İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1344 E. 2023/1038 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2018/1344 Esas

KARAR NO: 2023/1038

DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/11/2018

KARAR TARİHİ: 23/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin kendi mülkiyetindeki araçlara kasko sigortası yapılması için davalı şirket ile anlaştığı, davalıya -------- şirketi --------- şubesinde işlem gören çeklerden parça parça toplam 131.804,00 TL'lik çek ve 25.298,00 TL nakit olmak üzere 163.702,00 TL ödemelerin gerçekleştirildiği, müvekkile ait araçlardan 14'ü in --------- Sigortadan, 11 adet aracın ise -------- şirketinden 17.04.2018-17.04.2019 tarihleri arasında kaskolandığını, davalının tahsil ettiği çek bedelleri ile nakit ödeme tutarlarını ilgili sigorta şirketlerine ödememesinden dolayı müvekkiline ilgili sigorta şirketlerinden ödemelerin yapılmamasından dolayı ihtarnameler geldiğini, -------- şirketi tarafından bir kısım poliçelerin iptal edildiğini, aynı şekilde -------- şirketinden de ödemeler yapılmadığı için poliçe iptallerinin yapılacağına dair ihtarın müvekkiline ulaştığını, davalıya verilen 09.11.2018 tarih ve 20.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz edilmedi; gerekli hizmeti alamayan müvekkilinin bu çeki ödemek istemediği, çekin müvekkiline iadesinin gerektiği, çekin bankaya ibrazında ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla dava konusu çekin bankaya ibrazında ödenmemesi teminatlı yada teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılamaya devam edilerek delilleri ışığında ve resen gözetilecek hususlar gereği davanın kabulünü, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalının dosya kapsamında cevap dilekçesi sunmadığı görüldüBilirkişi --------- 12/01/2022 bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davalının defter belgelerinin incelenmesi, mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkür surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK ve VUK hükümlerine göre süresinde alınmış olduğu, davalı yanın davaya katılmadığı, ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, davacının Davalıya Borçlu Olup Olmadığı Yönünden: menfi tespit davasına konu edilen, davacının ticari defter kayıtlarında keşidecisinin davacı, lehtarının davalının olduğu muhatap bankası ---------Bankası'nın --------- seri numaralı, keşide tarihi 09.11.2018 olan 20.000,00 TL”lik çekin dosyaya kazandırılan ------- şirketi müzekkere cevabında 12.11.2018 tarihinde dava dışı çek hamillerinden --------- Şti'ne takastan ödendiğinin anlaşıldığı, davacının ticari defterlerinde 01.10.2018 tarihinde iptal edilen poliçelere ilişkin yapılan kayıtlar nedeniyle 5.630,24 TL borçtan 56.624,88 TL davalıdan alacaklı duruma geçtiği, 05.11.2018- 07.11.2018 tarihleri arasında davalıdan toplam 48.730,96 TL tutarlı poliçeler satın aldığına ilişkin kendi defterlerindeki alacak kayıtlarıyla dava tarihi itibariyle (07.11.2018) davalı -------- Sigorta'dan (56.624.88-48.730,96) 7.893.92 TL tekrar Alacaklı duruma geçtiği, davaya konu mezkür 20.000 TL'lik çekin daha önce 24.04.2018 tarihinde kayıtlarda yer aldığı, diğer deyişle 7.893,92 TL'lik alacak bakiyesinin içerisine dahil olduğu düşünüldüğünde bu çekin ödenmemesi durumunda davacının dava tarihi itibariyle davalıya (20.000-7.893,92)5 12.106,08 TL borçlu olacağı, diğer taraftan taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin 07.11.2018 dava tarihinden sonra da devam ederken davacının kendi defter kayıtlarında 08.11.2018-20.11.2018 tarihleri arasında toplam tutarı 66.160,18 TL'lik poliçe keşide ettirerek 58.266,26 TL (66.160,18-7893,92) davalıya borçlu duruma geçtiğinin görülmesi ile de dava tarihi itibariyle 20.000 TL'lik çekten borçlu olmadığını ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE : Dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığı tespiti talebine ilişkindir.Davanın konusu; Davalı tarafından düzenlenen kasko poliçe bedellerinin ödenmesi için davalıya verilen --------- Bankası 09.11.2018 vadeli 20.000,00 TL çek bedelinin davalının edimini yerine getirmediği iddiası ilgili açılan menfi tespit davasına ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin kendi mülkiyetindeki araçlara kasko sigortası yapılması için davalı şirket ile anlaştığı, davalıya ------- şirketi ------- şubesinde işlem gören çeklerden parça parça toplam 131.804,00 TL’lik çek ve 25.298,00 TL nakit olmak üzere 163.702,00 TL ödemelerin gerçekleştirildiği, müvekkile ait araçlardan 14’ü in -------- Sigortadan, 11 adet aracın ise -------- şirketinden 17.04.2018-17.04.2019 tarihleri arasında kaskolandığını, davalının tahsil ettiği çek bedelleri ile nakit ödeme tutarlarını ilgili sigorta şirketlerine ödememesinden dolayı müvekkiline ilgili sigorta şirketlerinden ödemelerin yapılmamasından dolayı ihtarnameler geldiğini, -------- şirketi tarafından bir kısım poliçelerin iptal edildiğini, aynı şekilde ------- şirketinden de ödemeler yapılmadığı için poliçe iptallerinin yapılacağına dair ihtarın müvekkiline ulaştığını, davalıya verilen 09.11.2018 tarih ve 20.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz edilmediğini, gerekli hizmeti alamayan müvekkilinin bu çeki ödemek istemediği, çekin müvekkiline iadesinin gerektiği, çekin bankaya ibrazında ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla dava konusu çekin bankaya ibrazında ödenmemesi için teminatlı yada teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılamaya devam edilerek delilleri ışığında ve resen gözetilecek hususlar gereği yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davacı vekilince dava dilekçesinde -------- Bankasına ait ---------- seri nolu 9 Kasım 2018 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli çekten borçlu olunmadığının tespitine yönelik dava açılmış ise de yargılama aşamasında tedbir kararından önce çek bedelinin ödendiğinden bahisle ödenen çek bedelinin istirdadının da talep edildiği ancak mahkememizce sehven bu konuda hüküm kurulmadığı görülmüştür. Mali Müşavir bilirkişiye inceleme yaptırılmıştır.Davacı tarafın ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK ve VUK hükümlerine göre süresinde alınmış olduğu, ticari defter kayıtlarında davalı ----------Sigorta’dan dava tarihi (07.11.2018) itibariyle 7.893,92 TL Alacaklı olduğunun görüldüğü,Davalı yanın davaya katılmadığı, ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı,Dava dosyasına celb edilen --------- şirketi müzekkere cevabında, davalı acentenin 28/07/2015 tarihinden itibaren sözleşme yapma ve prim tahsiline yetkili acente olarak faaliyet gösterdiği, -------- şirketi tarafından düzenlenen davaya konu edilen 11 adet poliçenin tamamının acentenin cari hesabından tahsil edildiğinin bildirildiği, Dava dosyasına celb edilen -------- şirketinin müzekkere cevabında, davalı acentenin tahsile yetkisinin olduğu, bu davaya konu edilen poliçelerin peşinatları ile 1.taksitlerinin acentenin kredi kartından tahsil edildiği, devam eden taksitlerin ödenmediğinin bildirildiği, bu yazıya göre davalı -------- sigorta acentesi tarafından yapılan ödeme tutarının 28.143,31 TL olduğu, geriye kalan 2-3-4-5taksitlerin ödenmemiş olduğundan bahisle ödenmeyen taksit toplamlarının (70.251,31-28.143,31) = 42.148,00 TL olduğunun anlaşıldığı, -------- şirketinin dava dilekçesi ekinde bulunan 06.09.2018 tarihli yazısında ise söz konusu poliçelerin 41.022,00 TL borcunun ödenmediği 7 gün içinde ödenmediği takdirde başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın iptal edileceğine yönelik ihtarının bulunduğunun görüldüğü,Davacının mülkiyetinde bulunan araçlar için davalı ------- Sigortadan raporun 4.c-1 bölümünde detayları gösterilen -------- şirketinden 11 adet 23.265,80 TL , --------- şirketinden 14 adet 70.251,31 TL toplamda 25 adet 93.517,11 TL bedelli kasko poliçesi satın aldığı, 17.04.2018 tarihinde ticari defterlerine kaydettiği, 24.04.2018 tarihinde davalıya açık hesap bakiyesi olan 131.804,00 TL’yi 6 adet çekle ödediği, bu tarih (24.04.2018) itibariyle davacının resmi defter kayıtlarında davalıya borcunun olmadığı, açık hesap bakiyesinin 0 (sıfır) olduğunun görüldüğü, Davalıya verilen ve detayları raporun “4.c-2” bölümünde gösterilen çeklerin tamamının ödenmiş olduğunun görüldüğü, diğer bir deyişle, davacı sigortalının adına düzenlenen tüm poliçe bedellerini ödemiş olduğunun tespit edildiği, Menfi tespit davasına konu edilen, davacının ticari defter kayıtlarında keşidecisinin davacı, lehtarının davalının olduğu muhatap bankası -------- Bankası’nın --------- seri numaralı, keşide tarihi 09.11.2018 olan 20.000,00 TL’lik çekin dosyaya kazandırılan -------- şirketi müzekkere cevabında 12.11.2018 tarihinde dava dışı çek hamillerinden -------- Şti’ ne takastan ödendiği, yazı ekinde gönderilen çek fotokopisinde incelenen ciro silsilesinde; çekin ilk hamile davalı-------- Sigorta tarafından ---------Şti’ ne ciro edildiği, -------- cirosu ile de ---------Şti ’ye verildiği ve en son -------- petrol tarafından bankaya ibraz edilerek tahsilatının yapıldığının yazıda belirtildiği, anlaşılmıştır. Uyuşmazlık konusu davada davacı sigortalının talebi, davalı sigorta acentesinin edimlerini yerine getirmemesi, diğer bir ifadeyle bedeli davacı tarafından eksiksiz ödenmiş sigorta poliçe bedellerinin davalı tarafından ilgili sigorta şirketlerine eksik ödenmesi suretiyle iptal edilen poliçeler de gözetilerek 20.000 TL’lik çekten kaynaklı menfi tespit talebine ilişkin olduğu, Mali bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı sigortalının adına düzenlenen tüm poliçe bedellerini ödemiş olduğunun tespit edildiği, Dava dosyasına celb edilen --------- şirketi müzekkere cevabında, davalı acentenin 28/07/2015 tarihinden itibaren sözleşme yapma ve prim tahsiline yetkili acente olarak faaliyet gösterdiği, -------- şirketi tarafından düzenlenen davaya konu edilen 11 adet poliçenin tamamının acentenin cari hesabından tahsil edildiğinin bildirildiği, Dava dosyasına celb edilen -------- şirketinin müzekkere cevabında, davalı acentenin tahsile yetkisinin olduğu, bu davaya konu edilen poliçelerin peşinatları ile 1.taksitlerinin acentenin kredi kartından tahsil edildiği, devam eden taksitlerin ödenmediğinin bildirildiği, bu yazıya göre davalı --------- sigorta acentesi tarafından yapılan ödeme tutarının 28.143,31 TL olduğu, geriye kalan 2-3-4-5taksitlerin ödenmemiş olduğundan bahisle ödenmeyen taksit toplamlarının (70.251,31-28.143,31) = 42.148,00 TL olduğunun anlaşıldığı, --------- şirketinin dava dilekçesi ekinde bulunan 06.09.2018 tarihli yazısında ise söz konusu poliçelerin 41.022,00 TL borcunun ödenmediği 7 gün içinde ödenmediği takdirde başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın iptal edileceğine yönelik ihtarının bulunduğunun görüldüğü, davacının resmi defter kayıtlarında davalıya borcunun olmadığı, açık hesap bakiyesinin 0 (sıfır) olduğunun görüldüğü, -------- şirketine yazılan müzekkereye yanıtta 08/11/2018 ve 20/11/2018 tarihleri arasında herhangi bir sigorta poliçesine rastlanılmadığının bildirildiği anlaşılmakla, davalıya verilen çekten kaynaklı davalının edimini yerine getirmediği, çekin bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile,

2. Davacının davalıya . . . . . . . Bankasına ait . . . . . . . . seri nolu 9 Kasım 2018 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine,

3. Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 1.366,2‬0 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 341,55 TL harcın mahsubu ile arta kalan 1.024,65‬ TL harcın davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4. Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 341,55 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 1.405,90 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6. Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

7. Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/11/2023