İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/341 E. 2024/561 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/341 Esas

KARAR NO: 2024/561

DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )

DAVA TARİHİ: 29/04/2024

KARAR TARİHİ: 04/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı dava dilekçesinde özetle; Kendisine ait çek defterini kaybettiğini, --------- nolu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 765 madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

Mahkememizce 04/06/2024 tarihli ara karar ile, davacıya "Dava konusu çeklerin bilgilerini sunması, ödeme yasağı talep edilen çeklerin fotokopisini sunması, çeklere ilişkin olarak çeklerin yetkili hamili olup olmadığı, çeklerin boş olup olmadığı, vb. konularda beyanda bulunması için 2 hafta kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunmamıştır.

TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK m.652).TTK'nın 780 ve 781.maddeleri gereğince imzasız çek yaprakları çek vasfı taşımadıkları gibi kıymetli evrak niteliğinde de değildirler. Bu nedenle zayii oldukları gerekçesiyle iptallerine karar verilmesi de mümkün değildir. Zira, keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çekin hamili değil çekin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çek henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprağı olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çek için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.6100 Sayılı HMK.'nun 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Lehtar ya da hamil olmayan, çek hesabı sahibi olan davacının, iş bu çekleri iptali davasını açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davacının kendi hesabına ait boş çek yaprakları hakkında iptal davası açmasında hukuki yarar bulunmadığından, davanın 6100 Sayılı HMK.'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yuarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın HMK. m. 114/1. h ve 115/2 gereği hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Peşin alınmış olan harcın Hazineye gelir kaydı ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Talep halinde kararın bir örneğinin davacıya tebliğine, masrafın avanstan karşılanmasına,

5. Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile karar verildi.04/07/2024