Ölüm ve Yaralanma Tazminatı Davasında Cenaze Giderleri ve Faiz Talebi Reddedildi

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/43 Esas

KARAR NO:2024/209

DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 09/10/2014

KARAR TARİHİ:13/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların eşi ve anneleri ----- tarihinde davalılar ---- sadece maliki, davalı ---- %20 maliki, işleteni ve sürücüsü olduğu----plakalı ---- davalı sürücünün kusuru ile ------ istikametinde seyir halinde iken meydana gelen kazada araç içerisinde yanarak öldüğünü, bu nedenlerle defin ve cenaze giderleri için 6.000,00 TL masraf yaptıklarını, bu nedenle cenaze giderleri ve davacıların destekten yoksun kalması nedeniyle 20.000,00 TL maddi tazminatın ve her bir davacı başına 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal-mevduat faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile --------- tarihleri arasında sigortalı olduğunu, zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkil şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, zorunlu trafik sigortasının sorumluluk sigortası olduğunu, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını, araç sürücüsüne yüklenecek kusuru ve meydana gelen zararı davacının ispat yükümlülüğünün olduğunu, davacıların kusur ve zararı kanıtlayamaması halinde müvekkil şirketinin sorumlu olmayacağını, davacı tarafın talep etmiş olduğu cenaze masraflarının poliçe kapsamında olmadığını, davacıların ölenin ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispat etmesi gerektiğini, herhangi bir tazminat hesaplaması durumunda hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacı vekilinin müvekkil şirketten kaza tahinden itibaren faiz talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle aleyhlerine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ---- vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkili ------- verdiği ifadeden ve tanık beyanlarından, meydana gelen kaza ve yangında davalı müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, davalı müvekkilinin ------ idaresindeki otobüsle ilerlediği esnada şoför mahallindeki pedalların altında oluşan sıcaklıkla birlikte, ayaklarında yanma hissetmeye başladığını, sonrasında ise, davalı müvekkilinin yolcuların içeride araç arkasından duman çıktığını görmeleri ve söylemeleri sebebiyle fren yaparak emniyet şeridinde durmak istediğini, ancak frenlerin elektronik sistemde çıkan yangın sebebiyle arızalanması neticesinde tutmadığını, oluşan yangın sebebiyle içeride bir anda panik havası olduğunu, davalı müvekkilinin başka çaresi kalmayınca aracı portatif bariyerlere sürterek durdurmaya çalıştığını, yani davalı müvekkilinin de olayın mağdurlarından biri olduğunu, aracın tüm bakımlarının süresinde yaptırıldığını, aracın en son 26.07.2014 tarihinde yani kazadan bir gün önce bakıma girdiğini, araçta meydana gelen yangının çarpma nedeniyle değil çarpmanın oluşumundan önce başladığını, bu nedenle davalı müvekkili -------- kusursuz olması nedeniyle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, yönünden husumet itirazları nedeniyle davanın bu davalı yönünden husumet nedeniyle reddini, kusur ve sorumlulukları bulunmayan diğer davalı müvekkilleri aleyhine açılmış haksız ve hukuka aykırı davanın da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH: Davacılar vekili, ---- tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde talep olunan maddi tazminat miktarının ıslahı ile, ---- olarak talep edilen tazminatı, davacı ----------- yönünden ----- artırarak toplamda ----destekten yoksun kalma tazminatına ve ---- cenaze gideri olmak üzere toplam ----maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte; davalı sigorta yönünden sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:

Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, trafik kazasında yakınlarının ölümü nedeniyle destekten yoksun kalmaya ve cenaze-defin masraflarına ilişkin maddi tazminat, ölenin yakınları olan davacılar için haksız fiile dayalı manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Ölenin çocukları olan davacılar, müteveffanın ölümü nedeniyle tüm davalılardan destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze masrafı, davalılar --------manevi tazminat istemektedir.Davanın dayanağı, maddi tazminat talebi açısından TBK'nin 53. maddesi, manevi tazminat talepleri açısından TBK'nin 56/2. maddesidir.

Dosya kapsamına göre, yargılamanın başlangıcında, taraflar arasında "davalı ---- sevk ve idaresinde bulunan ve davalı sigorta şirketine ----sigortalı -------plaka sayılı özel halk otobüsünün yanmasından dolayı araçta yolcu olarak bulunan ----öldüğü" hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı,Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;

A- Meydana gelen trafik kazasında araç sürücüsü davalı ---------kusurlu olup olmadığı, kusurluysa kusur oranının ne kadar olduğu,

B- Davalı sigorta şirketinin kaza nedeniyle davacı tarafın taleplerinden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise hangi oranda sorumlu olduğu,

C- Dava konusu trafik kazası nedeniyle, --------- tarafından davacılara, davalılara rücu edilebilecek peşin sermaye değerli ödeme yapılıp yapılmadığı,

Ç- Davalıların sorumluluğu varsa, davacıların destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanıp kazanmadıkları, kazanmışlarsa miktarının ne kadar olması gerektiği,

D- Davaların cenaze ve defin işlemleri için harcama yapıp yapmadıkları, yapmışlarsa davalılardan talep edebilecekleri tazminat miktarının ne kadar olduğu,

E-6098 sayılı TBK m. 56. Maddesine göre davacıların annelerinin ölümü nedeniyle manevi tazminata hak kazanıp kazanmadıkları, kazanmışlarsa manevi tazminat miktarlarının ne kadar olması gerektiği noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.

Kazanın oluşumu ve davalının kusur oranının tespiti: Dosya kapsamına göre, davaya konu kazanın; ----günü saat 14:05 sıralarında davalı sürücü ------ sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı otobüsle---- üzerinde ---- istikametinden---- yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan ------- mevkiine geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve yolun sağ tarafında bulunan bariyerlere çarpması ve aracın yanması neticesi dava konusu araçta yolculuk etmekte olan davacıların desteği ----- vefat etmesi şeklinde olduğu anlaşılmıştır.Mahkememiz ara kararına istinaden ----- görevli alanında uzman Müh.-----oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen -------- Sayılı raporda;

"Mevcut bulgulara göre;

A) Davalı sürücü ---------, sevk ve idaresindeki aracıyla seyir halinde iken yola gereken özeni göstermediği, aracını seyir şeridi içerisinde tutma becerisi gösteremeyerek sağ tarafından yol dışı kaldığı ve meydana gelen kaza neticesinde otobüste yangın çıktığı anlaşılmakla gerçekleşen kazada asli derecede kusurludur.

B) Müteveffa yolcu --------, içinde yolculuk yaptığı aracın karıştığı kazada ve kendi ölümünde atfı kabil kusuru bulunmamaktadır.

Sonuç Olarak;

A) Davalı sürücü ------%100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

B) Müteveffa yolcu ----------- kusursuz olduğu..." yönünde görüş bildirmişlerdir.Bilindiği üzere, davalının kusurlu olup olmadığına karar vermek yetkisi Mahkememize aittir. Bu nedenle, kazanın oluşumu, Mahkememizce alınan ----- raporu ve tüm dosya kapsamından, kazanın -----günü saat 14:05 sıralarında davalı sürücü ---- sevk ve idaresindeki------plaka sayılı otobüsü ile----- üzerinde ------ istikametinden ---- yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan ------ mevkisine geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve yolun sağ tarafında bulunan bariyerlere çarpması ve yanması neticesinde meydana geldiği, buna göre davalı sürücü ---------sevk ve idaresindeki aracıyla seyir halinde iken yola gereken özeni göstermediği, aracını seyir şeridi içerisinde tutma becerisi gösteremeyerek sağ tarafından yol dışı kaldığı ve meydana gelen kaza neticesinde otobüste yangın çıktığı, kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu bulunduğu, müteveffa yolcu ------ kazanın oluşumunda kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalıların sorumluluğu yönünden inceleme ve değerlendirme:

3.1. Davalılar --------sorumluluğu yönünden inceleme ve değerlendirme: Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m.49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmüne havidir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "hukuki sorumluluğa" ilişkin 85. maddesi 1.fıkrası; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olurlar..." hükmüne havidir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinin son fıkrasına göre de; "İşleten, aracın sürücüsünün veya aracın kullandırılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur."-----------yazılan müzekkereye verilen cevabi yazı ekinde gönderilen trafik kayıtlarına göre; dava konusu trafik kazasına karışan ---- plaka sayılı özel halk otobüsünün davalılar;----- adına kayıtlı olduğu, davalılar ----- tarihli, vekaletname ile araç tescil yetkisini davalı---- verdikleri anlaşılmıştır.Dosyada mevcut dava konusu Ölümlü/ Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre, davalı--------- dava konusu trafik kazasının meydana geldiği anda dava konusu trafik kazasına karışan ----- plakalı aracın sürücüsü ve aynı zamanda maliki olmakla, meydana gelen kazadaki kusuru oranında müteveffanın desteğinden yoksun kalan ve dava konusu kaza nedeniyle yaralanan davacının maddi ve manevi zararından sorumludur.

Davalılar ------ plakalı aracın kaza tarihindeki maliki olduğundan, temelde malik işleten sayıldığından ve bu davalılar aracın işleteni olmadıklarını ispatlayamadıklarından, -------- plakalı aracın sürücüsü ve aynı zamanda araç maliki olan davalı--------meydana gelen kazadaki kusuru oranında müteveffanın desteğinden yoksun davacıların dava konusu maddi ve manevi zararından sorumludurlar.

3.2. Davalı ------ sorumluluğu yönünden inceleme ve değerlendirme: İşbu davaya konu trafik kazasına karışan davalılar ----maliki olduğu ve davalı----- sevk ve idaresinde bulunan ----- kaza tarihinde davalı ---- tarafından ----- teminat altına alındığı tarafların kabulündedir.--------, motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişiye karşı olan sorumluluğunun belli limitler dahilinde karşılanmasını amaçlayan ve kanun gereği yapılması zorunlu kılınan sigorta türüdür. ---- sigortasına ilişkin olarak 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri ve -----uygulanır.------ işletenin veya sürücünün kusurlu davranışı ile vereceği zararlar teminat altına alınmaktadır. ----- rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeyeceği tazminat KTK.m.91 hükmünün atfıyla m. 85/1 hükmü uyarınca sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucunda ortaya çıkan maddi zararlar ile kişinin yaralanması veya ölmesi gibi bedeni zararlara ilişkindir.----------- sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.Sigortacının sorumluluğu işletenin KTK.m.85/1'deki sorumluluğu ile eşdeğerdir.KTK.m.91 uyarınca bir şeye zarar verilmesi halinde işletenin sorumluluğu bu zararı gidermede hangi kapsamda ise sigortacının da sorumluluğu o kapsamda olmalıdır.----- zarar giderim durumlarında sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesi söz konusudur.------- ilişkin tarife ve poliçelerde gösterilen ve sigortacının sorumlu olduğu azami limiti gösteren meblağların, zarar görene ancak uğradığı gerçek zarar miktarı kadar ödenmesi gerekir. Motorlu aracın neden olduğu riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait şeylere veya bedenlerine verilen zarardan ötürü sigortacı poliçede gösterilen limit meblağının tamamını değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp saptanması ve işbu hesaplanan tazminat bedelden ------doğrultusunda güncelleme değerinin tenzili sonrası tazmini gerekmektedir. Kısmi ödemeler sigorta şirketinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Davalı ---- davalılar ---- maliki, diğer davalı ---- ise hem maliki hem de sürücüsü olduğu ------- aracın ---- sigortacısı olup, sigortalısının % 100 kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davacıların yoksun kaldığı desteğe ilişkin maddi zararından sorumludur.----- uyarınca manevi tazminat talepleri ---- teminat altına alınmadığından davalılar ---- tanzim ettiği------ Poliçesinden doğan bir manevi tazminat sorumluluğu bulunmamaktadır.4. Müteveffanın Kazanç Durumu yönünden inceleme ve değerlendirme: --------- Daireleri’nin bu konudaki yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere, maddi tazminatların ---------- yaşam tablosuna göre, müteveffanın ölüm tarihinden itibaren günümüze ve bilinen dönem sonuna kadar sağladığı fayda, gerçekleşen her türlü ücret artışları ve emsal ücretlerine göre tespit edilerek hesaplanması gerekmektedir.

Müteveffanın ev hanımı olduğu tarafların beyanı ile sabit olup, yerleşik ---- doğrultusunda ---- net asgari ücretler esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. 5. Maddi tazminat hesaplama yöntemi yönünden inceleme ve değerlendirme: ------ doğumlu olan Müteveffa ---- kaza tarihi olan ---- yaşındadır. Buna göre, ---- işaretli yaşam tablosuna göre müteveffa ------ muhtemel bakiye ömrü (20) yıl olup muhtemelen (72) yaşına kadar yaşayacaktır.Müteveffanın ev hanımı olduğunun kabulü ile------doğrultusunda, aktif dönem - pasif dönem ayrımı yapılmaksızın hesaplama yapılacaktır. Buna göre müteveffanın kaza tarihinden itibaren zarar gördüğü bakiye hayat süresi (20) yıldır.---------- göre; destekten yararlanma yaşı sonu erkek çocuklar için (18) yaş, kız çocuklar için (22) yaş, yükseköğrenim gören çocuklar için ise (25) yaş olarak kabul edilmektedir. Dosyada mübrez nüfus kaydının incelenmesi sonucunda; müteveffanın --- doğumlu oğlu davacı ----, -- doğumlu kızı davacı --- --- doğumlu oğlu davacı --- doğumlu kızı davacı --- doğumlu oğlu davacı ---- doğumlu kızı davacı-----destekten yararlanma yaşını geçtikleri, müteveffanın babası ---- olay tarihinden önce ---- tarihinde vefat ettiği, müteveffanın annesi ---- ise halen sağ olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde; davacılardan -----hesaplamada pay ayrımamıştır.---------göre; yetişkin çocukların arada bir ziyareti, her türlü hastalık ve sıkıntılarında yardıma koşmaları ana ve babalarının desteği sayılmaları için yeterlidir. Dosyada mevcut vukuatlı nüfus kayıt örneğine göre müteveffanın babasının olay tarihinden önce vefat ettiği, annesinin ise halen yaşadığı anlaşılmıştır.

------ uyarınca; müteveffanın kendisine, eşi --- ve annesi ------ (2)’şer pay vermek suretiyle hesaplama yapılacaktır. Müteveffanın babası --- olay tarihinden önce vefat ettiğinden eğer ---yaşasa idi müteveffanın babasına ayırması gereken (1) pay sağ kalan anne -----eklenerek anne ----payı (2)’ ye çıkarılmıştır------

Müteveffa---------- bir ücret karşılığı taşındığı sırada meydana gelen trafik kazasında vefat etmiş olmakla söz konusu taşıma hatır taşıması niteliğinde olmadığından hatır taşıması indirimi yapılmaması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Müteveffa ---- yolcu konumunda bulunduğu --- plakalı -------- sürücüsü davalı----- olay sırasında alkollü olmadığı hususu kaza tespit tutanağının incelenmesi sonucu anlaşılmaktadır. Müteveffa -------olay esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı hususu ise kaza zaptında <4> numara ile olarak düzenlenmiştir. Açıklanan nedenlerle, müterafik kusur indirimi şartları oluşmadığından müterafik kusur indirimi yapılmaması gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından ---- plakalı araç için düzenlenen ------olmakla yeni ----- yürürlüğe girdiği --- tarihinden önce olduğundan, ------ içtihatlarında kabul ettiği hesaplama ilkelerine göre ve ----- tarihli Genel Şartlar kapsamında hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Müteveffanın işlemiş devre kazançları artırma ve iskonto işlemi yapılmadan; bilinmeyen devre kazançları ise, her yıl için ayrı %10 artırılıp, %10 iskontoya tabi tutulmak suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

Yaşam tablosu olarak, yukarıda belirtildiği üzere ---- içtihatları uyarınca ---- kullanılması gerekmektedir. Destekten yoksun kalan eş -----, olay tarihinde (59) yaşında olup ---- içtihatlarına göre kabul edilen ------- göre evlenme ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenle, davacı ----- hesaplanacak ndan evlenme ihtimali indirimi yapılmıştır.Dosyada mevcut olan ve Mahkememizce de benimsenen --- raporunda; davalı sigorta şirketine ----ile sigortalı olan ---- plakalı araç sürücüsü davalı ------ olaydaki %100 kusurlu olduğu belirlendiğinden %100 kusur oranı esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Buna göre, dosya aktüerya hesabının yapılması aktüerya bilirkişisi ------tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen kök ve ek raporda Mahkememizin yukarıda belirlediği esaslara göre hesaplama yapılmıştır.

Yapılan hesaplama sonucunda; davacı eş --------- mahrum kaldığı geçmiş dönem destekten yoksun kalma tazminatı tutarı 34.906,89 TL, gelecek dönem destekten yoksun kalma tazminatı tutarı 120.715,32 TL, toplam destekten yoksun kalma tazminatı tutarı 155.622,21 TL olarak hesaplanmıştır.Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve yeterli bulunmakla hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

------- Ödemeleri Yönünden inceleme ve değerlendirme: 6098 sayılı TBK’ nın 55. maddesinin ----gerekçesine göre; ---------ödemelerinin, denkleştirme (indirim) işlevi görebilmesi, onun sorumluluğu doğuran olaya sebebiyet verenlere rücu edilebilmesine bağlıdır. Bu kural gereği, rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri (emekli sandığı maaşı, malullük aylığı, ölüm sigortası aylığı gibi); teknik arıza, tam kaçınılmazlık hallerindeki ödemeler, bu tazminatlardan indirilemez. Bağlanan gelirlerin, işçinin kusuru ve kaçınılmazlık gibi nedenlerle rücu edilemeyen kısmı da indirilemez. Bir kısmı rücu edilemeyen miktar dahi denkleştirilemeyeceği gibi, zarar görenin kusuruna (müterafik kusura) yansıyan sosyal güvenlik ödemeleri, tahsis tarihinden sonra meydana gelen sosyal güvenlik ödemelerindeki artışlar, kısmi kaçınılmazlık ve teknik arıza halindeki ödemeler ve benzerleri rücu edilemediğinden bu miktarlar dahi denkleştirilemez."

Yine 5510 sayılı Kanunun 39.maddesi rücu için "kasıt" şartı getirmiştir.5510 sayılı Kanunun m. 32 - 34 hükümleri gereğince, ------ "ölüm sigortası" dalından eş ve çocuklara bağlanan dul ve yetim aylıkları ile ana ve babaya bağlanan gelirler tazminatın ölçüsü olmamakta, tazminat tutarından indirilmemektedir. Yine aynı Kanunun 21.maddesi ve ondan önce 506 sayılı Kanunun 26.maddesinin bir cümlesini iptal eden --------sayılı kararından sonraki düzenlemeye göre, ---- kazası ve meslek hastalığı" dalından bağlanan gelirler için sınırlı olarak bir indirim yapılmaktadır.6098 sayılı TBK’nın 55. Maddesine göre; üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle meydana gelen maluliyet ve ölüm hallerinde bağlanacak aylıkların ilk peşin sermaye değerinin yarısı maddi zarar hesabından indirilecek, kasti eylemler dışında, örneğin taksirli fiiller sonucu meydana gelen malullük ve ölüm hallerinde yapılan ödemeler ve bağlanan aylıklardan dolayı bir indirim söz konusu olmayacaktır. Bir başka ifadeyle; maddi tazminat hesabında kurumca bağlanan gelirlerin rücu edilebilecek kısmı tazminattan indirilecek, rücu edilmeyen kısmı indirilemeyecektir. Nitekim;------- yeni tarihli sayılabilecek bir emsal kararında; maddi tazminat hesabında kurumca bağlanan gelirlerin ilk peşin değerinin “rücu edilebilecek kısmının” indirilmesi gereğine işaret edilmiştir. -------------- tarihli cevabi yazısı ile; müteveffanın geçirmiş olduğu ---- tarihli trafik kazası ile ilgili --- herhangi bir işlem yapılmadığını bildirmiştir.Davacı -----------tarafından "iş kazası ve meslek hastalığı" sigorta dalından, davalılara rücu edilebilecek peşin sermaye değerli ödeme yapılmadığı anlaşıldığından peşin sermaye değeri tenzili yapılmayacaktır.

Defin giderleri ile ilgili inceleme ve gerekçe: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların cenaze gideri olarak 6.000 TL ödeme yaptıklarını beyanla, 6.000 TL cenaze ve defin gideri talebinde bulunmuş, ıslah dilekçesinde ise davacı --------yönünden taleplerinin ıslahı ile 3.425,00 TL cenaze giderinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili 15.01.2020 tarihli duruşmada; Cenaze giderleriyle ilgili olarak mezarlık mermer için ödedikleri 3.000 TL'yi talep ettiklerini, ancak mezarlıklar müdürlüğüne ödedikleri makbuzla mezarlıklar müdürlüğünden gelen cevabi yazı arasında fark olduğundan davanın daha da uzamaması açısından mezarlıklar müdürlüğüne ödedikleri 425 TL'nin 235,00 TL'lik kısmından kayıtsız şartsız feragat ettiklerini beyanla cenaze gideri olarak 3.190 TL taleplerinin devam ettiğini beyan etmiştir.Davadan feragat HMK'nin 307, 309. ve 311. maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını oluşturan bir taraf işlemidir.

HMK'nin 310. Maddesine göre feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Davacı vekilinin vekaletnamesi incelenmiş, davadan feragate yetkili olduğu saptanmıştır.Feragat bildirimi de HMK'nin 154. maddesi hükmüne uygun olarak mahkemece tespit olunmuştur.Bu nedenle 235 TL'lik cenaze ve defin gideri talebinin HMK'nin 307. Maddesi uyarınca "feragat" nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde cenaze giderlerinin de ölüm nedeniyle meydana gelen zararlardan olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle zarar sorumlusu, ölüm halinde yapılan cenaze giderlerinden de sorumludur. Cenaze giderleri; ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan ve ölenin dini ile sosyal ve ekonomik durumuna uygun giderlerden ibaret olup ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti gibi giderleri kapsar. Ölüm nedeniyle yapılan cenaze giderlerinin tamamının belgelendirilmesi veya faturalandırılması mümkün olmasa da, yapılan giderlerin mahalli örf ve adetlere uygun olması gerekmektedir.

Buna göre, Mahkememizce cenaze ve defin giderleri yönünden gerekli araştırmalar yapılmış olup, cenaze masrafları ile ilgili------ gelen ------ tarihli cevabi yazıya göre; defin gideri olarak --- tarihinde ------- numaralı makbuz ile 100,00 TL cenaze için yer bedeli ve 07.12.2015 tarihinde -- numaralı makbuz ile 10,00 TL kat farkı ile 80,00 TL mezar inşaat belgesi bedeli olmak üzere toplam 190,00 TL'nin müteveffanın eşi --------adına ödendiğinin bildirildiği, yine davacı vekili tarafından 11.12.2019 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulan tahsilat makbuzuna göre 3.000 TL mezarlık mermeri için ödeme yapıldığı görülmekle, davacı-----cenaze ve defin giderleri ile ilgili talebinin 3.190,00 TL yönünden kabulüne, 235,00 TL yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davacıların cenaze ve defin giderlerine ilişkin taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Poliçe Limiti Yönünden inceleme ve değerlendirme: Davacı ----yoksun kaldığı desteğe ilişkin toplam maddi zararı; 155.622,21 TL olmakla, davalı ---- tarafından --- plakalı araç için düzenlenen ----- "sakatlanma ve ölüm için kişi başına" 268.000,00 TL bedelle teminat sunulduğundan ve poliçe limiti dahilinde olduğundan, davalı sigorta şirketinin, hesaplanan 155.622,21 TL'lik destekten yoksun kalma tazminatının tamamından sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Faiz Oranı ile Başlangıç Tarihinin Belirlenmesi yönünden inceleme ve değerlendirme: Trafik kazaları esas itibariyle haksız fiildir. Bu halde haksız fiilin tarafları yönünden kaza tarihinde temerrüt gerçekleşmiş olur. Ancak, ----- sunan sigortacı açısından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Zira sigortacının tazmin yükümlülüğünü düzenleyen KTK.m.98/1 ve 99/1 hükümlerinde sigortacının bu yükümlülüğünün durumun sigortacıya ihbarından itibaren sekiz işgününde ödenmesi gerektiği düzenlemesi yer almaktadır. Sigortacıya yapılan bu ihbar, kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m.117/2’de öngörülen ihbar niteliğinde olup, bu ihbarı müteakip öngörülen sekiz iş günlük sürenin sonundan itibaren sigortacı temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. Sigorta şirketine hiçbir ihbarda bulunulmaksızın dava açılması halinde sigortacı davanın açıldığı tarih itibariyle temerrüde düşmüş sayılır.Davacının dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğuna dair dosyada mübrez herhangi bir bilgi veya belge bulunmamaktadır. Bu halde, davalı sigorta şirketinin dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile dava tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.----- kararında da önceki kararlarında istikrarlı olarak uyguladığı şekilde, ------- yapılacak tazminat ödemelerinde hüküm altına alınacak faiz türünün, sigortalı aracın kullanım tarzına göre belirleneceği vurgulanmıştır. İlgili kararda “Trafik kazasına konu --------- araç ticari kullanım niteliğinde olduğundan uygulanabilecek faiz oranı da avans faizi olmalıdır. Bu sebeple mahkemece, avans faizine hükmetmek gerekirken, yazılı olduğu üzere yasal faize hükmedilmiş olması, doğru değil.” şeklinde açıklanmıştır.Faizin türü yönünden avans faiz talebinde bulunmuş olması halinde yukarıda bildirilen -------- emsal ilamı uyarınca, davalı araç ticari olduğu için avans faizi uygulanacak olup, davacı taraf dava dilekçesinde, yasal - mevduat faizi talebinde bulunduğundan ve mevduat faizi işçilik alacaklarına uygulandığından, mevduat faizi uygulanmamış, davacının talebi de göz önüne alınarak yasal faiz uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Manevi tazminat talebiyle ilgili inceleme, hukuki gerekçe, değerlendirme ve sonuç: Davacı, dava konusu trafik kazası nedeniyle her bir müvekkili için 70.000,00 TL olmak üzere toplam 490.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı BK'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.--------- gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Eylemin oluş şekli başlığı altında kabul edilen durumuna göre; ölenin çocukları ve eşi olan davacılar lehine Türk Borçlar Kanunun 56. Maddesinin ikinci fıkrası gereğince manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödetilmesine karar verilmesi gereklidir.Tarafların sosyal ve ekonomik durumları Mahkeme tarafından araştırılmış, araştırma sonuçları dosyaya konulmuştur. Dava konusu olayın oluş biçimi, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, davacıların ölene olan yakınlıkları nedeniyle duyacakları elemin derinliği, müteveffanın kazadaki kusur oranı, olay tarihindeki paranın alım gücü, davacılar için hak ve nasafet kuralları gözetilerek, davalıların ekonomik açıdan müzayaka durumuna sokmayacak şekilde davacılar eş -------için 40.000 TL, diğer davacı çocukların her biri için ayrı ayrı 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine ilişkin mahkememizce ---------Karar sayılı kararıyla karar verildiği görülmüştür.

Mahkememiz kararının davacılar vekili, davalılar ---- ve ----- vekili ve davalı ----- vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine,-------kaza tarihinde davalıların maliki, işleteni ve sürücüsü olduğu ---- plakalı---------- istikametinde seyir halinde iken meydana gelen kazada araç içerisinde bulunan davacıların eşi ve anneleri ------ yanarak öldüğü ve davacıların destekten yoksun kaldıkları anlaşılmıştır. Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin bulunmaktadır. Haksız fiilde zararın olay tarihinde oluştuğu, somut olayda sigorta şirketi dışındaki zarar sorumlusu davalılar yönünden temerrüt tarihinden olay tarihi olduğu, bu nedenle faiz başlangıcı yönünden ilk derece mahkemesinin bu hususu gözeterek yaptığı uygulamada bir hata bulunmadığı, ayrıca davacılar vekili tarafından dava dilekçesi ile açıkça avans faizi talep edilmediği gözönünde tutulduğunda belirlenen tazminatlara yasal faiz uygulanmasında da bir hata bulunmadığı anlaşılmakla, bu hususlara temas eden istinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır. Kazaya karışan aracın şehir içi taşımacılığı yapan halk otobüsü olması karşısında ---------yaptırma mecburiyetinin bulunmadığı, dolayısıyla da başkaca bir sigortasının ------------- bulunup bulunmadığı hususunun araştırılmasının zorunlu olmadığı, yine meydana gelen zarardan (ayrıca cenaze ve defin giderlerinden de) davalı --------- sorumlu bulunduğu anlaşıldığından bu yönlere ilişkin istinaf talepleri yerinde bulunmamıştır. Ölenin davacı eşine destek olduğunun açık olduğu, desteğin ev hanımı olması nedeniyle aktif ve pasif süreler için AGİ katılmaksızın belirlenen asgari ücret üzerinden tazminatın hesaplanmasında usule aykırılık bulunmadığı, destekten yoksun kalanlara ölüm sigortası dalından bağlanan gelirlerin belirlenen tazminattan indirilemeyeceği, desteğin yaşam süresinin ------- uygun belirlendiği anlaşılmakla bu hususlara temas eden istinaf nedenleri de yerinde bulunmamıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. ------- Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Dava konusu olayda, kazanın meydana geldiği tarih, kusur durumu, davacıların desteğinin olayda ölmüş bulunması, desteğin yaşı, davacıların ölenle yakınlık durumu ve, dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda; Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarı yerindedir. Sonuç olarak; dosyadaki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık olmamasına, istinaf nedenleri gereğince yapılan incelemede yargılama giderlerinin doğru belirlendiğinin tespit edilmiş olmasına, manevi tazminat yönünden davacılara verilen vekalet ücretini aşmayacak şekilde davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmasına, oluşa uygun, gerekçeli, denetime elverişli olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında da bir usulsüzlük bulunmamasına göre, istinaf edenlerin istinaf nedenlerinin ayrı ayrı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine" karar verildiği görülmüştür. İstinaf kararının davacılar vekili ve davalılar ------ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine,-----------Karar sayılı kararıyla, "1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ---------- tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacılardan ------ lehine 40.000,00 TL, diğer davacılar lehine 10.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Davacılardan ------eşini, diğer davacılar ise annelerini davaya konu trafik kazasında kaybetmiştir. Borçlar Kanunu’nun 47 nci maddesi (TBK md 56) hükmüne göre hakimin özel halleri göz önüne alarak manevi tazminat adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarının adalete uygun olması gerekir. Tazminatın amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmaktır. Somut olayda, davacılardan -------- lehine hükmedilen tazminat miktarı yeterli ise de, annelerini kaybeden diğer davacılar bakımından, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, kazanın oluş şekli, duyulan acı gibi nedenler dikkate alındığında, --------- dışındaki diğer davacılar için hükmedilen manevi tazminat miktarı, duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde değildir. Hükmedilen manevi tazminat miktarı davacı için bir miktar az olup, daha üst düzeyde manevi tazminat takdiri için hükmün bozulması gerekmiştir. VI.

KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar --------- vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin ----------- Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılara iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren ----- Mahkemesine gönderilmesine, --- tarihinde Üye ------ karşı oyu ile oy çokluğu ile karar verildi." kararıyla dosyanın bozulmasına karar verildiği görülmüştür. Mahkememizce bozma ilamına uyularak açık yargılamaya devam edilmiştir.

DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ: Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizin ------ Karar sayılı kararıyla davacı ----- lehine verilen destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze gideri ve manevi tazminat ile diğer davacıların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddi kararı ----- incelemesinden geçerek kesinleştiğinden bu kısım hükme aynen alınmıştır.

Yargılama davacılar ------- manevi tazminat talepleri yönünden yürütülmüştür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Manevi tazminat 56 ncı maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü düzenlemiştir.

Davacılar------- annelerini davaya konu trafik kazasında kaybetmiştir. Borçlar Kanunu’nun 47 nci maddesi (TBK md 56) hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önüne alarak manevi tazminat adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarının adalete uygun olması gerekir. Tazminatın amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmaktır. Somut olayda, annelerini kaybeden davacılar bakımından, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, kazanın oluş şekli, duyulan acı göz önünde bulundurulduğunda her biri için takdiren 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacı . . . . . . destekten yoksun kalma tazminatı isteminin KABULÜ ile;

A) 155.622,21 TL maddi tazminatın, davalı ------ yönünden davanın açıldığı ---- tarihinden, davalılar ------- yönünden ---- tarihinden tahsil tarihine kadar işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B) Faizin türü ve davalı -----yönünden faizin başlangıç tarihi ile ilgili istemin reddine,

Davacı . . . . . 6.000,00 TL'lik cenaze giderine ilişkin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile,

A) 3.190,00 TL cenaze giderine ilişkin maddi tazminatın davalı ------ yönünden davanın açıldığı ---- tarihinden, davalılar ------- yönünden --- tarihinden tahsil tarihine kadar işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B) 235,00 TL'lik cenaze giderine ilişkin davanın HMK'nin 307. maddesi uyarınca "feragat" nedeniyle reddine,

C) 2.575,00 TL'lik cenaze giderine ilişkin istemin, faizin türü ve davalı ----- yönünden faizin başlangıç tarihi ile ilgili istemin reddine,

Davacılar . . . . . . . toplam 12.000,00 TL'lik destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin REDDİNE,
Davacı . . . . . . manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile;

A) ---- manevi tazminatın --- tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B) Fazlaya ilişkin 30.000 TL'lik manevi tazminat talebinin reddine,

Davacı . . . . . . manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile;

A) 20.000,00 TL manevi tazminatın 27/07/2014 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar -------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,