İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/724 E. 2024/14 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/724 Esas

KARAR NO: 2024/14

DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ: 13/01/2022

KARAR TARİHİ: 09/01/2024

---------- sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:

Davalı -------- Şti çalışanı sürücü ... 29/11/2021 günü saat 17:20 sıralarında şirket adına kayıtlı -------- plaka sayılı araç ile -------- Caddesinden ---------- merkez yönüne seyir halindeyken, --------- Caddesinden ---------- yönüne doğru seyreden müvekkili -------- Şti çalışanı ... sevk ve idaresindeki -------- plaka sayılı aracın sol yanına vurmasıyla meydana gelen hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait aracın maddi hasara uğradığını, söz konusu trafik kazası sebebiyle müvekkilinin aracında meydana gelen toplam 269.595,87 TL'lik hasar bedeli olduğu aracın yapımı için bırakılan servis tarafından müvekkiline söylendiğini, kaza sonrası tamir için aracın götürüldüğü servis raporundan da anlaşılacağını, ancak davalı şirket adına kayıtlı -------- plaka sayılı araca kasko sigortasının yaptırılmadığının ortaya çıktığını, o nedenle hasarı karşılayacak herhangi bir tazmin edici bedel de alınamadığını, söz konusu hasar bedelinin ilgililerden talep edilmesine rağmen kendileriyle bu konuya dair makul bir irtibat kurulamadığını ve bugüne kadar kendilerine herhangi bir ödeme de yapılmadığını, müvekkili şirkete ait aracın kaza günü itibariyle piyasadaki rayiç bedelinin 2 milyon TL olan davaya konu aracın kaza sonrası değerinin 1.730.000,00 TL'ye düştüğünü beyan ederek kazaya sebebiyet veren aracın üçüncü kişilere devir ve temlikini önlemek amacıyla, trafik kaydına teminatsız olarak ihtiyati tedbir şerhi konulmasını, müvekkilinin aracında bu kaza nedeniyle meydana gelen şimdilik 50.000,00 TL hasar bedelinin olay tarihi olan 29/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin aracında bu kaza nedeniyle meydana gelen 50.000,00 TL değer kaybının olay tarihi olan 29/11/2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle,

Dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıların da kusurunun olduğunu, tüm kusurun müvekkili şoförüne atfedilmesinin doğru olmadığını, kaza ile ilgili kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, kaza sonrasında davacıların aracının 269 bin lira zarara uğradığı iddiasıyla tazminat talebine ilişkin davacının zarar ve değer talebinin fahiş miktarda olduğunu, kaza nedeniyle araçta meydana gelen zararın tespit edilmesi gerektiğini, davacıların fahiş miktardaki zarar talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin ZMM Sigorta poliçesi bulunduğunu, davacılar adına kayıtlı aracın kasko sigorta poliçesinin bulunup bulunmadığı ve kasko şirketinden kaza ile ilgili olarak ödeme alınıp alınmadığının da araştırılması gerektiğini, davacıların ekspertiz raporu ile araçta meydana gelen zararı tam olarak tespit ettikten sonra belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı olmadığını beyan ederek öncelikle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, davacıların haksız ve yersiz davalarının reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davacılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :

------- şirketi, -------- Sigorta, --------- Başkanlığına müzekkereler yazıldığı anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "*

Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu.* Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU,* Dava konusu alay ile hasarın hasar durumunun uyumlu olduğu,* Bu kapsamda dava konusu araçta kaza tarihi itibariyle yaklaşık KDV hariç ve İşçilik dahil 202.742,70 TL ( KDV dahil 239.236,38 TL) hasar meydana gelmiş olduğu,Dava konusu aracın onarımının yetkili servis ve onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak yaklaşık 15 ( onbeş) iş günü süreceği, Dava konusu kaza kapsamında------- plaka sayılı araç sürücüsü ... %100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu.- Söz konusu kaza kapsamında aracın maliki ve işleteni yönünden K'TK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil soruumluluk yönünden değerlendirilmesinin Sn.Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu,-Dava konusu kazanın -------- plaka sayılı aracın dikkat ve Özen yükümlülüğüne aykırı olarak direksiyon hakimiyetini kaybelmesi neticesinde meydana gelmiş olduğundan -------plaka sayılı araç sürücüsü ... KUSURSUZ olduğu, * Dava konusu aracın ---------- Merkezi kayıtlarına göre kaza larihi itibariyle geçmiş hasar kaydının bulunmadığı, ( Müspet)* Dava konusu kazalı aracın incelenmesi neticesinde Değer Kaybı hesaplamasına esas;-Sol Ön Kapı ( Değişim/Boya)-Sol Arka Kapı ( Değişim/Boya)-Sol Ön Çamurluk ( Değişim/Boya)-Motor Kaputu ( Değişim/Boyaj-Davlumbaz Ön Sol( Değişim/Boya) hasarının bulunduğu, Yargıtay'ın istikrar bulmuş olan kararları ile ------- Mahkemesinin -------- tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın hasarın niteliği ve niceliği, aracın modeli, markası. Kaza tarihindeki yaşı, km bilgisi, vb. hususların göz önünde bulundurularak davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre REEL PİYASADA ise;- Dava konusu aracın --------- araç olduğu, ve kazadan önceki hasarlı/ kazalı 2. El piyasa rayiç değerinin 2.000.000.00 TL civarında olacağı, ( Söz konusu aracın dava konusu kaza öncesinde geçmiş hasar kaydı mevcut değildir.) kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi ( 32.154 km de) vb. Etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 1.850.000,00 'TI. civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 2.000.009,00 — 1.850.000,00 TI. * 150.000,00 TL civarında olacağı," hususları tespit edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, davacı ... mülkiyetindeki ve kaza anında davacı ... sevk ve idaresindeki --------- plakalı araç ile kaza anında davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı -------- Şti mülkiyetindeki --------- plakalı aracın karıştığı 29/11/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle davacıların maddi hasar ve değer kaybı kaynaklı maddi zararın tazminine ilişkin açtıkları tazminat davasıdır

. A)Davacı ... yönünden;Davacıların talebi kaza anında mülkiyeti davacı ... ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybına ilişkindir. Zarar bir kimsenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalmadır. Malvarlığının zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durumla fiil sonucu aldığı durum arasındaki fark, zararı oluşturur. Zarar doğrudan olabileceği gibi dolaylı da olabilir. Dolaylı zarar, hukuka aykırı fiilin mağdura verdiği doğrudan zarara bağlı olarak eklenen bir sebeple mağdurun uğradığı zarardır. Dolaylı zararlardan hangilerinin tazmin edileceği uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığının araştırılmasını gerektirir.Mahkememizce yapılan değerlendirmede, yukarıda da açıklandığı gibi davacıların kaza anında mülkiyeti davacı ...ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybına ilişkin zararın tazminini talep ettiği, talep edilen zararın doğrudan zarar kalemi niteliğinde olduğu, bu sebeple zararın davacı ... malvarlığında gerçekleştiği, kazalı aracın mülkiyetinin davacı ... ait olmadığı, bu sebeple davacı ... malvarlığında doğrudan ya da dolaylı olarak (dolaylı zarar talep edilmemiştir) rızası dışında bir azalma (zarar) meydana gelmediği, bu sebeple davacı ... dava konusu bakımından aktif husumetinin bulunmadığı kanaatine varılmış, davacı ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. A)Davacı ... yönünden;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (...)"6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. Maddesi uyarınca "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. Maddesi uyarınca "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davacı ... mülkiyetindeki ve kaza anında davacı ... sevk ve idaresindeki -------- plakalı araç ile kaza anında davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı -------- Şti mülkiyetindeki ------- plakalı aracın karıştığı 29/11/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle davacıların maddi hasar ve değer kaybı kaynaklı maddi zararın tazminine ilişkin açtıkları tazminat davası olduğu, davanın davalı gerçek kişi yönünden karşı haksız fiilden ve davalı şirket yönünden araç işleteni olmasından dolayı KTK md. 85 kaynaklı olduğu, davalı ... sorumluluğundan bahsedebilmek için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması, davacının zarara uğramış olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağının bulunması gerektiği, davalı şirketin de davalı gerçek kişinin kusuru oranında KTK 85 kaynaklı olarak kusursuz sorumluluk ilkesi gereği davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduğu, yine davalıların sorumluluğunun tespit edilmesi halinde yukarıda atıf yapılan TBK 61 maddesi uyarınca müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre davalı ... olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, raporun somut olayın gerçeklerine uygun olması nedeniyle mahkememizce de bu rapora itibar edilebileceği, maddi hasardan kaynaklanan gerçek zarar miktarının bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere 239.236,38 TL olduğu, yine değer kaybı bedelinin de 150.000,00 TL olarak tespit edildiği, davacıya ait aracın kasko sigortacısı olan dava dışı -------- şirketi tarafından maddi hasara ilişkin davacı zararının tamamen karşılandığı, bu sebeple bu talep yönünden ret kararı verilmesi gerektiği, neticede davacının zararın değer kaybına ilişkin olmak üzere 150.000,00 TL olduğu, zarar ile davalı ... hukuka aykırı ve kusurlu fiili arasında nedensellik bağının bulunduğu (bilirkişi raporunda zararın fiile uygun olduğunun tespit edildiği), zira zararın fiil neticesinde gerçekleştiği, tüm bu sebeplerle yukarıda belirtilen esaslarla davalıların tespit edilen150.000,00 TL değer kaybı zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, temerrütün TBK 117/2 maddesi uyarınca olay tarihi olan 29/11/2021 tarihinde gerçekleştiği, yine tarafların tacir ve işin ticari iş olması nedeniyle alacağa ticari faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,

1. Davacı ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2. Davacı ... yönünden davanın KABULÜ ile;

Değer kaybına ilişkin toplam 150.000,00 TL maddi tazminatın 29/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 maddesinde öngörülen değişen oranlı ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine, davacının maddi hasara ilişkin tazminat talebinin REDDİNE,

3. Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (150.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 10.246,50 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 1.707,75 TL peşin harç ve 4.386,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.152,75 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,

4. Davacı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı ... tarafından yapılan 1.799,95 TL dava açma masrafı, 11,50 TL vekalet harcı, 1.274,90 TL keşif harcı 4.386,00 TL ıslah harcı ve 4.320,75 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 11.793,10 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (150.000,00/346.236,38) göre 5.109,12 TL’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı . . . . . . . . . Şti tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 11,50 TL yargılama giderinin ret/dava değeri oranına (davacı ... yönünden 1/1, davacı ... yönünden 196.236,38/346.236,38) göre 11,50 TL’sinin (davalı ... 6,51 TL'si yönünden sorumlu olmak üzere) davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı . . . . . . . Şti'ne verilmesine,

7. Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,

8. Davacı ... yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (150.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... verilmesine,

9. Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, davacı ... yönünden her iki davalıya yönelik ret sebebi ortak olduğundan ve davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (346.236,38 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2 ve 7/2 uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL tek vekalet ücretinin davacı ... alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,

10-Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, davacı ... yönünden her iki davalıya yönelik ret sebebi ortak olduğundan ve davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (196.236,38 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2 ve 13/1 uyarınca hesaplanan 31.397,82 TL tek vekalet ücretinin davacı ... alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,

11-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (150.000,00/346.236,38) göre 693,16 TL’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 906,84 TL’sinin davacı ... alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ------- ŞTİ vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/01/2024