden kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle hiçbir alacak kalemi yönünden zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.--------- İli,--------- İlçesi, ---------- Mahallesi,--------- Ada, --------- Parsel sayılı taşınmazın önündeki/bitişiğindeki alanın "idare hukukuna göre" dava dışı --------- Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın iştiraki olan davalı ----------Ş'nin tasarrufunda olup olmadığı hususu çekişme konusudur. ---------- Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacısının --------- Şirketi olduğu, davalısının ------------ Belediye Başkanlığı olduğu, ---------Ş'nin davacı yanında müdahil olarak davaya dahil olduğu, davanın "---------- İli, ---------- İlçesi,--------- Mahallesi,-------- pafta,-------- ada, --------- parsel sayılı taşınmaz önünde bulunan tescil dışı alanın 1.530,00 m2'lik kısmının "otopark" olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiği gerekçesiyle 2021 yılı aylık ecrimisil tutarının 9.035,00-TL olarak belirlenmesine ilişkin 22/01/2021 tarih ve ---------- sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve anılan ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin 18/02/2021 tarih ve ----------- sayılı işlemin; hukuka aykırı olduğu, fuzuli şagil olmadığı, söz konusu alan ile ilgili olarak --------- Şirketi'nce yapılan bildirim ve ekinde yer alan -------- Büyükşehir Belediyesi Meclisi kararları uyarınca anılan şirkete düzenli olarak otopark bedelinin ödendiği, davalı İdarenin söz konusu yerle ilgili ecrimisil talep etme hakkı ve yetkisinini bulunmadığı, dava konusu işlemle aynı yer ile ilgili olarak mükerrer ödeme yapmak zorunda kalınacağı, davanın ----------- Şirketi'ne ihbar edilmesi gerektiği ileri sürülerek iptali" istemine ilişkin olduğu, mahkemece "Uyuşmazlıkta; İmar Planı'nda yeşil alan kullanımına ayrılan ecrimisil tahakkukuna esas taşınmazın park olarak kullanılmak suretiyle bedelsiz kamuya terk edilen yerlerden olması sebebiyle davalı İdarenin anılan taşınmaz için ecrimisil isteme yetkisinin bulunduğu hususunda tereddüt bulunmamakla birlikte, dava konusu işlemlerle ihtilafa konu taşınmaz için 2021 yılına ilişkin ecrimisil bedelinin aylık 9.035,00-TL olarak belirlendiğinin ayrıca, dosyada mevcut davacı tarafından---------- Şirketi'ne yapılan ödemelere ilişkin faturaların incelenmesi neticesinde, taşınmazın otopark olarak kullanım karşılığının 2020 yılı için bile aylık 12.000,00-TL+KDV şeklinde hesaplandığı görüldüğünden, tutarlar arasında fahiş nitelikte bir farklılığın bulunmaması karşısında, kaldı ki dilekçe içeriğinde davacının da bu yönde bir itirazının bulunmadığı anlaşılmakla, bu yönüyle tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle;" gerekçeleriyle "davanın reddine, (...)" hükmedildiği, anılan hükmün--------- sayılı ilamı ile "2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve ------------ kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "----------" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.Bu düzenlemelere göre, ecrimisil, Devlete veya belediyelere ait taşınmazın, bu taşınmaz üzerinde kamu adına ve malik sıfatıyla tasarruf yetkisiyle donatılan kamu idaresinin bilgisi ve rızası dışında kullanılması durumunda, taşınmazı kullanandan, diğer bir ifadeyle yetkili kamu idaresinin tasarruf yetkisini engelleyen işgalciden istenen, yine idarenin tek yanlı iradesiyle belirlediği tazminatı ifade etmekte olup, kamu taşınmazlarının korunması amaçlandığından, ecrimisilin belirlenmesi ve işgalciden gerekirse kamu gücü kullanılarak tahsili için, idarenin işgal nedeniyle zarar uğraması ve bunu kanıtlaması koşulu aranmadığı gibi, işgalcinin taşınmazı kullanımının haklı ve hukuken kabul edilebilir nedenlere dayanmasının da ecrimisil istenilmesine engel olmadığı kabul edilmiştir. Bu çerçevede idare, taşınmazlarının gerçek ve tüzelkişilerce işgalini, işgal edeni, işgal süresini, istenilecek ecrimisil tutarını belirlemek ve bunu işgalciden kamu gücünü kullanarak tahsil etmek yetkisiyle donatılmıştır.Dolayısıyla ancak taşınmazının yetkili idare tarafından tahsis edilmesi, kiralanması veya verilmiş bir izne dayalı olarak kullanılması veya yasanın tanıdığı ve koruduğu bir yetkiye dayanılarak tasarruf edilmesi hallerinde taşınmaza tasarruf eden veya kullananın işgalci olarak nitelendirilemeyeceği, dolayısıyla ecrimisil istenilemeyeceği ortadadır. İdare Mahkemesince, davacının işgalci olduğu değerlendirilmesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Ancak dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, -------- 26.03.2015 tarihli ve --------- sayılı kararıyla kararıyla söz konusu alanda 96 araçlık yer için açık otopark olarak düzenlenmesinin uygun görüldüğü, devamında davacı ile --------- arasında abonelik sözleşmesi yapıldığı, bunu takiben düzenli olarak davacı tarafından otopark ücretinin ----------- hesaplarına yatırıldığı görülmektedir.Şu hale göre dava dışı --------Ş.'nin söz konusu taşınmazda tasarrufta bulunarak davacı şirketten abonelik sözleşmesi kapsamında kira bedeli aldığı açıkça ortadadır. Bu itibarla, taşınmazı davacı şirkete abonelik sözleşmesi kapsamında kiralayan ve karşılığında kira bedeli alan dava dışı -----------Ş.'nin, asıl ---------- sayılmasının ve adına ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesi gerekirken, davacının işgalci olduğu kabul edilerek adına ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesinde bu yönüyle hukuka ve dayanılan düzenlemelere uyarlık bulunmamakta olup, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuksal isabet görülmemiştir." gerekçeleriyle "Açıklanan nedenlerle, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, ----------- kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline," hükmedildiği ve hükmün bu şekilde kesinleştiği görülmüştür.Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın--------- İli,--------- İlçesi, ---------- Mahallesi, --------- Ada, ------- Parsel sayılı taşınmazın önündeki/bitişiğindeki alanın davacı tarafından otopark olarak kullanılması nedeniyle davalının davacıya kestiği faturaların tahliye baskısı altında sebepsiz zenginleşme teşkil edecek şekilde ödenmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, mahkememizce kesinleşmesi beklenen ve eldeki davayı doğrudan etkileyecek olan---------- Esas sayılı dosyasının yukarıda da ortaya konulduğu üzere --------- sayılı ilamı ile kesinleştiği, davacı ile davalı arasında otopark hizmeti hususunda abonelik sözleşmesi bulunduğunun sabit olduğu, davacının bu kapsamda davalıya abonelik ücreti ödediği, anılan ilama göre dava konusu alanın dava dışı --------- Belediyesi'nin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, asıl --------- davalı --------- olduğu, bu sebeple ecrimisil ihbarnamesinin davalı--------- adına kesilmesi gerektiği, bu sebeple davacı adına ------------ Belediyesi tarafından kesilen ecrimisil ihbarnamelerinin iptal edildiği, alacak haklarının nispi nitelikte olduğu ve nispi borç ilişkisi doğurduğu, bu durumda davalının ------------ Belediyesi'ne karşı haksız el atmadan dolayı, davacının da davalıya abonelik sözleşmesinden dolayı borçlu olduğu, dava konusu alanın davalının hüküm ve tasarrufu altında bulunmamasının taraflar arasındaki abonelik sözleşmesini geçersiz kılmayacağı, davacının davalının sunmuş olduğu otopark hizmetinden de yararlandığı sabit olduğuna göre davacının davalıdan sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan bir alacağının bulunmadığı, dava konusu bedelin davalıya geçerli bir hukuki sebebe dayalı olarak (bir sözleşme kapsamında alınan hizmet karşılığında) ödendiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 5.486,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.058,78 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 37,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,

6. Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (454.263,81 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 69.596,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. 6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/07/2024