İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/186 E. 2024/188 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2017/742 Esas

KARAR NO: 2024/19

DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 03/07/2017

KARAR TARİHİ: 16/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.07.2016 tarih 22:00 sularında ------- şirketine ait -------- plaka sayılı -------- sevk ve idaresindeki araç -------- Havalimanında gelen yolcu katına gelerek ,aracı hızla park ederken arkası dönük müvekkiline hızla çarptığını bunun akabinde müvekkilinin ambulans ile------- Hastanesine sevk edildiğini ve ilk müdahalenin yapıldığını, davalı ------- şirketine ait -------- plaka sayılı aracın --------- poliçe numarası ile -------- Sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu,müvekkilinin geçirdiği kaza neticesinde 07.09.2016-06.09.2016 tarihleri arasında istirahat raporunun olup, iki ay yatakta istirahat etmek zorunda kaldığını, ---------- E sayılı dosya ile davalı ---------- yargılandığını açıklanan nedenlerle 20.000 TL manevi ve 2.000 TL maddi tazminat talebinin (iş göremezlikten doğan zarar, müstakbel gelir kaybı ,efor kaybı, maddi kayıp)hak edilen tarihten itibaren işleyecek faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 23/11/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, "1.500 TL talebin 50.010,50 TL arttırılmak sureti ile ıslah edilerek 51.510,50 TL ye yükseltilmesine, toplamda 61.493,30 maddi tazminat ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------ Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete dava açılmadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığından yasal mevzuat gereği dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın reddine, aksi kanaat halinde müvekkili sigorta şirketi hakkında ikame olunmuş haksız ve mesnetsiz, usul, yasa ve içtihatlara aykırı davanın esastan da reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı --------- Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle, 01.07.2016 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak gerek davacı yanın gerekse araç sürücüsü -------- olayın meydana gelişindeki kusur oranı tespit edilmeden ikame edilen iş bu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, -------- Esas sayılı ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, müvekkili şirket aleyhine ikame edilen iş bu davanın reddi ile yargılama gideri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Usulüne uygun çağrı kağıdı tebliğine rağmen davalı -------- davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle 01/07/2016 tarihinde davalı şirkete ait -------- plakalı aracın --------- idaresinde iken davacıya çarpması nedeniyle yaralanması nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararın davalılardan tazmini istemli tazminat davasıdır.Dosyanın -------- tevdi ile rapor tanzimine karar verilmiş, alınan raporun sonuç kısmında,"------ ve -------- oğlu, -------- doğumlu ----------- 01.07.2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının;

A-)30.03.2013 tarih, -------- sayılı -------- yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde; Kas İskelet Sistemi: Dirsek Hareket kısıtlılığı Şekil 2.8: %2, %1 olup Tablo 2.3’ ye göre;Kişinin tüm vücut engellilik oranının %2 (yüzdeiki) olduğu,

B-)03.08.2013 tarih, --------sayılı ----------- yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri yönetmenliği ile bu yönetmenlik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve -------- sayılı ---------- yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak

Gr1 VII (12Ba............7)A % 11

E cetveline göre % 13.2 (yüzdeonüçnoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,

C-)Özürlülük kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği,

D-)İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği "Yönünde rapor tanzim edilmiştir

Tarafların kusur oranlarının tespiti yönünde alınan raporun sonuç kısmında,

"A) Davalı sürücü --------- %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu,

B) Davacı yaya --------- %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu" Yönünde görüş bildirmiştir.

Davanın dayanağını haksız fiil sorumluluğu oluşturmaktadır. Haksız fiil sorumlusu olarak sürücünün sorumluluğu TBK’nın 49. maddesinde düzenlenen kusur sorumluluğudur. Madde; “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” belirlemesi ile kusur, haksız fiilin kurucu bir unsuru olarak düzenlemiştir. Bir motorlu aracın işletilmesinden doğan sorumluluk ise tehlike sorumluluğudur. İşletenin sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85. maddesinde düzenlenmiştir. 85. maddeye dayalı sorumluluktan bahsedebilmesi için sorumlu olacak kişinin öncelikle KTK’nın 3. maddesinde tanımlanan “işleten” sıfatına haiz olması gerekmektedir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesine göre, "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet ve rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır."

Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesi, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur." hükmü ile KTK, zarara, motorlu aracın işletilmesinin sebep olması hâlinde, işleten hakkında tehlike sorumluluğunu öngörmüştür. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Sorumluluk sigortasının konusu, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa sigortacının, sigorta sözleşmesinde öngörülen bir olayın gerçekleşmesi nedeniyle zarar görenlere karşı sigortalının sorumluluk riskinin üstlenilerek zarar gören üçüncü kişiye sigorta sözleşmesinde öngörülen miktarda tazminat ödenmesidir. Sorumluluk sigortası bir yandan sigorta ettirenin üçüncü kişilere verebileceği zararlardan ötürü bu zararların giderilmesi için sigorta ettirenin malvarlığındaki azalmayı önlemeyi amaçlarken, diğer yandan da sigorta ettirenin eyleminden zarar gören üçüncü kişilerin zararlarının giderilmesini hedeflediğinden sorumluluk sigortası, sigorta ettiren ile onun eylemlerinden zarar görenlerin menfaatlerini dengeleyen-------- bir sigorta türü olarak kabul edilmektedir.Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 01.07.2016 tarihinde davalı sürücü -------- sevk ve idaresindeki diğer davalı --------Şti'ye ait araç ile -------- Havalimanı gelen yolcu katında seyir halinde iken geri manevra yaptığı sırada aracın sağ arka kısımları ile yaya halde bulunan davacıya çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiği, kazanın gerçekleşmesinde -------- dairesinin 18.03.2022 tarihli raporuna göre davalı sürücü --------- %90 ,davacının ise %10 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.-------- tarafından belirlenen kusur oranları mevzuata olaya ve dosya arasındaki diğer bilgi ve belgelere göre somut kriterler nazarında hesap edildiğinden hükme esas alınmıştır.Davacının geçirmiş olduğu kaza nedeni ile maluliyet durumunun belirlenmesi için dosya -------- gönderilmiştir. ---------- Kurulunun 18.03.2022 tarihli raporuna göre davacının engellilik oranın %2, tıbbi iyileşme süresinin ise 6 ay olduğu belirtilmiştir. Kaza 01.07.2016 tarihinde gerçekleştiğinden o tarihte yürürlükte olan özürlülük ölçütü ,sınıflandırılması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik hükümleri nazara alınarak (01.06.2015-20.02.2019 arasında geçerli yönetmelik) maluliyet oranın belirlendiği nazara alındığında davacının maluliyetine ilişkin -------raporunun usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilerek hükme esasa alınmıştır.Davacının kaza tarihi itibari ile------- yaşında olduğu, aktif çalışma dönemi içerisinde kazanın meydana geldiği, davacının bordrolu olarak çalıştığı ve asgari ücretin yaklaşıl 2,0332 katı maaş aldığı anlaşılmıştır. Dosya arsında bilgi ve belgeler ile davacının tespit edilen maluliyet ve kusur durumları nazarında dosya Aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek davacın gerçek maddi zararının belirlenmesi için rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04.08.2023 tarihli raporda davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik maddi zararının 41.553,87 TL, geçici iş göremezlik maddi zararının ise 9.956,63 TL olduğu, yine 9.982,80TL bakıcı ve tedavi masraflarının bulunduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi hesaplamayı TRH-2010 yaşam tablosu nazara alarak ve ---------uygulamak sureti ile usul ve yasaya uygun olarak düzenlediğinden hükme esas alınmıştır. Gerçekleşen kazada davalı sürücü -------- haksız fiil faili, davalı --------Şti'ye ait araç işleten ,diğer davalı -------- Sigortanın ise kazaya karışan --------- plaklı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğundan davacının maddi zararlarından sorumludur.Diğer taraftan davacı aynı zamanda manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve --------- sayılı --------- gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Dava konusu trafik kazasında davacının %10 davalı sürücünün %90 oranında kusurunun bulunması, tarafların sosyal ekonomik durumları ve dava konusu kaza tarihi dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1. Davanın KISMEN KABUL,KISMEN REDDİ İLE

A)41.553,87 TL kalıcı işgöremezlik tazminatının davalılardan ------- şirketi yönünden dava tarihi olan 03.07.2017 tarihinden,diğer davalılar yönünden ise haksız fiil tarihi olan 01.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

B) Davacının 9.956,63 geçici işgöremezlik tazminatı ile 9.982,80 bakıcı ve tedavi giderinin -------- şirketi yönünden dava tarihi olan 03.07.2017 tarihinden,diğer davalılar yönünden ise haksız fiil tarihi olan 01.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

C)Davacının manevi tazminat talebinin Kısmen kabulü ile; 18.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ------- ve --------Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine

2. Alınması gerekli 5.430,19. TL harçtan 75,15. TL peşin harç, 1.020,00. TL ıslah harcı toplamından oluşan 1.095,15. TL harcın mahsubu ile bakiye 4.335,04. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 75,15. TL peşin harç, 31,40. TL başvuru harcı, 1.020,00. TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.126,55. TL harç giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

4. Davacı tarafından harç dışında harcanan toplam 6.055,80. TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan (%97,55 Kabul , %2,45 Ret) 5.907,43. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı . . . . . . . . . Şti. tarafından harcanan toplam 150,00. TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan (%97,55 Kabul , %2,45 Ret) 3,67. TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı . . . . . . . . Şti.'ne verilmesine,bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

6. Maddi Tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7. Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 18.000,00. TL vekalet ücretinin davalılar . . . . . . . ve . . . . . . . . . Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8. Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalı . . . . . . . . Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.000,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı . . . . . . . . Şti'ne verilmesine,

9. Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı -------- vekilinin yüzüne karşı diğer davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 16/01/2024