İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/199 E. 2024/429 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2016/199

KARAR NO: 2024/429

DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:17/02/2016

KARAR TARİHİ: 30/05/2024

BİRLEŞEN-------- SAYILI DOSYASI

DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:17/02/2016

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Asıl Davada Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirketin ------ kurulu, hazır beton ve beton ürünleri sektöründe faaliyet gösteren köklü bir firma olduğunu, müvekkilinin ----- adresindeki iş yerinde-------- sularında kimliği belirsiz kişilerce silahlı soygun gerçekleştirildiğini, güvenlik görevlilerinin bağlanarak etkisiz hale getirildiğini, şirket merkezinde bulunan nakit para ve kıymetli evrakların, şirket kaşesi, araçların yedek anahtarlarının çalındığını, iş bu suç sebebiyle --------- kapsamında soruşturulmakta olduğunu, müvekkili şirketin işyerinden bir kısmı müşteri çeki bir kısmı müvekkili şirket ve şirket yetkilisine ait boş ve dolu halde çek koçanı olmak üzere çok sayıda çekin çalınmış olduğunu, dava konusu çekin de dahil olduğu çalınan çekler ile ilgili olarak-----sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olduğunu, mahkemesince ilgili çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, iş bu çeklerden -----tarafından keşide edilen ve müvekkilinin borçlusu olan ------ tarafından borca karşılık ciro yolu ile verilen ----- çekin davalı ----tarafından----- dosyasından icra takibine konu edildiğini, davalı takip alacaklısı tarafından alınan ihtiyati haciz kararı ile -------- adresine hacze gidilmiş, ilgili şirketçe müvekkiline haber verilmekle dava konusu çekin işleme konulduğunun öğrenildiğini, müvekkilinin iş bu çeki ciro silsilesinde görünen herhangi bir şirkete ya da şahsa borcunun bulunmadığını, kaldı ki ciro silsilesinde müvekkili şirketten sonra gelen firmanın -------bulunmakta olup müvekkilinin bu şirketle ticari faaliyetinin bulunmasının dahi mümkün olmadığını, daha bir kaç ay önce hırsızlık suçunun mağduru olan ve suç neticesinde 1.000.000,00-TL'nin üzerinde müşteri çeki elinden rızası dışında çıkan, bu nedenle alacaklarını tahsil edemeyen; işyeri yağmalanıp tüm kayıt ve belgeleri zayi olan ve bu zor koşullar altında ticari faaliyetlerine devam edip gerek müşterilerini gerekse istihdam ettiği işçilere karşı basiretli bir tacir ve güçlü bir işveren olarak sorumluluklarını yerine getirmeye çalışan müvekkili şirketin; dava konusu çalıntı çeklerin icra takibine koyulması ile tekrar tekrar yeni mağduriyetler yaşadığını beyanla dava konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkmış ve borç karşılığı olmayan bir çek olduğunu, müvekkili şirketin mal varlığına müvekkilinin ticari hayatına telafisi güç şekilde zarar vereceğini, bu itibarla öncelikle mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilerek takibin müvekkili yönünden durdurulmasına, müvekkili şirketin menkul ve gayrı menkul mal varlığı ile banka hesaplarındaki haciz ve blokelerin hüküm kuruluncaya kadar tedbiren kaldırılmasına; neticeten dava konusu ------ bedelli çeki ve bu çeke dayanılarak başlatılan ----- dosyası yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı------- Davaya Cevap Dilekçesinde Özetle; Dava konusu çek incelendiğinde son ciranta olan davalı -----kadar gelen ciro silsilesinin düzgün bir şekilde ilerlemiş ve müvekkilinin ---------- sattığı araca karşılık alacağına karşılık iş bu çek ile başka çekler aldığını, davalının dava konusu çekte son ciranta olup, iyiniyetli 3. Kişi konumunda meşru hamil olduğu gerçeğinin unutulmaması gerektiğini, davalı ----- çeklerin çalıntı olduğunu bilmesine imkan olmadığını, alacağına karşılık almış olduğu çekin çalıntı veya sahte olduğunu inceleme mecburiyeti olmadığını, davalının çeklerin vadesinde bankaya ibraz ettiğini, bankada karşılığı olmadığını öğrendiğini, akabinde-----icra takibi başlattığını, ve icra dosyasında borçlulardan biri olan ----- haciz yoluna gidildiğini ve borçlunun ---- halinde borcunu ödediğini,----- dosyası incelendiğinde icra dosyasının başka bir borçlu tarafından infaz edilmiş olduğu görüleceğini, huzurdaki davanın konusuz kalması nedeni ile davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.Mahkememizin ---- sayılı dosyasının mahkememiz --- sayılı dosyası ile birleştirildiği görülmüştür.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin------- tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında müvekkilince işyeri kasasında muhafaza edilmekteyken çalınan çeklerden biri olan ------ tarafından keşide edilen ve müvekkiline borçlusu olan------tarafından borca karşılık ciro yolu ile verilen ----- bedelli çekin davalı---- tarafından ihtiyati haciz kararı ile ----------dosyasından icra takibine konu edilip müvekkilinin adına kayıtlı tüm taşınmaz mallara ve araçlara haksız şekilde haciz konulması sebebiyle mağdur olduğunu, ----- çekindeki ciro silsilesi ile -----ait çekteki ciro silsilesinin çelişkili olduğunu beyanla müvekkilinin rızası dışında elinden çıkmış ve borç karşılığı olmayan dava konusu -----bedelli çeki ve bu çeke dayanılarak başlatılan------dosyası yönünden müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Asıl ve Birleşen Davalar hukuki niteliği itibariyle, İİK 72 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.Asıl davaya konu ---- dosyasının incelenmesinde, takibe konu çekin ----- seri numaralı keşidecisi ---- bedelli çek olduğu, ilk olarak lehdar ----tarafından cirolanan çekte sırasıyla-------cirolarının bulunduğu, icra takibinin alacaklı------- tarafından keşideci dahil kendisinden önceki tüm cirantalar aleyhine başlatıldığı, dosya borcunun icra dosyasına --- tarafından ödendiği, ---- dosyasının incelenmesinde, takibe konu çekin---- tarafından cirolanan çekte davacı ---- cirosundan sonra sırasıyla -----cirolarının bulunduğu, icra takibinin alacaklı ------ keşideci dahil kendisinden önceki tüm cirantalar aleyhine başlatıldığı, dosya borcunun icra dosyasına ---- ödendiği görülmüştür.Davacının iş yerinden hırsızlık olayına ilişkin yürütülen ---- soruşturma dosyası celp edilmiş, 23/06/2020 tarihli celsede dosyanın mahkememiz dosyasında bekletici mesele yapılmasına karar verilmiştir.05/01/2021 tarihli ara karar ile asıl ve birleşen davada davacı ve davalı şirket ve gerçek kişilerin ticari defter ve kayıtlarının irdelenmesi amacı ile dava dosyasının Mali Müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişiden; taraf iddia ve savunmaları kapsamında çekişmeli kalan vakıalar ile ------- dosyalarına konu çek bedellerinin taraf ticari defter ve kayıtlarına kayıtlı bulunup bulunmadığı bulunuyor ise çekin ticari defterlerde hangi kayıtla bulunduğu (avans veya teminat veya temlik veya tasfiye)çekin edinilme nedenini gösterir kaydın bulunup bulunmadığı hususlarında rapor tanzimi istenmiş, bilirkişi 26.03.2021 tarihli raporunda ;'' Davacının ticari defter kayıtlarında davalılar ile ilgili bir ticari kaydın olmadığı, dolayısı ile davalılar ile aralarında ticari bir ilişkinin olmadığı, Davacını dava konusu çekleri dava dışı şirketten mal satımı karşılığı aldığı, Dava Konusu çeklerde davacının ciro ve imzasının bulunduğu bu yönden çek silsilesinde usulen bir bozukluk bulunmadığı, bunun yanı sıra davalılar ile davacı arasında ticari ilişki olmaması nedeni ile çek silsilesinde çekin davalılarca edinimini açıklayıcı bir cironun olmadığı, çeklerin ciro silsilesinde davalılar -------cirolarının bulunduğu, Savcılık Sorgulama tutanaklarında, Davalı ------ araç alım satımı ile ilgili olarak çekleri ...' den aldığını iddia ettiği, davalı ------- tanımadığını iddia ettiği, Davalının, diğer davalıya araç satışı yaptığına dair belge ve delil sunmadığı, defterlerini incelemeye sunmadığı, çekleri ticari ilişki sonucunda elde ettiğinin ispat edemediği, Dava konusu 27.000,00 TL tutarlı alonj üzerinde yer alan çekin cirolarında değişiklik yapıldığı, çekin ilk olarak bankaya ibraz edildiğinde ----- cirosunun olduğu, ikinci kez bankaya ibraz edildiğinde alonj değiştirilerek davalılar---- yer aldığı, ------ dosyasında tespit edilebilen çeklerden----- çekin arkasında da cirosunun olduğu, Davacının dava konusu ---- yönünden davalılara borçlu olmadığı,'' yönünde görüş bildirmiştir.Geçen süre zarfında bekletici mesele yapılan soruşturma dosyasında ilerleme olmadığı, soruşturma tamamlanarak kovuşturma aşamasına dahi geçilemediğinden Mahkememiz 30/05/2024 tarihli celsesinde taraf vekillerinin talebi doğrultusunda soruşturma dosyanın bekletici mesele yapılmasından vazgeçilerek tahkikat aşamasının bitirilmesine karar verilmiştir.Tüm dosya kapsamına göre; asıl ve birleşen dava konusu çeklerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu çeklerin davacıdan mal alımı karşılığı dava dışı --------- cirolanarak davacıya verildiği, davacının ticari defter kayıtlarında davalılar ile ilgili bir ticari kaydın olmadığı belirlenmiştir. Davacının cirosu sonrası işyerindeki kasasından çalınan çekler üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalılardan ---yetkili hamil ise de davalı----- çekleri araç satımına karşılık davalı ---- aldığını iddia etmiş, soruşturma dosyası kapsamında yakalama kararına istinaden şüpheli olarak ifadesi alınan ------- isimli şahsı tanımıyorum, çekin arkasında bulunan şirketleri ve şahısları tanımıyorum, ancak çekin arkasında bulunan ciranta kısmındaki imza ve yazı bana aittir, ancak ben böyle bir imza attığımı hatırlamıyorum, ben bir bira içtiğim zaman sarhoş olurum, muhtemelen böyle bir anımı denk getirip beni kullanmışlardır'' şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Her ne kadar davalı ---------arasında düzenlenen Araç Satış Sözleşmesi örneği dosyaya sunulmuş ise de sözleşmeye konu aracın satışının resmi olarak yapıldığına ve borcun doğduğuna dair noterden araç satış belgesi sunulamamış, bu işlemin gerçek bir işlem olduğu ispatlanamadığından diğer davalılarla birlikte dava konusu çek bedellerini başlattığı icra takipleri sonrası tahsil eden davalı---- da çekleri kötü niyetle iktisap etmiş oldukları kanaatine varılmış, neticeten asıl ve birleşen davaların kabulü ile davacının dava konusu çekler yönünden kendisinden sonra cirosu bulunan davalılara borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Asıl Davanın KABULÜ ile, davacının. . . . . icra dosyasına ve takibe konu çek bakımından davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,

2. Birleşen mahkememiz . . . . sayılı davanın KABULÜ ile; davacının . . . . . . icra dosyasına ve takibe konu çek bakımından davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,

3. Asıl dava yönünden, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.415,50. TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 853,88. TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62‬. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4. Asıl dava yönünden, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 853,88. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5. Asıl dava yönünden, davacı tarafından yapılan 1.485,75‬. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6. Asıl davada yönünden, davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

7. Birleşen dava yönünden, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.844,37‬. TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 461,10. TL harcın mahsubu ile bakiye 1.383,27‬. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

8. Birleşen dava yönünden, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 461,10. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

9. Birleşen dava yönünden, davacı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

10-Birleşen davada yönünden, davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

11-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere duruşmaya katılan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 30/05/2024